198

Disput, yil. Caf>. II.

servo cupiat, jubendi licentiam habere debe-9 bit. Licentia tamen ha?c Civilitatis limites ex-cedere non debet , sed si id siat, & Dominus ju-re suo abutatur, non deneganda servo juris re-media. Quare si servus conductus ob sievitiamDomini in fugam se conferat, non compelliturredire , si metuendi causam probabilem demon-straverit , nisi praestiterit Dominus cautionemde non offendendo. Mev- Part. 4. Dec. 19. Imo& actionem injuriarum concessam esse ancillaehonestae contra Dominam , quod ipsam appella-verit eine Schand-Hure , praejudicio comprobatIdem Dn. Me vius adJusLub.lib. 3. Ttt.^.art. 10,«. 16.

§. S- Verum diceres, quid frequentius, quam

10 quod fervi injuriosis verbis & verberibus affi-ciantur? Fateor si perversi mores jus faciunt,jam facultas verberandi servos in aprico erit.Sed nullum aliud quam contractus vinculum in-ter Dominum & servum hodie esse, jam antedemonstratum. Atqui vero per contractum sealiquem ad verbera obligare posse, non admit-tit juris ratio, arg. /.13 .ff. ad L. Aquil. Quam-vis obligationem ad carcerem concedam esse li-citam , cum Hillig. in Doneil. I. 27. cap. 9. Iit. Z.& Dn. Praffide de Caut. Contrait. Seit, 2. cap. 1.$. 39. Licet multos hic dissentire mihi igno-tum non sit. Si ergo contractus ad verbera seextendere non valet, nullum facinoris fui habe-bit titulum Dominus. Nec praesidii quicquamin l. m. C. de Emend. Serv. Haec enim sanctiocum servis nostris nihil commune habet; Undenisi educatio fervi vel servae junioris forte a Pa-rentibus Domino simul commissa , verberandifacultas cessabit, alioqui ex jure quasi cesso sibivindicabit.

ai §, 9. Illud tamen hic adhuc monendum.Quodsiforte Magistratus loci vel Princeps Ter-ritorii ordinatione Politica cavisset, ut omnesejus regionis vel Civitatis cives ad certam sum-mam determinata mercede servos vel famulosconducerent, & cibo ac potu designato alerent;aliquis eorum vero suis mercedem augeret, &lautius eos haberet, illum hac civilitate sua ni-mia sibi in tantum nocere posse, ut in ipsum pu-blice animadverti queat; Cum Politiae cura Ma-gistratibus incumbat, & ejusmodi Dominus ea-tenus contra illum peccet, dum civilitate ac be-nignitate sua nimia annonam quodammodo affi-cit, atque disciplinam Politicam incurrit; necminus aliorum Parrumfamil. rem facit durio-rem, cum plerumque ad exemplum aliorum secomponi velint, qui eadem serviendi conditio-ne fruuntur, arg. I.2. ff. ad L. Jul. de Annona. L. 1.C. de Offic. Pr<ef. Urb. Illustr. Dn. Rhet. d. differt,de Mi serie. Intemp. cap. 4. n. 74. & feqq.

12 $.10. Sed quid de illis , qui in Minißerio Domi-ni Nobilis sunt , Annon in hos vijurisdiäionis Domi-nus idemftatuerepoffit , quam in subditos, obiter dis-quirendum, occasione nobis suppeditata, quodin vicino quodam Ducatu jam inter Principem& Ordinem Equestrem illa controversia agite-tur, ubi Princeps concessam Nobilibus jurisdi-ctionem tantum ad subditos juratos auff ihrege-fchworne Unterthanen pertinere, & hinc si Mini-stri Nobilium conducti peccaverint, cognitio-nem ad Principis Fiscalem spectare, contendit.

