Caput IX. 437

finitum minime comprehendi, omnemque sine modo & ra-

tione cuamexuperare capacitatem. Haud enim Deum nosti,quod mente tua illum capias; neq;censeseum finitum,- quod fi-nito mentis tu*gurgustio illum complectaris; sed i© Deum infi-nitum noverunt homines, quod eum inaccessibilem, inscrutabi-lem , actu immensum certa fide credant, inteliiganc, sciant*

Deus igitur cum sit actu infinitus, necesläriö quoque is omnespatium vacuum & inane ( quod immensum & infinitum tuextra mundum concipis)sua substantia & pr*sentiaimpico,ab eodem omne exterminans nihil,imo omne vacuum, inane, E*‘r*De*m&nonens; adeoque extra Deum neque nihilum,neque inane,neque vacuum relinqui necesie est: si enim nihilum illud extraDeum sit, confiteri cogeris,Deum minime eile infinitum; eoquippe nihilo divina substantia constringeretur , concludcre-turque ; quod impossibile est. Unde iterum sequitur,dum non in nihilo, sed in Deo receptum subsistere. Cum igitur in «‘biio/idspatium illud extra mundum imaginarium imagineris, nonJpf t ‘°s ut, $~nihilum, sed divinat substanti* plenitudinem in infinitum dis-tensa ut concipias oportet. Qui enim omnia perfecit & defert,.creavit, illa eadem in semetipfo, suaque plenitudine excipit, ge-stat, claudit,continet,scrvat:sunt enim totus mundus&omnescre-atur* ejus adDeum comparat* nihul aliud, quampunctum,& nihil.

V. Theodidatfus. Si ergo Deus omnia sua substantia impier, Nihilumergo salso dixisti,id,quod nos extra mundum concipimus, ni-hilum este. Ctfmtel. Scias sub duplici respectu istiusmodi spa-

tium nihili considerari poste; vel prout respectum dicit adDeum,vel ad ordinem naturalem entium. Priori modo consideratum;vere nihil est extra mundum, quod non divinae substantia; ple-nitudine impleatur; posteriori vero modo recte nihil dicere pos-sumus ; cum revera pr*ter Deum nihil ibi sit J & sic hoc loco scm-pcrimpostcrum accipiemus.Sed ut luculentius orpnia intelligas,paulo fusilis dicta tibi exponam,

VI. Tria in sternitate consideranda sunt,*vum duplex &

inter illud medium tempus,quod est metrum seu duratio crea- fbxinteriionis& perfectionis omnium,sive fecundum speciem , seu

I i i j eundum