IO

i

eloqui deceat. Nov. 8 2 .pr. infin. Quod si J udexDelegatus ex Assessorum collegio Jurisdictio-nem exercere poffit, etiam imperitum eumposse esse non dubito , quippe quod tunc perAssessores peritos defectus scientiae suppleripotest- diä. Nov. 82. Panormit. ad c.sciscitatus.

46 13. n. 1 5. X deRefiript. Felin. ibid. n. 9. Quin& legum imperitis cognitio causarum, quarumipsi peritiam habent, concedi potest. Sic mili-tibus de Re militari jus dicere permissum l pen .C. dejudic. Artificibus de rebus fui artificii,Mercatoribus de sitis mercibus; Suae enim quis-que artis & autor & disceptator est optimus.Bachov. adTreutl . vol. 1. Disp. 12. th. 7. Iit. D.Zces. ad ff. tit. de Judic. n- 25. Matth- Stephan, deJuris diä.üb. i.c. 17. n.22.

47 Dictum hactenus, quinam Delegati sint ido-nei & qui non. Quod si jam Delegatus datus fu-erit, qui jure prohibitus invenitur, tunc oppo-nenda est inhabilitatis exceptio, quae si oppositanon fuerit, an valeant, quae coram hujusmodiinhabili judice acta fuerint, non immerito quae-

48 ritur ? Distinguitur vulgo, utrum impedimen-tum judicis fuerit notorium > an vero occultum;priori casu si naturale fuerit, e. gr. si in furoremprolapsus, sententia ejusnbn subsistit, quamvisexceptio .inhabilitatis opposita Non sit; si verocivile, v.gr. si in servitutem detrusus sit, vel in-famia juris laboret, tunc sententia tenet, & actacoram talijudice valent. Dn.Ziegl .adLancettott.lib. 3. tit. i.§. 2 6. Marquard. Freher. de Exifti-'mat. lib. 3./. 28. ».ho. Zanger. deExceptian.p. 2.(. 4. n. 51. Vant. de Nullitate proces, tit. de Nullit.sentent. exdesetto Jurisdiä. dei. n. 5 5. & in tit. qua-liter sentent. null. defend. poffmt. «.53. Felinus ad c.sciscitatus, n. 4. vers Valet Proceffus. X. de Rescri-ptis. Sed Distinctio haec minus arridet, nam ubidefectus non dependet a potestate partis, taci-turnitas ejus nihil operatur, Glossa in L i- verb.inchoata. C. ubi de crimine agi oportet. Sic partesnon possunt servum facere judicem, nec aliterimpeditum legitimare. Ergo taciturnitas nonpotest inducere validitatem processus. Acce-dit, quod illi, qui impedimento ejusmodi labo-rant, quo judicis officio fungi impediuntur,ipsojure a judicis, & sica Delegatimunere censean-tur esse remoti, & ideo non opus esse opposita

exceptione removeri /. 2. H. 3. ff. De hisqtiinoninfam. Glossa ad c- aU. Sciscit. 13. X de Rescriptis.Panorm, ad ad. i3. «. 8- Laym. ibid. Quod fi im-pedimentum non est notorium, & illud demumpost sententiam detegitur, tum si naturale est,v gr. amentia? morbus, ita ut causam judex nonintellexerit, irrita est ejus sententia, quamvisnihil a parte opponatur, quia tolerantia nihiloperatur circa impedimentum naturale l. Furio-so. ff. de Re jud. Sivero impedimentum est JurisCivilis, sed publice & probabiliter ignoratum ,valet actus coram tali judice gestus, neque post-ea detecto errore retractari debet- l. Barbarius.ff.de Offic. Praetor. Sin vero partibus istud im-pedimentum ignotum, & aliis notum fuit, estignorantia improbabilis./. 2 2 3. ff. deV-S.Sc tunc,quamvis nihil contra eum excipiant, sive quiaremittere volunt, tamen sententia vitio nullita-tis laborat. Panorm .adc.ad.n- 12.

