43 *

2)isput. XXI. Cap. 11.

quatenus epistalmata ratione hujus juris ambi-tiosa dici possint. Ubi ante omnia pramoto,jus divinum hic non stricte accipi pro jure divi-no morali univeriali, sed Juris Divini nominehic venire, quae Christianae religioni sunt essen-tialia, h. e. quae in quovis vere Christiano exV. & N. Testamento exiguntur, adeoqueper-petuae sunt veritatis. Sicutivero in haec Prin-cipi nullum jus nulla potestas competit , itaomnia Epistalmata contraria sunt ambitiosa &peccaminosa, id quod ipsum etiam de RomanoPraesule praedicant JCti Romanae Ecclesiae addi-cti, ceu patet ex Petr. Ant. de Petra cit.traä.c.24.n. 44. ubi in tali casu Papae plane denegat obedi-

44 entiam. Huc ergo refero casus hodie maximefrequentes, si jussus immediate tangat subdito-rum conscientias. Sicuti enim imperium in easnullum habet, ita etiam frustra & injuste eos-dem cogit ad hanc vel illam religionem capes-sendam. Quocirca nemo assumens religionemfui Principis se hoc purgare potest : er habe sol-ches auff Ordre j eines gnädigsten Herrn thun müs-

45 sen. Equidem vulgo dici solet: cujus efi Re-gio , ejus etiam efi Religio. Sed, siquidem hocverum est, sano tamen sensu accipiendum, nejus inquisitionis sacrae, quod in pontificiis da-mnant nostri, Principi adscribamus. Certumenim est, quod illo axiomate Principi jus circa sa-cra tam ex natura sua competens, quam legibus

46 publicis indultum indigitetur. Videl. (1) ut cir-ca Adiaphora in Ecclesia libera ei determinatiorelinquatur ( 2) ut ea,quas ad Jurisdictionem Ec-clesiast. cu omnibus speciebus pertinent,ab ejusdependeant voluntate, adeoq; epistalmata, qua»de his causis emanant,minime pro ambitiosis ha-

47 benda sunt. Hactenus ergo , ut emigrent in re-ligione dissentientes juste juberi possunt. J. P.art. 5. Z. quantum deinde. 30. praesertim, fi turba-tionibus ansam praebeant J. P. art. c. 5. §. placuit

48 3 4. inf. Et cum ttirbationibus maxime ansa darisoleat per disputationes accerrimas, publicum-que adversarios pro suggestu calumniandi &damnandi studium sub praetextu zeli alicujusdivini, ex quo non possunt non exacerbari ani-mi civium, & ad seditionem incitari, ceu ex-empla recentia & antiqua testimonium omni ex-ceptione majus hac de re perhibent, inde rectePrinceps sua Epistalmata eo dirigit, ut interdi-catur Clericis aestuantibus hoc disputandi genus,& Principi non denegetur jus decidendi contro-versias Theologicas, vid. B.Dn. Bruunem. dejur.Eccles I. 1. c. 2. §. 14 . feqq. Dn. Thomas vonRecht der Evangelischen Fürsten in Theol. Streit-Sachen.

49 Merito proinde immot talibus depraedican-da laudibus pietas Gloriosissimae memoriae Prin-cipis Jobannis Sigismundi Electoris Brandenbur-gici, qui inter tot revolutiones & turbas Anno164t- jussit, ut ministri Ecclesiae verbum Deipopulo annunciarent absq; omnibus calumniis

, 0 & abominationibus. Restauravit postea idemmandatum magnus FRIDERICUS WILHEL-MUS gloriosissitu^ memoriae, Elector Branden-burgicus, & ita pacem Ecclesiae hisce mandatisstabilivit, ceu fusius expositum in Disp. de Tho-mas de felicit. Brandetih. subdit, ob emend. per Ediä.

4. j- Eiefi- Stat.Ecd. & polit. $• 8- Sic notum, quod interris Brunsuiccnsibus Serenissimorum Ducumjussu factum sic, uc de ubiquitdte Christi pio sugge-

.e-f

stu di/putare amplius fas haud sit- ^ ^lia jussa Principum saluberrima sunt,Ecclesiae maxime tendentia, adeoque 3Ecclesiae vere piis magni habenda« 0da. Sed si Princeps extra hos casusp r °^, e qr ,terius & ministris verbi divini inj ll0 j| jvellet, quod ipsam fidem salvi sica w

Religionis tangeret, epistalma reddere 1 ^

tiofum, & ita omnino /perni deberetpium esto, si a Principe jussus sit ali<ssA S ftu praemissa absolutione admitteres'j/xin, de quo tamen certissime eicon» 31 "non esse dignum absolutione, ranqua' 11 ^to continuo viventem, hic omnino ° e . r 'Principis Epistalmati mandatumproferendum , & omnia potiusquam ita profanare sanctum Domini’modi minister, qui jusiu Principis rate 11 ’contra conscientiam & officium sunt 11 S j]i ^peccat, nec excusabit ipsum coram ^vino: Er habe Fürstliche Ordre gth&’ ^pariren verbunden gewesen. Merito P’ 'dAjicimus Pontificis decisionem in c.

X. de punit. & remijs. quod scii. minitp e ^|ii' l,(sione removendus sit, qui asserar, 10 ^non posse. Seria enim poenitentianon est serium minimeque fucatumpeccatum fugiendi. Hinc verus si^ e 1 j] 0 (fclesio minister,& qui est d(pi\apy^’^/ < '

uieint: uumaci^u. cjuxcii. **»Y #, * w *r # 1 i H

stalmate induci potest, ut talem W

admittat.

Denique cum officium Principi A

ad Leges N. & divinas adstrictum ..

potestas ejus quandoque legibus& pactum circumscripta fit, uti de ^pite Imperii nostri constat ,etiam in hac materia asseret, ne fim-dirigantur contra pacta & leges fnj 1Licet enim Princeps sub se habeat .

men pacta & conventiones sub se fL'fi'de Curt. in divers, jur. feudal, in $•?

«.14. Si ergo contra quid fiat, ev 1ceps potestatis sus excedit termss 05 '

dum enim est explosa illa quorund 3posse scilicet Imperatorem destatis solum aliquid facere , quod % ^ pC 1 ''

contra leges fundamentales.

ivgva iuuuuinviuui«w>

que Imperator solus decreta &sancire potest vi J.P. art. 8-§- /

dem ex plenitudine potestatis, n 1 ' 1 i 11

riali Status Imperii causam coffl 11 J

referenda verba ex supplicatio ne , Ja 1 “ iComitiis Ratisbonensibus^««» U gf

tori exhibita , & a Dn. Schvved e fß fl ‘ Jpart. Spec. §.1. c. 3 o.§. 17. adducta, 0cej .jur.pubi, prud.c. ao.§. 3 9- & ° r

c.2. n .3 i.p. 347. ita nec solusE ^ p erbp/

rebus, quae totum concernuntor

quas etiam Status concurrere deest. Sic Epistalmata dare nequitonis sententia? in Camera velju° iC ^ e qO entra Statum Imperii lata, quia j uS e fC ultentias Imperiales Directoribus 0 ^.^ jblicis assertum est legibus, vi ’

Unde 1

exequendi fentent. Imper. u"-- aflne Imperii mittendi sintLegati, o>- £ i

diuntur non a solo Imperatore ^ JStatuum con/ensus quoque ad ^ , 7debet, Sie müjsen ihre Ordre