„positam, revocet; simul deplorata est, ultima„experitur. Nemo ad supplicia exigenda per-„ venit, nisi quiremediaconsumsir. „

r6 §. 19. (Ium vero neque Parentes neque libe-beri legitimi sint, nisi nuptis prscesierint, pa-triaque potestas demum per nuptias,constitua-tur t. t. Infi. Patr. Pot. methodi ratio efflagita-bit, ut, quomodo circa easdem civilitas nocu-mento este postit, evolvamus. Utut enim ni-hil quicquam sit, ubi civilitas atque humanitasmajori studio colenda ac commendanda , nontamen de est occasio, & hic modum legitimumexcedendi, idque non solum matrimonio con-stante , sed eo nondum consummato & adhucineundo.

27 §- 20. Cum autem nuptias praecedere soleant

Sponsalia, quia haec sunt mentio ac repromissio futu-rarum nuptiarum L. 1. ff. de Sponsal. merito de iisprimum erit dicendum. Sicuti autem extra du-bitationis aleam positum , illa a spondendoha di-cta este , cum quod spondere sit sponte promit-

2 8 tere, atque ita in matrimonio ineundo quam ma-xime requiraturspontaneapromissio, tum,quodmos esset antiquis , ut puella nuptum promit-teretur Viro a Patre, vel hoc defuncto a tutorevel agnatis, uti ex A. Geli. lib. 4. c. 4. deducit Al-ciat. lib. r.parerg. c. 2. & Varro de Lingua Latina,üb. 5. Ita consensum hic cum ipsorum contra-hentium, tum quoque eorum , in quorum suntpotestate aut directione, necessarium esse.con-stat. Posse vero circa consensum hunc elicien-dum ex omni parte vel verbis , vel factis autquoque signis limites excedi , civilitatemquenocumento fore , experientia quotidie testatur.Quamvis enim regulariter ex sola familiaritateac civilitate virgini aut viduae exhibita obligatioad sponsalia'non statim oriatur, ipfaque verbaComplimentosa (ut ita cum vulgo loqui liceat >)magis adulatoria quam obligatoria a quovis sa-piente habeantur. Mantica de Tacit. &ambig. con-ivent. lib. 2-tit. 4. n. 48. Parlador- lib. 2. rer. quo-tid . c. 3. n. 45. Pacian. Confli. 15 3. «. 23. ubi illimonent, ea quae ex civilitate vel urbanitate fi-unt, ob praesumtive iis inhaerentia mendacianullo jure praejudicare juri publico nec privato,neque in petitorio neque in possessorio. Slock.deContrib. c. 7. n. 119. Indeque verba ac signaclara ad matrimonii seu Sponsaliorum probati-onem requirantur. Ex nimia tamen familiari-tate veram praesumtionem matrimonii colligitPetr. Gregor. Sjntagm. Jur. Univ. lib. 3si. c. 12.

29 »- *7- Quidni & Sponsaliorum,? Modo istaconversatio fuerit diuturna, & conversantes seut maritus & uxor, ut sponsus & sponsa tracta-verint, & non tam civiliter quam familiariterinter se vixerint. Mascard. de Probat. Comius.1026- n. i.seqq. Zres.adff. de Rit. Nupt. n. 6. Wis-senbach. p. l. Difp. 44. tb. 17. Differre enimarbitror Civilitatem a familiaritate, ut illa se et-iam ad extraneum & tantum non ignotum ex-tendat , haec vero tantum ad familiarem perti-neat , & hinc ex sola conversatione civili nullapoterit oriri Sponsaliorum praesumtio , nisi fa-bulis vulgi adhaerere velis, ubi decantatum est :Conversatur cum virgine U domum ejus aliquandofrequentat, ergo Sponsus est.

