2gg Liber IX. Afironomia Praäica

oriatur vel occidat, & quot gradibus distet abortuaquinoctiali, scu quanta iit ejus amplitudo ortivaseu occidua.

Problema XXII.

e Altitudinem Solis ac sellarum in -r vemre.

altitudini A pta Globum pro latitudine loci. Et si vis scireTJrum'^L' meridianam.applica Solis locum

vemrP' aut bellam Meridiano, &in co numera gradus abHorizonte nlquc ad datum locum Solis aut stellam.Si vis scire altitudinem quacunque hora, applicaprimo locum Solis aut stellam Meridiano, & Indi-cem hora- 12: deinde circumvolve Globum donecIndex attingat horam datam; loco vero So-lis aut stella;, ac vertici Globi, applica Quadrantemaltitudinis. Gradus in eo ab Horizonte usque adlocum Solis aut stellam dabit altitudinem quae-sitam,

Problema XXIII.

Stellas coeli fixas cognofiere.

Stellasfixas ✓'"i 01 loca Globum astronomicum prout Probi.cegnojcere. ^ , 1.requirit, & cognita horatunc currente, ad-duc locum Solis in Ecliptica inventum ad Meridia-num, Indicem veto ad horam 12: volve Globumdonec Index ad horam datam pervenerit in cyclohorario; Hc habebis litum coeli in Globo, omnesq;stella: & constellationes in co depicta;, respicientdirecte omnes stellas & constellationes in coeloexpressas.

Plurima alia Problemata huc fye flantia emitto ;qua ad Astrologiam,Cjeographram,gr Nauticam pro -prie steflantfius locis indicabo.

PARS II.

De geometrica problema-tum astronomicorumresolutione.

iIganicam per Globi usum resolutio-nem sequitur geometrica. Ex innu-meris,de quibus varii Au flores,pauca& maqis necejjaria trademus. Ordo erit fer efine ordine. Conabimur tamenpramitterequa aliorumsuntvelutifundamenta. Reco-lendum quod alibi diximus,observationesperInflrumenta tametsi fiant in superscie Terra,censeri tamen fieri in ejus centro , quoniamTerra fimidiameter infenfibilis efl adfimi-diametrum cceli drficllarumfixarum,acsupe-riorum planetarum.

Problema I.

Lineam Meridianam invenire.

JNplano candido,& exactissime a.-qui)ibrato,d<;-

scribccxeodcmccntro A plures circulos conceil- Meridia *tricos, ad libitum inter se distantes; & stylo A B namhntamcompetentis longitudinis pcrpcrdiculnriter ere- tnventre,cto.qui habeat apicem B nonnihil retusum, oblervadic serenissimo duabus circiter horis ante meridiemmomentum, quo apex umbraestyiiattingitprseciseperipheriam unius circulorum , v.g.inC, ßenota viAc Ico-punctumC. Deinde totidem circiter horis post n ilmi K.meridiem observa iterum momentum, quo apex figj47,umbra; styli attingit praecise ejusdem circuli peri-pheriam v.g.in D,& nota punctum D. His factis,divide bifariam arcum C E D in puncto E, perprt.Eucltd. & exempto stylo duc per .centrum A &punctum E rectam A E F. Erit hxc Linea meri-dianajin quam quotiefeunque ceciderit umbra styliA B pcrpcndiculariter erecti,erit meridies.

Hanc li ad aliud planum transfeirc cupis, erigein illo stylum orthogonaliter , & cadente umbrastyli A B in lineam A E F, nota apicem umbra; al-terius styli. Linea recta a puncto notato ad cen-trum styli ducta,erit meridiana illiusplani. Eodemmodo eam transferes ad planum verticale.

N.

Problema II.

zAltitudmemsoli/Equatoris tn-njemre.

I N apposito schemate altitudo poli sit D G,&al- p^-^, jg.

titudo /Equatoris 1 H,qiue sint quamenda;. Qua- ^ uatorU al-drantem geometricum ABC, exquisite in gradus titudinet»

& minuta divisum, erige pcrpcndiculariter supra li- invenire,neam meridianam A BD in plano horizontali in-ventam,ut figura monstat; tk nocte aliqua serena fac longiore quam 12 horarum, oblerva stellam po- p: flarem (vel aliam polo vicinam) per regulam dioptri- bcam Quadrantis,semel dum habet altitudinem me- ,ridianam minimam, v gD E 4fgraduum;& iterumdum habet maximam,'v.g.DFyGgraduu. Differen-tiam utri usque, nempe arcum E F11. graduum, divi-de bifariam in G,ac semissem E G 5£ adde minima»altitudini D E ; proveniet arcus DGgradqo.50'. .pro altitudine poli.

A 1 titudo /Eq uatoris est semper aequalis comple-mento altitudinis poli,quia polus ab Alquatore di-stat quadrante, & Zenitli ab Horizonte itidemquadrante, ac proinde arcus 1K a:qualis est arcuiH G; a quibus li auferatur communis arcus H Kremanent IH & KGaquales,per 3, Axio.pnmt Eu-chd. Itaque in casu polito altitudo /Equatoris estgrad, )§. J0 f .

Problema III.

^Altitudinem JEquatoris 3 Poli in-venire aliter.

Ie sereno observa altitudinem meridianam Aliter,viiam Solis per Quadrantem geometricumdivisum, collocato Instrumento supra meridianamlineam modo dicto, & dioptri eam regulam elevan-do ac deprimendo, donec radius Solis perutrumq;pinnacidium transeat; & in limbo quadrantis ab-scindet tibi dicta regula altitudinem Solis viiam,seu apparentem. Hanc converte in veram, additailli parallaxi congruente tali diei, & detracta refra-

ctioae