49 Sequitur nunc,quibus modis constitui postit

Dekgatus. Constituitur vero hic per literas,quas praesentare debetpartibus, nam antequam

\ Cap. II.

illas exhibeat, & de delegatione fidem authen-ticam faciat, nullam habet jurisdictionem. I. 1,

C. de Mandat. Princip, ubi dicitur, quodallegan- 5ati Principis mandatum non sit credendum add- e.cum in jure. 31. X. de Offic. & potefi.jiid. dei. & ibid.Glofla. Maranta in Specui, aur. p, 4. difiint ?. 16.n. 8. non enim praesumitur pro Jurisdictione,cum sit odiosa , quapropter probari debet. Rot.Romana in noviff. Decifion.part, 3. lib. 3. decis. 164.n. 4. Menoch, de Prasumt. prasumt • 6. n. 13.Bachov. ad prim. part.ff. tit- Quibus modis Jurisdi-äio finiatur.n. 10. Paul. Laymann. adc. cum in ju-re. 3 7. X. de Offic. & Pateflatejud- dei. quia Juris-dictio est qualitas qua?dam accidentalis, qua? ho-mini naturaliter non inest , sed ita competit uniH non alteri, A ideo probanda. August.Barbosalib.y.c. 49. ax. 14. Schrader. Traä. feudal, pari.io.seä. 4. n. 93. Mynsinger. cent. 3. Obs 1. n. 2.

& 3. Panormit. adc. ati. 31. ». 7. nisi adsint prae-sumtiones; Mascard. ro»r/«/ 393. nec sufficit hic,^habere testes, qui facile subornari possunt,Chri--stin. vol. 2, decis. 6.n.i. Perez .ad tit, C.de Alan-dat. Princip, n. 2. Tulden. adi. 1. C. eod. AloysRicc. in Qolleä. decis.port. 3. 53 2. Menoch.

A. J. QJib.2. quaft. 7 6.n. 8. Quod si non exhi- S*bitis literis delegationis sententia fuerit lata perDelegatum, praesentibus & non appellantibuspartibus, praesumitur, quod Delegatus habeatJurisdictionem; Idem obtinet, fi pars compa- 5 %ruit ante litis contestationem,[neque opposuitdefectum Jurisdictionis; nam post litem conte-statam ipsi non conceditur, nisi cum onerepro-bandi defectum. Panormit. adc: all, 31. ».7. Lay-mann. adeap. aU. n. 2. Si vero exhibitis literis, 5 3quibus delegatio injuncta, pars citata obedien-tiam detrectet, sed neget Jurisdictionem Dele-gati praetextu salsitatis in rescripto apparentisvel alterius defectus , dicendum, si Delegatusintelligat, exceptionem frivolam esse & malitio-se opponi , eum posse cogere partem ad obedi-endum, Panorm. ad c, cum injure. 3 i.X.de Offic,

& Potestate jud. dei- Layman. ibid. n. 3.

Restat nunc, ut consideremus formam consti- 54tuendi Delegatum. Forma autem in hoc con-sistit, ut vel uni soli committatur delegatio , &tunc etiam solus cognoscit, neque socium assu- .mere potest ; vel pluribus, & hoc vel pluribussimpliciter, quo casu omnibus cognoscendi & ju-dicandi facultas est concesia , & si vel unus eo-rum mortuus sit vel aliter abfuerit, reliquorumProcessus non valet, c. causam matrimonii. 16- X.de Offic. & Potestate judic. dei. I. Duo ex tribus. 3 <),ff.de Re jud. & potest reus, si quid agere velint, im-pune non parere c. prudentiam. 2t-X.de Offis. VPotestate jud. vel delegatio fit cum clausula: Quodfi omnes intereffe nequiverint , duo eam nihilominusexequantur. c, all. prudentiam■ Quo casu duo prä-sentes ita demum procedent, si de impedimen-to tertii per certum nuncium aut aliter legitimeconstiterit; nec intererit, impedimentum jurisan facti sit; Juris, ut quia tertius ille vel infa-mis, vel aliter a jure prohibetur ,• facti; puta quiamqrtuus , infirmus vel alia neceffitare praepedi-tus. V el etiam cum hac clausula: Quodfi aliquisadeffeexipfis non poffit , vel etiam nolit , reliqui ni-hilominus procedant, c. ali. §- adjicimus etiam. Veletiam delegatur hoc modo: ut vel omnesfimulju-dicent vel unus ex ipfis ; quo casu singuli per seexercere possunt Jurisdictionem, modo constet