50 §. 2l- Ejusdem farinae est praesumtio pro

Sponsalibus, qua; elicitur ex alloquio adolescen-tis blando, & literis amatoriis ad virginem scri-

ptis appellando illam saepius : JPlein HertZg e1 jfmein Schatzgen , meine Allerliebste , ich verbleibe 1biß in den Tod zugethan, keine soll mir lieber st] nASie. Quamvis enim Sponsalia mutuo constesconsensa, & solus consensus etiam eadem ab* 0var; Verba tamen debent esse clara , persp> cUä& certa. Cypraeus de Sponsal. p. 2. c. 3. §. iA-o-non obscura L flexiloqua. Carpz. Part. 4- c. 2 °'des. 9. n. 5. Dn. Praeses adjus Eccl. Dn. Brunn . W'

2 .c. 16. §■ 3- quae potius in miriorem partemplicanda, ita ut minimum noceant pronuncia nt ’’cumque stringant arg. L 47. ff. de 0.A- /• 9'J'de R. J. Cur enim hic multum conjecturis 5l1dulgeamus , & violentis verborum interpr £t9tionibus in ejusmodi vincula loqnentem cbnj 1ciamus, quae aperte non significavit ? sane fi v0luisset teneri, apertius mentem explicasseti aCdum obscura sunt verba, satis dissensum ha$ enus denotavit, aut ad minimum mentem amb{.guam, & is, qui urget sibi factam matrimo 0 ' 1misiionem , imputet sibi , quod non clariot el11.responsionem desideravit /. 99. ff. de V- O. P r££cipue, cum hic agatur non de glande lege 0 ^’sed de obligatione magni praejudicii inducefld* 1 '§. 22. Praeterea licet ejusmodi literae &bl a ‘V :da colloquia fatis liquidam matrimonii prom' 1 'sionem exprimant, nondum tamen nocent spo 0 'denti, quia ut plurimum sine arbitris fiunt,,sine testium praesentia. Jam vero spons 3 ; 1clandestina sunt odiosa & regulariter prohib* 1 ^C. i.C. 30. qu. ihique GlossSocin. lib. 1.

17. cum non careant sinistra suspicione, &b' n /etiam contra ea praesumitur. Paris, lib. 4.

57. h. 4. Angel. Confli. 10. 1. de Spodis'

thef. 13. Imo Jure orno'" 0

enPfor

vim sortiuntur, necinficiantenW)mpelluo r ’ ^cet expressa matrimonii promissio uno teste ssliceris probari possit. Carpzov. Jmisprud.lib. 2. des. 32. & 33. Quod jure communi nperaeque concedere volunt, ubi conterm 0partem etiam invitam cogi posse ad consu 01151 ^tionem matrimonii, si sponsalia clandesti° a ^teris sufficienter suerint probata Cap. 2. X-' Clandest. Sponsal. ibique Panormiran. n. 2. H ci "

P. 1. qu- 22. Gerhard, tom. 7. §. 1 43. &Lauterbach. ad tit. de Sponsal. §. Clandestina,Brunnemann. Jur. Ecclef. lib. 2. c. xsi. H. 12-'que Dn. Praeses. Tales autem literae norm 0fatis probant, in quibus Juvenis virgines* 1 Vpellicat Sponsam suam, cum ex sola appeU® 1 ^,ne sponsae nemo fiat sponsa arg.l. 13. C.bat. Cypraeus de Sponsal. c. 9. §. 24. n. i.seqq- ^Praeses in Responso Facultatis allegato in Jurefiiast. Dn. Brunn. lib. 2. c. 16. §. 12. p. sioj'Disput, de Jure Blanditiarum, c. 2. n. 44. - r ff§. 23. At quid si in colloquio variis nfe" 1que dictis tandem commoveatur virgo,bienti & blandiemi proco matrimonium ’ ^motis arbitris , promittat, saltem tu petris 2 f ;precum quibus a proco fatigata est, liber £tl ^?an audienda erit virgo , si hanc causamOpinor audiendam esse , si solitudinem p

proba

F 1

n»'

are , quae facile suspicionem sugg ellt ßßmnc persuasionis & instantiae, quam pr° c *! S e fthibuisse censetur ; Nimia autem perst* 3

quae

sum deliberatum excludit, &propterea

instar concussionis & coactionis

rescinditjMenoch. dePrafumt- lib- 6. prafi !1>,t ')8. Carpzov. P- 3. G. 23. D. 30. n.

».