394

Disput &t. XII. Jlrsemb.I. Seci^l/.

Virum jurisprudentia fundamentali Excellen-tiffimum, quod praesenti dignum reprehensione;Negat enim quemlibet delinquentem iflam fibipronun-tiare sententiam, sed omnes sperare,se morte supplici-um & confiscationem proventuros. Aliud in perdu-elle, cum sciret &in demortui scelus inquiri ad dam-nandam memoriam, ablationemque bonorum. Ve-rum illa penitus cerebrina cuique videbuntur;Nam cui delinquenti conscientia non dictitatpcenam delicti quod obit, & quaenam conscien-tia a sententia ista abstinet, licet sciat post mor-tem judicii periculum finitum fore ? metuit e-nim ipso etiam vivente ejus notitiam percre-brescere poste. Nec universale, ut conscien-tia cujusvis perduellis metu subeundi post mor-tem judicii angatur. Quid enim, si unquam e-xnersurum speravit facinus Perduellionis, quodad mortem usque notitiam fefellit. Omnes sa-ne ab initio id sperare necesse, quia alias famaepropriae suaeque Domus studio a tanto criminealieni. Non vero d. Dottori objici potest, quodfacinus tale intra animum volvens de judiciopost mortem instituendo cogitare non potuerit,cum ista cogitasse dici non postit, quae legislatord.l, ultima primum introduxit; Nani Condito-res d. l.fin. inquisitione post mortem perduellispermittendo, non temere arbitrari potuerunt,tantum scelus concipientem este cogitaturumquid post fata sua secuturum. Dummodo ita-que condemnatione propria quid ipfius juris fa-ctum dici mereretur, cogitatio ista non defutu-ra, sed vero ut monui non praesumendum ex ra-tione universali quid actum in casu particulari.Adhtec posito, legislatorem attendisse conde-mnationem internam perduellis; attamen nonipso jure id provenire, quod sancivit, loquen-dum. Cum aliud sit factum ipsius juris, aliudse ipsum damnantis. Cceterum qualiacun-que ista sint, conferam me ad tradendum verumd. I. ultimo sensum: Puto per verba ista, nam eXquo sceleratijfimum quis consilium cepit, exinde quo-dammodo sua mente punitus est. Marcianum nonaliud intellexisse, quam sola delicti conscientia,solo assensu qui praffiitus animo inclinanti inPerduellionem, nec poenitentia correcto, Poe-nam perduellionis quoad memoriae damnatio-nem & confiscationem promereri, (ut de facino-re concepto coram uno aut altero gloriatus fu-erit, non requiritur ad substantiam complemen-ti delicti, uti vulgo creditur, sed ad probatio-nem,quia solam conscientiam seu mentem«/./,punit, Hinc & si facinoris summa chartae man-data, & certum ipsum nunquam pcenituisse,pu-nietur) confirmat hunc sensum groeca Basilico-rum Constitutio, Legis ult. per omnes §. paralle-la. Inserta inec, uti per Cujacium latinitate do-nata, dicto Ttt : C. ad l.jut. Aiajeft : . ordine sextaest, & sic sonat: Nam ex eo tempore, quo hanc cogi-tationem subit, propter cogitationem dignus efi poena.Diceres Basilica nullam habere authoritatemdeclarandi Codicem, quod ejussteges non estentexcerpta scriptis ex amplioribus, uti Pandectae,sed originalia esse verba rescriptorum imperia-lium. Hefpond , Certe objectionem istam, quo-ad leges ex rescriptis Impp. consistentes magnaeesse considerationis ; at d. I. ult. non est rescri-ptum commentario Jure Consulti Marciani in-volutum, Unde st ut Basilicorum ista consti-

£ ll'

tutio non minus ad declarationem .quam ubi de dilucidanda quadam

lege agitur. Causam vero, cur Co «.jpt»

tulo contra morem Juris Consuffi^ o( jjiil/ f

ferta, Cujacius inParatit : d.l. reddinst j

dectis omissa, Codice postmodum 1 ■ n»

LTrib

nnt a Triboniano. Sed obstat ^Tribonianus nulla ratione coactos ^morem JCtum indere Codici, mit / ,

dicis Legibus tractata. Namd. ult. eadem jam in l. 15 -pr.ff- QS L rjO-Knumis & l. nlt.ff. ad L.Juli. Majest■ ®cus conspiciuntur. Sed haec saltem si.gern istam a Triboniano Codicirendam, sed non testantur, legem m a

se insertam. Et hujus argumentum \o ^quod in Basilicis eadem reperiatut > * üt j?Lsensu tamen ubique verbisqueeorum mos est. Ea enim verbormss^o^,testatur legem illam ult. non exBasil* cl ^Justinianeum forte irrepsisse, fecinum immixtam. Quicquid enim i 11 jusi |)tat simile sensui illorum quae in cofP 0 gjntino exhibita, non ut propria Basim jjfAderanda , sed ut translata tantum 1Graecam ex textu latino originario- ^quoad sensum legis genuinum; f e A c< ytiendum, an ipso jure fiat, ut statimpturii delictum illa accidant delmsi 11 ^!#^

do peractum, quod statim ante s u ,5,

tentiam plectitur. Quaerendum ßinre fias, mmrl cntippnrn pt tam

lias nonnisi damnationis consequensces, ipso jure ea ideo non fieri, q u j alpr-verba habentur, mortuo convicio >•post mortem delinquentis moto & .^p tfjmortuum condemnatione. At s'quoniam effectus alias sententi S istatim post delictum ind. /.«/f/dicu* 1 ^re, sententiam declaratoriam M arC .'£f,stss^|efxisse, quae declarat saltem tale dei*

- . ...

jure fiat, quod concepto etiam

mineat. Illi qui dicunt sententiam t-L s

se, ubi illa momento delicti

quae alias sententia demum p r0 “‘ ^ ^ isyt

praesenti idem affirmaturi; sedf-*

& a quib. manumifs. clare persph; 1 ', ■ //

mnatione fieri in hoc crimine, s e

tionis modum. Dicitur enim^sstia quam damnatione ipsum punU 1 r/Qsermonis genere lex non usa fnitione prodicti effectus suscitati- ' A te f ,rquis loquitur, praedictos essect llS °- ( jlicet hoc non per sententiam s"^^ esi^lisi.

ituss'.4/'

ii?!/

habito respectu ad id, quod st- p c ^ ,

eAZi/

in eseteris criminibus non ip^ a s

per judicem, producat. Nam

pfincipio trädita hic applic

■ ' • • 1 aii^r^f/.

° s/(

que confiscationem fieri curavit i

dem extra judicis interventioni g sore, dicendum ipso jure idconfnSsententiam sed per constitutioni „ tasu ipsum non per alium perag 1 L n siit a Afdem , ac alius modo. Jus t

judex vero per sententiam- ^i

ria hactenus discussa di vcrtanij ßi < l

bunum plebis eo ipso se dig nl

quis facit, quod plerumque per»"- - jid ipse fecisse dicittir. Perjudicem