2$ isjjttt.il.

Z8 De his culparum gradibus in genere adhuc no-tandum, ( i.) Quod culpa lata,seu ut alias voca-tur latior l. 32. depos. gravior l. 54. §. 2. de A.R.D. negligentia lata /. 7.$. 2. de Adm. tut . dissolu-ta l. 29. pr. mand. &c. ^quiparetur dolo in con-tractibus l. quod Nerva. 32. depos. 1 . 1. §. 5. ji». deO. & A. 1 . 7. §. de Susp. tut. conf- 1 .1 . §.fi mens, f als./. 29. pr. mand. 1. 8- §. z. de precar. I. 2. §. 5. delu-red. vend.vid.l. 4. quod vi aut clam. Ubi nota,quod Euripides dicat , stultitiam esse sororemmalitiae. vid. /.9. §.5 .verf quod si.fin.fi. de fur. Vfaä.tgn. Adeoque si cujus lata culpa res nonexistat, praesumitur dolo factum, quo minus e-xistat, & res praestanda est. Vultej. Disc . Schal. C.15. culpam latam malitu seu versutia dolum,culpam imprudentia seu ignavia culpam in spe-cie dici vult. vid. /.91.§, 1. 2. 3. de UO. vid. §.11.In fi- de Obi. qua ex deliä. I. 50. fin. de Furt. I. pen-ff.delncend. ruin. nauf. Pet. Fahr. ad d. 23 .deR.I.p.a 132. (2.) Cum culpa absolute ponitur, quod

® intelligenda sit culpa levis, vid. §.3 . quibus mod.re contr. ut sine culpa fieri dicatur, quod non si-ne levisiima factum est l. 3. H. t- verj. at hoc fi.Nant, caup.fi ab. Leges enim quemlibet praesu-munt bonum patremfamilias. At levis culpa

40 est, quam bonus paterfam.evitat. (3.) Quodex materia substrata & natura contractus, nonex verbis Legum dijudicandum sit, quse culpapraestanda sit. ' Leges enim prteprimis culpamlevem & levisiimam promiscue confundunt,quod infra cap. seq. saepius occurret. Wesenb.Bachov. ad pen. Inft■ de Locat. & adlr. th. 6. Iit. E.

41 Franzk .adf.d.t.n. 203.ZcEs.ib. (4.) Quod is,qui dicit alicujus culpa rem non existere, id re-gulariter probare debeat /. periculum 35 .de Reb.Cred. Seb.Med./». i.qu- io.n.%. Hartm. Pistor.p. 3. qu. 49. n. 3. Carpz. part. 2. Conft. 1 1, des. 26.& lib. 5. Resp. 13. Mascard. de Probat. Conclus

5 09. Culpa enim regulariter non praesumitur,Cum quisque bonus & diligens esse praesuma-tur. Carpzov. d.l. Conft. 26. D. 1 %.n. 8- Quitamen alias ad exactissimam diligentiam tene-tur, & rem dicit non existere, ejusmodi casu,quiregulariter absque culpa non contingere solet,ut sunt incendium, furtum, fuga l. 32. §. 3. pro.foc. I. 3. de Ofi.praf. vig. ille secundum plerosqueDd. probare debet, se nullam culpam admisisse,cum alias prasssumtio contra ipsum futura sit,vid.Seb. Med. part, 2. qu. 7. n. 2. cumalleg. vid. Hart-

- man. Pistor./ wm. qu. 18-«• 8- Anton. Gomez.Z- r. Resolut, cap. 3. Mascard. de Probat. Conclus.272. Menoch. lib. 6. pras 61. n.^o.seqq. Carp-zov. Part. z.Confi.2(i.Def. 18.«. 11. conf. ibicit.Bald. Unum adhuc est, quod hic monendum,i idque plane necessarium, & tale, quo nihil ma-gis merito Interpretes exercere, & quo nihil di-gnius animadversione in toto Jure Civili esse'■'‘judicat Hortensius Comm.adlnft. §-fin. quib. mod.re contr. Nimirum ista, quae adduximus & o-mnia alia prscepta de prtestatione culpas levis

6 IsvissimX, de distinctione contractuum Ac.

Gp, VIIL

tot insultibus quatiuntur, tot instantiis & cslfLtradictionibus legum concutiuntur, ut quo tecunque verteris, cavillos, cornua, scirpos, con-spicias, ut quomodocunque respondeatur, ta-men cum Ocno funis torqueri videatur. Sic ex1. 13. §. i.dePign. aä. sequi videtur, quasi in pi-gnore culpa levissima, in commodato tantum le-vis praestetur. Conf. §. 4. 1 . Quib. mod. re contr- It.in §. 2. eod. & l. 3. dePeric. & Comm. a venditore,in §. ult. de Locat, a conductore exactissima dili-gentia, ini. 32. depos a depositario mediocris(vid. enim §.fin. de Societ. /.22. H. 3. SCt. Trebell .)requiri videtur &c. In quibus & aliis pluri-bus locis Dd. fe moleste macerare deprehendes.Nos de singulis quidem suo loco aliqua mone-bimus ; Sedin genere ZEd. Horten!', d. I. alleve-rat, non reperiri ullam meliorem, tam multosinjure tamque diversos haede re locos condii-,andi rationem, quam si distinguatur inter cul-pam in Concreto & Abstraft 0■ Qua in re lampa- 4.4

dem ab Hortensio traditam esse ipsi Bachovio AHenningo Wegnero, olim Pros. Regioni, augu-ratur Franzkius ad ff. de Depos. n.^ 8- & se iteruma Wegnero, quem Virum undequaque Clarissimum& Praceptorem suum fuifie ibi laudat, accepisse, te-statur. Vide quoque Perr. Fabr. ad L 23. de R.

I. pag. 130. 137. Quae enim de gradibus cui- 4 ?pae traduntur de culpa in abstracto intelligendasunt. Et isti gradus & distinctiones culpa; tumdemum locum habent, quando quis ultra com-munem hominum diligentiam negligens est.Talis enim fi contrahit, non excusatur, si in a-liis rebus & negotiis non suerit diligentiorquam in suis, sed tenetur de culpa levi vel le-vissima in abstracto considerata, prout id natu-ra contractus requirit; Debebat enim diligensesse non ad normam sus vel hujus istiusve, sedex norma communis in genere hominum dili-gentia;. Excipiendus tamen & excusandus vi-detur depositarius negligens, si suo more dili-gens fuit. Si quis vero alias juxta summum 4^modum humanae naturae diligens'est, non juvatdistinguere inter culpam latam, levem & levissi-mam ; Neque talis tantum obligatur ad diligen-tiam in abstracto, ut rem venditam, locatam &c.ita tantum curet, sicut in hi,s contractibus cotn- ”muniter homines solent; sed tenetur ad dili-gentiam in concreto, hoc est suam, ut quantumin suis rebus servandis cavere solet, tantum inalienis rebus sive depositis sive oppignoratis sivevenditis Ac. etiam praestare debeat. Quod si 4 1 /intermittit, citra distinctionem culpae levis vellevissima; semper committi culpam latam, l.quodNerva 32. fi. depos Licet ista culpa alias in ab-stracto considerata sit levis'vel levissima. Dili-> gentia enim ejus, ad contrahendum alterum in-vitasse videtur. Et de hujusmodi hominis dili-gentia Hortens. accipit §. ult. qu.mod.re contr. H..ult.loc.l. 2. §.i./. sequ.fi. de per. & com.l.i^.§.i. &l.seq.depignorat.aä. Vide, si vacat, plenius ha:ededucentem Franzk, Exenit • 9. qu- 9.

CAPUT