Buch 
Marcelli Malpighii ... opera omnia : figuris elegantissimis in aes incisis illustrata ...
Entstehung
Seite
18
JPEG-Download
 

Marcelli Malpighii

18

videtur standum, eo quia si exteriores membrana gustandi munus ha-berent, natura forte sinuosas non addidisset vias in binis exterioribusinvolucris exculptas quibus videtur ulteriorem aditum permittere sa-pidis corporibus; quare cum dictis meatibus insignibus occurrant pa-pillaria corpora, probabilius est in his ultimo, ex subintranti sapidohumore titillationem, &■ mordicationem quandam fieri, quae gustumefficiat; fusa enim salia, & consimilia! saliva, vel alteri humori com-mixta proprio pondere, vel prementis aeris ope, sinus mox expositossubintrantia nerveas papillas diversimode feriunt, vel blando quodammotu ipsas demulcent, ita ut ex diversa figura ingredientis salini cor-poris , ejusque vario motu, sf & insinuatione diversas saporum speciesnatura: cognatae, vel eidem aversae emergant: contractio enim quan-doque in nerveis papillis, Hc inde in nervorum appenso tractu, ut abausteris, vel laxitas inducitur, qualem Plato in Timeo in Venulis a lin-gua ad cor pro gustu contingere putabat, 6c ita his fieri sensum gu-stus probabile est.

An omnes nerveas papillae sub triplici ordine superius expositas adgustum edendum confe^nt, an aliquae tantum, & an aliud sit mini-iterium his perficiendumj .arnbigi potest., Insignis;.papillarum primigeneris magnitudointima p ßc firma cum nervis connexio* &• conti-nuatio, primas fere videntur in gustandi officio; quoniam tamen nu-mero exiguas sunt, fi fiat comparatio ad ceteras, Lc non in omnibus,in quibus probabiliter gustus exercetur*, partibus observantur; namcirca linguae radicem, ejus medium, öc sub apice ad raninas, exiguae,öc fere nullae observantur, in caeteris tali ordine disponuntur, utpluri-müm etiam spatii intercedat; 6c tamen exaratis hisce particulis messevidetur gustandi sensus; ideo exiguus occurrit dubitandi scrupulus,caeteris etiam papillis gustus passionem forte convenire posse.

An aliis vacent usibus, aeque ambiguum est .* Angelus Fortius superi-ori saeculo docuit per nervorum radiculas tenuiores cibi particulas adcerebrum adseendere; quam positionem his praecipue probat , quia .corpora exercitatione debilitata, cibo, öc potu assumpto continuo ner-vorum vires redimunt; cibo etiam, & potu assumpto in aliquibus con-tinuo mens hebescit, & sensus obtunduntur: praeterea cibo, öc potuassumpto quibus vomere consuetum est, si animales vires inde tam ci-to non reficerentur, per annos, ut videtur, vitam ducere non possent*His addamus, solo Vino, öc similibus ore contentis vires illicö restau-rari. Unde non levis oritur conjectura, ex minimis illis papillis, qu#in lingua, öc palato copiose observantur, exsugi aliquid tenuioris, #spirituosioris alimenti, quo fiat tensio quasdam in jam delaxatis ner-vis, unde subitum robur.

In quem vero finem in plerisque quadrupedum linguis cartilagino-sa illa corpora natura locaverit, ut m bove, leone, fele, &c. ocPr\tum videtur. Alias credidi, exiguas esse fistulas, salivam, vellimife perpetuo fundentes pro oris necessaria humectatione, cibiq uemaceratione; arridebat etiam aliud, fibras intima linguae occupantifistulas lui generis esse, non absimiles iis,, quas in renum carnibus in-geniosissimus BelUnus observavit, quibus separatus humor in lingn#

centro

i