Buch 
Marcelli Malpighii ... opera omnia : figuris elegantissimis in aes incisis illustrata ...
Entstehung
Seite
30
JPEG-Download
 

I

3 °

Marcellus Malpighius

Sed anxium te video in pcrquisitione miri illius artificii, quo pulsa-to, vel vellicato extremo nervorum fine sentiat animal, quod quidemä teipso facilius attinges, quam a me speres: de hoc enim monebatHippocrates: Quicunque igitur hac rette judicare novit , magnam sapien-tia partem novit. Quare hoc omisso, nonnulla cuti ipfi annexa bre-viter subjungam. Notum est igitur ipso sensu, quod etiam bre-vibus innuit studiosissimus Ste?ion y sub cute in toto tere corporis am-bitu, sub brutorum, aviumque pedibus, & labiis, glandulas milii in-star immediate, & arcte locari, ad quas per traniversum excurrensnervus hiat, ut evidentissime in Suis naribus conspicitur; vena: pariter,& arteriae minimae propagantur, excretorium insuper vas erumpit,quod evidenti orificio inter pilos in brutis hiat, ita ut in bovinis na-ricibus compressione media exeuntis liquoris guttae evidenter prosili-ant. In hominibus etiam in manuum vola copiosissime dispergun-tur, sicut in reliquo exteriori corpore. Has sudoris fontes este nonincongrue censuit laudatus Stenon , sicuti & insensilis transpirationis,& sensilis etiam officinas esse ego censeo: Experior enim, dum mo-derate calent manus, appositam microscopii lenticulam veluti aqueovapore obnubilari, & a cibo leviter compressis digitis copiosas aqua:guttas promi, & tu ipse non absimilia philosopharis, dum ex nebu-loso , vel intempestivo aeris occursu gravitatem corporis, totiusquehebetudinem, cum glandularum, quae ad fauces sunt, insigni turgen-tia experiris, qua: omnia subsequens febris excitato sudore jucundetollit. Nec credibile est illud antiquitus evulgatum, cutis poros eos-dem este, ac extrema venarum, &c arteriarum ora, a quibus serosita-tes, & quandoque morbose minera: eliminentur: nam constat, ori-ficia, praeter insignia illa oris, oculorum, narium, Lee. dependere acrebris, & frequentibus osculis excretoriorum vasorum a substratisglandulis emergentium. Et, ut verum tibi fatear, qui levissima meaeximia illa tua Humanitate non dedignaris, difficilis, valdeque obscu-ra, ne dicam impossibilis, mihi fern per visa est ab interioribus visceri-bus ad cutim via, in obesis potissimum: Nam effluvia illa, quibustranspiratio celebratur, vel per propria vasa a singulis, qua diminuti-onem patiuntur, usque ad cutim deducuntur, vel cXcis quibusdampororum ambagibus tandem erumpunt per poros insensiles cutis;utrumque difficile videtur, tum quia pene infinita exigerentur vasa»qua: adhuc tamen nos latent, tum ii a centro corporis elevarenturcontinuo halitus, & musculos etiam, membranasque per transirent, istobelis praecipue ex circumposita pinguedine detinerentur, & coerce-rentur effluvia. Quare probabilius credam, jacturam, quX nutritio-nem perpetuam exigit, non tantum fieri ex exhalantibus calidis pu-ticulis, quse revera non exigua: sunt, & maxime activa, sed ex deter-sione, abrasis scilicet particulis ex continuo sanguinis per circulatio'nem impulsu, novis quandoque veteres pellentibus: unde hujusst 10 ^ 1 *particulae jam liberiores reddita:, vel redeunti sanguini per venas st 11 *'centur, vel saltem per famigeratissimi Bartholini lymphatica ad prE-cordia iterum refluunt, quare vel per insensibilia emunctoria, quibus

addere