Buch 
Castelli e ponti : con alcune ingegnose pratiche, e con la descrizione del transporto dell' obelisco vaticano, e di altri del cavaliere Domenico Fontana / di Niccola Zabaglia
Seite
45
JPEG-Download
 

Explanatio Tab. L1I. ET LUÌ.

et sutis colligationum involucro locus fuit ( siquidem fragmentis simili conjunctis , fnncs intradictum cavum spatium remanentes ad libitum amo veri potuerunt ) et unum cimi alio frag-mento facile conjungi potuit ; hujusmodi quippe cavum spatium instar caudae hirundinis cffor-mabatur , latum enim erat in fundo , ore vero angustimi, illudque inferioris cimi eo , quodsuperioris fragmenti erat , conveniebat ; eodern vero lapidis genere jnxta praedictam formammaseulae quaedam , ut dicunt , ejusdem vacui spatii repletiones fuerunt ingestae , latae qui-dem in capitibus , in medio angustae , quae undequaque usque ad Obelisci centrimi preme-bant, plumboque munitae superiorem partem cimi inferiori validissime stringebant ; ita ut , siapprehenso vertice erigi posset Obeliscus , omnia baec tria fragmenta tanquam quid unum pa-riter erigerentur , quod maximam iis , qui prius confractum viderant , peperit admirationem .Postquam autem fuit loco suo munitus atque firmatus , die io. Augusti i 588 . quae est DivoLamentio sacra, solemni ritu Grux apposita fuit, alta palmis 9. cimi dimidio ; sicque totusObeliscus a plateae plano usque ad Crucis fastigium palmis extollitur 240.

Alius , qui in eodem Circo reperiebatur, Obeliscus , alio tamen minor, quique in plateam S. Ma-riae ad Popilluni fuit deductus , comprehenso cuìmine , longitudinem continet palmomm 108 ,eodemque prorsus modo ac Obeliscus S. Joannis fuit excitatus , velcri tamen Stylobatae no-va quaedam fulcimenta una cimi basi et cymatio addita sunt , pariterque subter Qbeliscumquatuor, quae ipsum sustentarent, ossa fuerunt collocata. Stylobata una quae ipsi insidebat,altitudini palmorum 37 , circa vero scapimi latitudini duodecim cimi dimidio rcspondet . Cruxsimili cimi ornamelitis altitudinem continet palmorum 17. curri dimidio , ita ut a plano adCrucis fastigium palmi 162. cimi dimidio iiumerentur .

Alius demum Obeliscus, qui prope in loco, vulgo Ripetta , pluribus sui partibus jacebat con-fractus , excitatus fuit in platea Sanctae Mariae Majoris niuìtis additamentis insertis ; plateamtamen construere prius oportuit , mons quippe praeruptus , et duobus in locis fere invius ibi-dem residebat. Stylobata suis cimi ornamentis altitudinem continet palmorum 32 , Obeliscusvero 66, qui cimi acumine careret, ideo constructa est desupcr coronis una cimi Crucc , etornamentis ,

tabula lui.

Narratio translAtionis integri veteris Sacelli Sanctissimi Praesepis .

V

etus sacrumque Sanctissimi Praesepis Sacellum > quod nunc subtus Altare Cappellae San-ctissimi Sacramenti veneramur in Basilica Sanctae Mariae Majoris , palmis procul 70. posituraerat . Diffìcultas illud integrimi intactumque transferendi , exquisitissimam sane curam diligentiamque expostiliavit ; multis enim componebatur fragmentis , materiae non bonae , veterisvacuisque plenae, deinde et per portam a latere positam aperiebatur , fenestramque habebate regione mgressus cimi arcu marmoreo , fornicem autem musivo , seu tessellato opere orna-timi . Quaedam igitur contrabeatio compaginata est ad iitrumque latus sese extendens subipsius Cappellae parietibus , qui ob id fuerunt perforati, superque trabiimi capita iitrinque pro-nunentia aliae protensae sunt trabes , supra quas , et aliae fuerunt erectae in transversum , tamin medio , quam supra , ut in praesenti tabula cernitur . Sic undequaque mimimen tam suprafornicem , quam subter fundamentuni coagmentatum est crassioribus adhibitis trabibus bene in-fixis, atque in transversum inter se colligatis , dictumque Sacellum in omnibus exterioribuspartibus va ìde miinitum , crucibus, transversisque asseribus intus fulcitum fuit, qui contraidem mummen m extimas partes vires onines exercebant, ita ut dictum munimen extra con-tra interiora fu era , baec vero contra ipsum vim facerent ; quo circa Sacellum intra ipsa , tan-quam intra praelum , constringebatur ; utque tutius res procederet , imam inter et alteram tra-bem apposita consulto fuerunt quaedam magna tabulata, quae totani Sacelli materiam susten-tarent absque ullo laesionis , aut damni periculo . Postquam vero modo praedicto fuit bene in-clusum j ferroque variis in locis, prout opus erat, communitum , undequaque a fundamentis

M