2)e lAbuju Rescriptorum Moratoriorum in Exercendo &*c.

n 9

°nceflione & dispositione semper censetur«*ceptus l. 6 z. §. ult. ff. de contr. ernt. I. 12.]}■ qua in fraud. credit. Porro nec praesumen-dis esi, Principem, si sciviiset, imploran-di )klm propter delictum commiisum in cer-P ec uniae poenam condemnatum, aut pro-e Con demnandum esse, moratoria indul-ns se ^^uisss; indignum enim est, subveniri, ’ s Ua cu i pa j n paupertatem incideruntsua ' i ure ^ ot ' & damnum, quod quisCU(ii Cl dpa patitur , sentire non videtur,Hia! ^ tl ^ e meritus publice, ut ad deterrenda1 e bcia aliis exemplo sit, etiam egestate la-• ar e debeat /.31. in fi», ff. depos.. Ideoquea nostra delinquentibus nulla ratione im-jg ?. lta tem tribuunt, ne sub praetextu privi-Su concessi vel flagitiorum crescat autoritas,p. Poblica vacillet utilitas /. 2. in fin. C. deWileg' Scholar, cum qua concordat Nov. 17.\ 5 - ubi nocentibus non permittitur privile-^ lls a bquibus uti. Conf. Gail. de Arrefiis c.°' n - 13. sed potius exigunt, ut delicta non' a neant impunita /. 95. K. 1. de Solut. Card.ulc h. praä. conci. Iit. D. conci 157. ». 4.

15. An autem ad abusum Rescripto-r . l1I U Jporatoriorum pertineat, si instrumen-tlS liquidis & Guarentigiatis, klahren BrieffUn d Siegel opponantur, brevibus excutiendum^eitatp Apud plerosque Dd. in confesso est,quis in obligatione sub pacto guarentigii' paratilsirnae executionis solutionem promi-' c > huic recognito instrumento statim exe-^ l0 .nem imminere, nec exceptiones , nisiutionis & compensationis admitti, sed ad^ ec ° nver >tionem remitti. Unde Mev. P. 1.J c ' 2 4 ?. n. 4. ejusmodi instrumentis per le-n n. ^ °Iores locorum , similiter etiam perUt ^ V * rn rei j uc ^ cat:E addit, iit de istis, sic-e his non ultra litigare conveniat , sed

de

vere

oporteat , proptereaque eum eun-

m effectum invicem ^sortiantur, inter se®quipar at P. 1. de cis. 240. 6. Jung. Cöler.

* Proceff. Execut. P. 4- t- Z- «- ZO. Sed ipseh^evius postea priorem sententiam suam, de-( }s 259. n. 21. limitat hoc modo; quod qui-•dem rebus judicatis instrumenta ex statutoVe l consuetudine paratam exeeutionem ha-^entia aequiparentur; attamen facilius contraquam adversus illas admittatur excep-tio. Ideoque Carpz. explosam jam dudumillam sententiam dicit tr. de Contr. Adutui pofit.4 * w. 5. non alias nisi compensationis & solu-tionis exceptiones admittendas este ,. cumcommunis interpretum sententia & fori pari-ter observantia satis doceat, alias adhuc ex-ceptiones praeter dictas, notorias tamen &in continenti liquidabiles ac probabiles proimpedienda exeeutione instrumentis guaren-tigiatis opponi posse. Vid. Berlich. P.-i.Comi 84. w . fatiger, de Exception. P Z-c. 2 • n. 61. £ x q U0 sufficienter constareputo , exceptionem rescripti moratorii in-strumentis confeffatis & guarentigiatis omni-no opponi posse, cum exceptio moratoria incontinenti probari, A fig intentatam exeeu-tionem impedire pöffit : i mo ß ce ffi on is bene-

ficium non denegatur debitori ex instrumen-to guarentigiato convento, cur beneficio hocPrincipis privandus esset? conf. Wehner Qb-ferv.prafi. subvoc. Anst ands-Brieff. Freunde-berg. tit. 7. conci. 46. «. 2. Berlich. d. Conci84- »■ 52.

§. 1 6. Ultimo discutiendum loco, an illemoratorio Rescripto abutatur, qui sub jura-mento se ad debiti solutionem obligat ? Va-rias D,d. sententias hic offendimus. Alii mo-ratoriae exceptioni contra juratam obligatio-nem locum non esse contendunt, his moti ra-tionibus, quod juramentum rei judicata» vimhabeat, quod in eo Deus sit testis & vindexinvocatus, cujus nomen in vanum lumeretur,si creditor exceptione moratoria repelleretur,Setser de furam, i 1. c. 26. n- 43. Faber, inCod. lib. 1, tit. 9. des. 20. n. 6 . Thaffaur. decis.186. Verum dissentiunt alii, qui non con-tendunt , quasi praestitum juramentum nonsit servandam, sed hoc saltem volunt, quoddebitor , licet juramento se obstrinxerit adsolvendum, moratoriis tamen adhuc se tueriqueat. Moratoria etenim non prorsus tol-lunt, sed differunt saltem solutionem, ideo-que juramentum vires suas retinet, & post fi-nitum tempus indultum creditor debitum exi-gere valet, quod tamen restringunt, modode. Principis voluntate constet, eum conce-dendo rescriptum morator., non obstante ju-ramento succurrere voluisse. • Unde deside--ranr, quod clausula Rescripto inseratur, ju-ramento non obstante Knichen. de Sax. non prov.jur. c verb. ducum c. 5. n. 461. Freundeberg. tit.7. conci 30. n. 22. Sed nobis: rutior videtursententia distinguentium: An Princeps indu-cias generaliter , & quidem motu proprioconcesserit debitoribus sibi subjectis; an veroipse debitor sub juramento obstrictiis , pro-prio motu Principem adierit, & Rescriptumimpetraverit. Illo casu facilius excusabiturdebitor, si beneficio omnibus concesso, dequo tempore juramenti non cogitatum, uta^tur. Hoc casu vix securus erit in conscientia,si invito creditore ad impossibilia neminemobliget, prtestandum tamen juranti tantumest, quantum facere potest, nec mors: studioquaerenda?. Hoc certum esse' puto , si debi-tor in specie induito moratorio jurato renumciaverit, eum ab hoc beneficio plane repelli,de quo dictum sup. cap. praec. H. 9.

§. 17. Atqui hsc de prassenti materia proingenii tenuitate dixisse sufficiant; Multumsane hic arbitrio judicis relinquendum, adeout vix quidquam generaliter hic asseri possit,quod concurrentibus circumstantiis aliis re-stringendum non veniat. Quam ob causama candido Lectore veniam mihi polliceor, sinon omnia ipsi placuerint; Nec enim ab er-rore me alienum esse profiteor; Potius me-liora docentem iubentiffime sequar. De.o au-tem O. M. gratias ago immortales pro cle-mentiffirna studiorum meorum directione, quaeporro ipsi devotissime commendo , quo in ip-sius gloriam ac Reipublicae salutem dirigantur,S. D. 6.

I

DISP,