5 E C V l I X I t X.
585
eant, ita quidem, ut obseruetur lex motus a Keplero in planetis an-tiquis primum inuenta, a Cassino uero in satellitibus saturni & io-uis confirmata: quod nempe tempora motuum periodicorum ha*beant sesquiplicatam rationem distantiarum a sole. Triplicemergo in corporibus coelestibus motum considerat, communem &proprium, & motum partium a peripheria uersus centrum siuegrauitatem,una cum inclinatione & parallelismo axis planetarumin motu proprio. Propositio eius fundamentalis haec est : fi plu-ra inter se aequalia corpora, fingula, diuersa nelocitate primariascirculationes efficiant , ab iis describuntur peripheriae , quae ad semutuo eam habent rationem , quam habent quadrata uelocitatum ,quibus describuntur .-Vocat autem circulationes primarias , quibuscorpora in fluido homogeneo circumaguntur, quarum uelocitasaugeri nequit aut minui, quin corporum circumactorum amplio-res aut breuiores euadant circuli. Magnum uorticem diuidit inpartes tres, quarum una a centro solis usque ad mercurium, alte-ra usque ad faturnum, tertia usque ad fixas pertingit: illa coelumsolis, ista coelum planetarum, haec coelum cometarum ab aucto-re dicitur. Planetas eadem celeritate moueri probat, qua fluidummonetur, hinc ulterius demonstrat, duorum planetarum uelocita-tes elfe reciproce, sicut radices distantiarum a centro; has uero incubos suos ductas habere rationem statorum temporum , quibusplanetarum conuersiones fiunt. Inde deriuat theorema Kepleri;distantias a centro in cubos ductas, habere rationem,quam quadra-ta statorum temporum. Centrum magni uorticis aestuat secun-dum Villemontium,quia sphaerarum uelocitas eo maior, quo cen-tro propior: ita naturam solis a priori declarat, suumque ipsi lo-cum in uniuerso aflignar, & cur shluo systemate mundano desine-re nequeat, ostendit. Plura de hac hypothesi recensentur in AB.Erud. Lips a. 1709. p. 365. Laudatur etiam & explicatura 10. po -leno, in dialogo de uorticibus coelestibus, p. 62.
XII. A. 1708. Nissae 4. CHRISTOPH HEINRICH,S. I. Vniuersitatis Leopoldinae rrathem. professor, edidit Tr. Dealtitudine geographica Vrntislnmae , ope gnomonis XXXV pedum ,sbseruata. Describit non solum methodum obsoruandi & obser-
E ee e uatio-