Buch 
P. Gasparis Schotti ... Cursus mathematicus, sive absoluta omnium mathematicarum disciplinarum Encyclopaedia, in libros XXVIII digesta ... : ; accesserunt in fine theoreses mechanicae novae
Seite
321
JPEG-Download
 

Pars 1 . 321

salem Tabulam(tnajorew tarnen^ msuas aptepartes,provincias 3 gp* regn a praeci-pua difltnSlansjob oculos posuerit 3 iS cum scriptis hoc libro contulerit 3 ßudio proprioad eximiam non magno labore scientiam Cjeographtce pertingere queat , Experien-tiam te flor suariis m locis d <uams 3 qui scripta noflra legeruntsaSiam. Globorumporro ac ^Mapparumsedula m(seBto 3 ac diligens consideratio, non utilis modo,fldpane necessaria est Geographia fludioß , quoniam Instrument a sunt quibus omnia,qua m geographia merbis traduntur , oculis etiamsubijciuntur, ut domo non exi-ens , terrarum Orbem pervagari acperluflrare queat universum. De eorum igiturfabrica usu flmul agemus «.

PARS I.

DeTerraquei Globi Divi-sione.

Geogra-

phiam

suibus

e °oiiltat.

D quatuor pr&cipue capita's revocarepoffumm , quaiumj,apud quo[tunq f GeographiaScriptores penratiata repe-1 nmm , nimirum ad Terra-que i globi Divisionem , De-scriptionem,Dimenhonem, ac Reprisen tat 10nem. De ordine hoc libro per tr aci'abimus,aDivifione incipientes . Omittimw autem quade ejusdem figura, ßtu in Universo,&in ejusmedio i nmobilitatepertra&ant alis,quoniamjam supra lib.7 par i.funt explicata. Divisioporro multiplex in ftitui potest, ratione nimi-rum partium vtlutt integralium, circulorumimaginatione conceptorum , Zonarum , Cli-matum , h abit at orum,altor um fsimilium , utex sequentibus apparebit .

CAPUT I.

De Terraquet globi partibus integran-tibus,

tgnytci I) Artes integrantes Terraquei globi sunt, TerrasuntT* r>es & Aqua: est enim Terra,qui initio Mundi 10-6 4?** tunde sphxrica,&: abysso undique operta erat,nunc' varie ab interfluentibus aquis discissa, ut in Globisac Mappis Geographicis univeriaiibus apparet,xerra subdividitur in varias Continentes (quasp°p f u <u Terras firmas appellant) Insulas > Peninsulas seues ' Chersonesos, isthmos, Promontoria &c: A qua in

diversa Maria, Freta, Sinus, Lacus,Fluvios&c:Continentes,scu Terra? firmi, sunt partes Ferra»maiores & spectabiliores, in quas ab intcrfufislcucircumfusis aquis dispescitur. Halant sexprxei-pux,Europa, Mia, Africa, America,Terra Borea-lis, Terra Australis scu Magcllanica. In Globisgeographicis, & in Mappis universalibus nominaadferipta illas produnt. Priores tres etiam Veteri-bus notae sue-e; quartaa Rccentioribus non diu an-te patrum nostrorum memoriam detecta ; quintaobscure antiqua, clarius nostratibus, non tamenpenitiis peripecta,sexta denique veteribus omnino,

nobis magna ex parte adhuc incognita est. T resitem priores nunc Mundum antiquum (sicvulgusloquitur(coiirtituiint,quartanovurn;quoniam illaeanti q uitus etiam cogniti,haec recenter reperta.HisContinentibus autadjacent,autadhxrent varii In-fui.e,Peninsula?, Isthmi. & Promontoria; innume-ra que &amplistimainnexa sunt Regna, & Provin-cia', quae omnia nosin sequentibus distincte expli-cabimus, Interim inspice Globum Geographicum,& Mappas universales, ad rudem (altem & confu-sam 1 erraquei globi partium cognitionem, ante-quam ulterius progrediaris, adipiscendam. ExMappis aptiores & proposito nostro accommoda-tiores sunt illae, quiTerraqucum Globum in duohemispb» ria dist.nctutn, & Circulis suis diviiumrepraesentant. A qua- divisionem in varia Maria,velpotius ejusdem Maris diversu nomina, infra da-bimus.

CAPUT H.

He Circulis Terraquei globi.

G Eographi ut Terraqceum globum in luas aptepartes distribuant, earumque legitimam col-locationem tum ad se invicem, tum respectu coelidepingant in Geographicis globis ac Mappis,aliaque ad Geograph! 1- scientiam spectantia explicent,solent in iplo designare axem, tk geminos polos,variosque imaginatione describere circulos, nonsecus ac Astronom! in Coelo, ut videre est in dictisGeographicis globis,ac chartis;quas chartas, obfiguram,mappas appellant. Praecipui circuli sunt TerraijueiHorizon,-£quinoctialts.TiopicusCaneri-Tropi- l hht arettUcusCapricorni,Circulus Arcticus,CirculusAntar-cticus, Meridiani plurimi, & plurimi paralleli, cumEcliptica.

AxisTcrraquxcst linea recta, imaginatione perejus centrum traducta, & utrimque ad extremamejus superheiem terminata. Hxc si imaginationecontinuetur,in ipsos Mundi polosir,currit.ideoqueab axe Mun ii (dc quo lib 7.p.Tt.) non distingui-tur. Hic Globis tantum additur, non Mappis Geo-graphicis.

Poli Tcrraqux sunt extrema axis ad extimamejus superficiem terminati puncta. Quorum quiBoream respicit, Arcticus; qui Austrum, Antnrcti -cus appellatur. Hos in Globis & Mappis generali-bus adferipta nomina indicant.

Horizon in Globis solummodo, non item inMappisacilubetur;cstq; circulus ille,quiGlobo noninscriptus, ut alii, sed circumpositus,& basi ejus in-sistens, dirimit totam Globi superficiem in duas»quales partes;quarum altera qua; supra eminet,

H d 3 Terra-