3*
Itinerarium J. isagoge Astronomie a
. H. IX. De variis Mundi Systematibus.
Q Ua de Systematibus Mundi hoc loco dicemus , motib usquepla-nctarum circa Solem ; inteUigendasunt de motibus fecundisab Occasu in Ortum, non de primo ab Ortu in Occasum: hi enim spi-rales sunt, ut sepe diximus , (fi omnes fiunt circa Terram , modo la-xiori . modo archori circuitu ; quo fit, ut nunc Terra propiores fintplanet a (fi perigai , nunc remotiores (fi apogai. Interim tamenMercurius, Venus , £7* Mars,per varias alternas retardationes asincitationes motuum suorum spiralium Solem ambiunt. Mathema-tica igtturseu Astronomica Syflernata dabimus , non Phy ficum ; hocenim quale fit , patet ex dictis , (fi melius ex dicendis confiabit.SyttmaMü- Systema Mundi hoc loco appellamus coordinationem seu com-di quid fit. p 0 fiti 0 nem magnarum Mundi partium , hoc est , Elementorum ,stellarum , ac Catior um , quoad ordinem ac fit um eorum inter fe (fire (peil u centri Universi. fihta in re dua fiunt extrema sententia.-Aliqui enim Terram cum elementis collocant tn medio Universi , fi-•ve mobilem , fi ve immobilem , circaque eam rotant planetas (fi stel-las fixas in circulisfive concentricis , fi ve excent ricis. Alii vero So-lem tn Mundi centro collocant immobilem , (fi circa eum T irr am cumelementis (fi planetis mobilem, stellas vero fixas immobiles.Utram-que breviter explicemus.
Sy/ftm* an- Primum igitur ac vetustissimum Mundi Syfiema est, in quottquum. Terraqueusglobus in centro Mundi immotus quiescit, circaque eumElementa (fi Coe It eo ordine collocantur , quem char aster es planeta-rum indicant in SyslemMe Pfclcmatco, nimirum ut primo ac infimoVide Ico- loco fit Luna, dein Mercurius,Penus, Sos Mars Jupiter , Saturnus,Bistm i L ^ ß ( [y t ß X£ Qff 0 igi tur CC gl 0S admittunt hujtss Syftematü Auctores,8 ' quos inter esi Pythagoras, Archimedes, Chaldai, Cicero , Plinius ,Ejatomaus , plurimi Arabes, Alphonfini, Purbachiani ,(fi communi-t er alii usque ad Maginum (fi Clavium j quorum tamen aliquiputarunt, coelos esse solidos, (fi realiter distinctos , altos que adhucsupra est avum coelum addiderunt pro motibus trepidationis, utdiximus in Cursu Mathem. lib. 7. part. 3.
Secundum Systema ponit similiter Ttrraquam cum Elemen-tis