13 Ego distinguendum puto, an obligatio ejus-modi ministri conductitii descendat ex mtraitu,

an ex Deliito: Illo casu subdistinguo:An coj 1 ^spritinloco, ubi jurisdictionem habet Nob ' 1 ^alibi. Priori casu forum omnino coram, ^sortitur > cum locus contractus mdistiu ^ 6 st ,rum tribuat, non attenta qualitate persou^^,trahentis. C. Romana. H. Contrahentes de For- ^pet. in (>. L. 19- pr.ff. dejudic. Gail. lib.s- @ f ^n. ult. Si alibi contraxerit, coram Nobili for ^ ,non sortietur, quia causa, ob quam ipsi J“ s . ; c ^cat, deficit. Aut conveniuntur ex delifto, &indistincte Nobilem Judicem esse existimo 5enim deliquit sub jurisdictione Nobili* >locus commissi delicti forum tribuit L. t-

C-

ist

de Crimin. Aut alibi deliquit, & forum sorti et ^coram Nobili ex jure deprehensionis , ctim 1 '^delinquens deprehenditur, ibi forum fortis 0Dn. Brunnem. Proceff. Inquis, c.3. n. 10. & trl .- xVtnent, Cod.ad l. 1. ubi de Crimin. Poterit ergo vl l^risdictionis supplicium ultimum pneviotionis Processu de fervo sumere, & eatenus n*

datam habet intentionem.

st e

§. 11. Praeter ha?c, antequam ad reliq uä ^conferam , illud adhuc addendum Lumctum sit §. praced. servos hodie ad operas °quiales & servitia civilia teneri; eosdem 11115 .sua civilitate atque obedientiafibi tunenoce^si in iis, qus in se turpia alioquin atque iUji 1sunt, obsequium praestent. Cum ad haecmini potestas se non extendat. Unde n ° ces )rsibi servus quam maxime, si Domino forte c °^ ttra injuriantem quendam ira incenso , aCcum injuriantis uxore adulterium servus cCmitteret, suadenti ac mandanti obtempef 31 ^delictum hoc exequendo; nec civilitatis j,

reverentis debitas praetextus tum apcena sl d 11terii ordinaria liberabit. Qua rationerem quendam, qui defendendi liberti cal1 . j t-nunciaverat, stuprum in fervo necessitatis, 1,1 sberto vero officii esse , risu exceptum test fltpraelaudatusDn.Rhctiusd. l.n. yv.seq. s i

§. 12- Ad rusticos progredimur, apud ss 5quidem rara civilitas, nullibi tamen majortio, quam apud hos, ne civilitate sibi no<-' e

nist'

Cum enim ipsis nonignottim sit, Nobiles, sijf^tiis rusticis praecipue indeterminatis clV 'i';suti debere. Carpzov. lib.Resp. 57.». 2. ipsiinciviles sunt, ut quamvis possint, nullaopera Domino , utut civiliter roganti f 11 ^^rant, si pensum suum absolverint. Facile ea 5 ^advertunt, si aliquoties ex civilitate quid pU,stiterint , exinde tandem jus praetendere D 0 . 15 :num. Unde non ignota rusticorum excep 11 ^Juncker, tvir Welten es gerne thun , aber wirten uns , es werde eine Gerechtigkeit daraus. j]ille metus oriundi juris facile evitari P 0 ^ 6 *^-dicerent, se -vellehoc ex civilitate , non vero e *, \. fbito facere. Imo ubi constat de solo animolitatem exhibendi, regulariter jus inde noj 1 ^scitur. Actus enim facultativi & Urbafst a ^non pariunt manutentionem. vid. Ludov- ^Traä. de Summariff. Poßeff. Obs. 5 3.1 o. B a . ^Prascript, p. 1. Part. 3. prine, qu. 10. tot. pj]isi rusticus aliquis per multos annos ^°^ n equotannis ex civilitate Caponem offerret, jpullo praecedentis obligationis vinculo , n° n 0garetur eapropter, ut imposterum ( l v ° t ^ st na-Caponem afferat , Menoch. de Arbitr. ss’lib, 2. Cas. 160. n. 17. Besold. Part. 3. Cons- * c „n, 79. Ulterius, si Domini molendino u» ^ ll8