182
2)ifput. XI. Cap. I/I.
§. 4- Sed qüomodo quadrabit hoc ad casum ficultas latitat in to, an particula maxime fit &legis? expresse enim de illo agitur, qui pretio ac- clusiva casus accepti pretii, an vero sit admifl lV ’cepto praetermisit haereditatem.Glossasupponit , sed cum difficultate? Et posterius nobis pl aee g
{ »retium ab alio datum esse. Alii lucrativum titu- Aliis particula maxime hic abundare videtur,um adhuc adesse dicunt, quando pecunia rei confer. /. 4 . ff. eod.obtinenda causa illegitime & injuste datur. Dif-
CASUS IX.
L. Si tibi electio VIII. §.2. de Optione legata.
ff~^Alliftrato & Proculo fervi optio conceditur, utroque Pamphilum optante, communem eum fieri confli’^ Callistratus vero optato Pamphilo , antequam Proculus pariter optaret, furiosus fit, postea eundisoptat quoque Proculus , quaritur an Pamphilus communis fiat ? humanius inquit Pomponius, ut& in htfcasu , quasi semel eleäionefacla , fiat communis.
EXEGESIS*
Uid juris si öptio pluribus relinquatur! §. 1.Ratio dubitandi contra Callistratum. §. 2.
SUMMARIA.
Benignior Pomponii sententia. §. 3.
$.1.
O Ptionem pluribus legatariis intuitu ejus-dem legati relinqui posse, expeditum est,quod si itaque inter se circa optandum dis-sentiant, alio aliud corpus eligere cupiente, o-lim existimabatur aplerisque prudentibus,peri-re legatum, sed hoc contra benevolentiam seuhumanitatem esse censuit Justinianus , hinc for-tunam sive sortem hujus optionis judicem con-stituit, l.ult. C. Comm.de legat. 23, J. dele-
gat. Quod si vero in optando consentiant, resoptataipsis communis sit. Cum autem in prae-senti casu Callistratus Pamphilo optato, in furo-rem incidisset, antequam declarasset animi sen-tentiam Proculus, dubium erat, an subsecutaProculi electione servus fieret communis.Certe,fi fana; mentis mansisset, mutare voluntatem po-tuisset Callistratus, & ita, subsecuta licet Pro-culi electione, servus ille non fuisset communis:eo enim tempore , quo novissimus optat, in e-undem ambo non consentiunt Cuj. adh. I.
F. 2. Itaque in proposita specie nihil egissevidetur, qui prius optavit, priusquam Col-legatarius optaret; Nec Callistratus ProculoPamphilum postea optanti videtur consentire,cum furere coeperit, furiosus enim non con-sentit, ita ergo ex subtili juris ratione Pamphi-
lus non fiebat communis, quamvis enim ProcU'lus eundem servum optans etiam consentiat,& suam de servo optando voluntatem declaret,non tamen dici potest, quod cum Callistratejam furioso in eundem servum consentiat.
§- 3. Benignius ideoque censuitPomponius»ut servus ille sit communis quasi semel electi 0 'ne facta; sufficiebat enim, Callistratum poste 8 ’licet in furorem lapsum semel optasse, necvO'luntatem suam mutasse. Necque enim furor®prior voluntas perimitur, sed ut ait. I. patreS-de his qui fui vel alieni juris remanent adhuc qu®'dam reliquia; prioris voluntatis. Imo tandetNconsentire videtur, qui nequit amplius disse sl 'tire. Illustrat casum hunc decisio JCti in l.p^fundum ix. deServ.rufi. prad. & l. ult. ff. Cofflffl’prad. si fundus inter me A te communis sit, ^ego solus invito vicino cessero iter aut viam fipeum fundum , subtili ratione non aliter vi cl 'nus, cui ego iter aut viam cesti, ea utetUs’quam si tu eidem cesseris eandem servituteifl»& tua demum ceffio confirmabit meam , m e9interim erat inutilis. Benignius tamen er» 1 ’ut & hoc casu , etiam antequam tu cesseris^'am vicino, ego vicinum itinere aut via uti^ 6 'tare non possim. Interim igitur ceffio mea li°°fuit inutilis. 1
CASUS X*
L. Si fuerit: X. de rebus dubiis.
P Omponius ancilla sua Sempronia libertatem promittit , fi primum marem pepererit , Sempronia & &fculum & foeminam simul parit, nec quis illorum prior fuerit , judiciali subtilitate certum reddi f ° {6dubium est, an libertatem consequatur Sempronia ? Respondet Ulpianus, in dubiis & ambiguis rebus hui* 1aioreto sententiam sequi oportere , ut tam Sempronia libertatem, quam filia ejus ingenuitatem consequi 1
EXEGESIS.
SUMMARIA.
■ **» ; «v» vvuuwi vux ) »»»»
pluribus servis eiusdem