40

Disputatio, 111 1

*■

lüerito hanc sententiam reprobat B. Dn.Brun-.nemann. ad l. 11. n. zo-ff. deinterrog. in jur. sac-cum Alciato statuens, nunquam convenire gra-vi bonoque viro , magis victoriam quam veri-tatem qUcErere , & qui victorire potius quamVeritatis est sollicitus, incidit in vitium pru-dentiae contrarium. Breviter,justa causa justismodis est propugnanda, neque sunt faciendamala , ut inde eveniant bona, confer. Bargal.cit. I- Et huc etiam tendit juramentum calu-mniae generale , ubi reus promittere debet,se interrogatum veritatem diäurum : ita vero per-jurium committeret, si pro defensione sua li-ceret mentiri. Imo quod caput rei est, totaobligatio litigantium ad veritatem dicendam eoipso destrueretur , cum semper quilibet prae-tenderet , se justam habere causam , imo ali-quando incaute nimis hoc sibi persvaderet; ita-que sub hoc dypeo mendacia quotidie altiorescaperent radices, quae amputare potius con-venit.

§. 18- Quam obligationem Itaque jus Na-turae hic induxit & jus Divinum confirmavit,eam quoque jus nostrum civile merito alsum-sit & legibus suis corroboravit. Quem enimin finem tot constitutiones poenales in menti-entes constituisset, nisi litigantes obligatos essead veritatem dicendam voluisset. Quo ipsodeducor in secundi & tertii membri explana-tionem, ostensurus casus, ubi in Jure Civilimendacium tam in judiciis quam extra judici-um variis modis est punitum. Quod extraju-dicialia mendacia attinet, varia occurrunt ex-empla in contractibus , v. g. emtione vendi-tione, ubi leges concesserunt actionem emtiad Interesse, quod deceperit venditor emtorem.L. Julianus i z. 4. U 6 . deaä. ernt. vend. imo &

eo nomine ex tedilitio edicto agi poterat. L. 17.§.20. U 18- '9- de&dil. ediä. Pertinet huc illudquoque mendacium, quod committi sqlet avenditoribus ad excludendum retractum, ubihanc pessimam quandoque adhibent cautelam,ut majus pretium fingant, illudque instrumen-to venditionis inseri curent. Quo casu menti-ens omnem perdit in illam emtionem expensampecuniam, & a fisco vindicatur , ita ut ob hocmendacium ipse retractans rem gratis obtine-at. vid. Jodoc. Damhouderus in Praä. civil. cap.265 ». 28. 29. Inde quoquecenfuerunt leges,de dolo dandum esse judicium contra eum, quialterius decipiendi gratia alium falso laudavit.L. quodfi 8- de dol. mal. Quod etiam ad com-mendationes dolosas & persvasiones mendaciisplenas extendendum. vid.Zaha.de AJend.lib.z.eap. 15.

§. 19. Sic etiam non infrequens in Jure est,mendacia exrrajudicialia puniri amissione bene-ficiorum &juriumin legibus alias concessorum.Unde provide constituit Pertinax in L. 1. C. adSCt. Aiae, filiusfamilias sementientem Patrem-familias & ideo mutuam accipientem pecuniamnon posse adjuvari exceptione SCti Macedon,Conf. L. ^.pr. & lp.ff. eod. ssx eodem fundamen-to infert Ulpianus in L. sedst exparte 4. §. 1. quodcum eo qui in allen, potest, efl. quod filiusfamilias,si se patrenrfamilias mentitus fit in contrahen-do, amittarbeneficium comperentite, quod ali-as filiisfamilias competit. Confer. L. 6. eod.Decipere enim voluit; jam autem jura decipi-

.t ’ 1

entibus non succurrunt. L■ 9/ ' 2 C

quo principio Imperatores i« ff e reh‘major, dix. inferunt, minorem fl0lt ^ e p

i »* 1

/

'P

dum,

rum

> qui fallaci majoris Etatis^"decipere ausus fuit, confer- L :s (

1 —. ad 1

minor. Idem jam applicandum a , sg-iqua: alias juvantur SCto Vellej® p c rip ß& de his Divus Pius & Sever 0 * . 5 aO%iin L. 2. §. z. ad SCtum Vellejan. jtß: $plentibus esse succurrendum <1 111 ^,11 ^ ^

in L. si mulier 23./. eod. decidi'

liere in jure interrogata & m e • A

demesse, quod hoc casu n°°

deri debeat, quia decipere

vis in effectu intercesserit, ats " lt e st. Jfi

ficium suum. Confer. L . c oll ’ f i'

dissentientes juvantur L. j 0

accipi potest de concurrente do , ßvß

toris, vid. Gothofred. in not. stcasu dolus cum dolo compe*d an ^tore Dd. inter fe disputant, u *5 n j}ii 1

dicialiter mentiatur & asserat

Wl

amittat beneficia debitorum, , r

thias de Afflict. detis. 379. &

Cons. 7. id non admittunt , . / n

arguentes; sed aliis contraria ^ fl ß

it, quos videre licet apud Tst x <

- r _.,;dem*

-

Iit. •=; »• >•. Ipse <!“r d ‘ vid^J

decidit, sed merito recipiens^tia affirmantium, quia, uti

st al

clarabitur, omnino falsummune Dd., mendacii pcenasC* t,,, g r i&sj

»d' e rx>

lUUIiC i/u. , IDCHUdVll

expressos non esse extendenda®'

lum commodius remedium ad ^

dacia debitorum inveniri P*? tenihil frequentius acciderecontracta negari,A ita creditoUri a debitoribus, ut judicio # ^ ,.

committere teneatur. Ab°® ( ß

non tangam casus. ^ ^ j/,

§. 20. Inprimis vero leg eS Psxasperare voluerunt inprec 1 ^

' eß ■;>

tlS

ant m

; cum enim frequentiorant mendacia, & simullaedatur^sequium, quod subditi Pri« c, P .'fvinjustum fuit pro varietate cl f

varia poenarum genera h> c * slt c p ßt

neralirer leges concesserunt e \- ]0

& obreptionis, qua; e fiant

iropterea dicitur. vid.I-

■g> 5. C, eod. cap. sedes Apostel- 1 5 ' A

Iript. & cap. 20. eod. De c * tes jxceptionis inprimis est, rt

or nihil agat. L. si quis „ef,

efals Ita ut Rescripta quid e 0 ^e £ fs

ure nulla , justitia? vero dem ( f

vid. Illustr. Dn. P&f-

y

IIS.

tufa

H. cap. 4. n. 14. sqq-leinde mendax precato^ g e s* l,ltnpetratis. Cap. 20. X-lendacium in aliqua ^ A 0 '

arte occurrat, tamen p r P v iri et so b' ßrecistae totum Rescrip r “ qjj? e) s 1 ' sttiam debeat illo commo . ^hf nst- jiS p,io„oaeft commis

lonfer. cit.difp. n. 30. eC ist 9 ^^'es poenas in malitiosum 1 t 9utas apparet, ex L-st^ utS