Z26

Liber XII. Geographia.

pico Cancri noctem longi/Timam totidem hora-rum. 3. Unam hnbcntxstatem, & unam hyemem.Similia contingunt ijs qui in polari antarctico de-gunt.

Qui intra polarem arcticum, sed extra polumhabitant, i. paucas stellas habent orientes &occi-dentes,illas nimirum qua: non multum ab Aquato-re declinant; reliquas vel semper supra, vel semperinfra Horizonten! habent. z. Duo habent aequi-noctia, & post illa tam diem quam noctem vel 24horarum, vel majorem. 3. Unam habent aestatem,& unam hyemem. Similia contingunt habitantibusintra polarem antarcticum.

GlobiTer - Qui haberent Globum parallelum, habitarent-

raqueipa- que sub ipso polo, I. stellas hemisphxrij unius nun-ralleh acci- q Uam haberent occidentes, alterius nunquam ori-irma. eincs Tam diem, quam noctem,sex mensium;

in aequinoctijs vero viderent dimidium Solem su-pra, & dimidium infra Horizonten! , nili propterrefractiones aliter contingeret. 3. Tamxstatem,quam hyemem haberent semcstralcm, ii tamen x-stas fieret in tanta Solis remotione.

PARS II.

De Terraquei Globi De-scriptione.

T Otum Terraqueum globum , omnesqueejus partes, quoad earum ßtum, ordi-nem, fi guram, magnitudinem , termi-nos , aliaque accidentia describemus, (fi anteLettoris oculos ponemus, non piBurd ,sed ver-bis : primo quidem velut in genere,partes ma-jores explicando, deinde infiecie, ad minorespartes descendendo . c Methodumservabimustalem, utquicumleclionc conjunxerit Globiac Mapparum infietftonem , brevi temporeperfeflijfimam Geographia cognitionem ajje-qui queat. Sit igitur

rtius, in fex prxeipuas partes, Europam j Asiam,

Africam, Americana, Terram Borealem, 8t Ter-ram Australem. Tres priores constituunt Mun-dum aut Terram Veterem; rcliqux, prxeipueveroAmerica, antiquam, ut ibidem diximus. Harum si-tum, & inter se ordinem, in Globis & Mappis uni-verlalibus docent apposita singulis nomina. Namfi faciem in Septentrionem convertas, & te interAmericam& Mundum Veterem constitutum fin-gas; habebis a fronte Terram Borealem, ä tergoAustralem, ä sinistra Americani, a dextera Euro-pam, Africam, & Asiam; Europam quidem versusSeptentrionem, Africam versus Austrum, Asiamversus Orientem.

Atque hx sein vcluti sex Continentes, seu T er-rx firma-, non quidem in rigore Grammaticorum, ß rmlfised cx use Geographorum: est enim Continens,si-ve Terra firma,proprie major pars Terrx tota sibicohxrcns & continua, ab alijlque distincta; qualestamen non sunt omnes ex enumeratis, ut suis locisdicemus, & cx ( -lobis ac Mappis fatis apparet. Hisadjacent,aut adhxrent varixlnlulx,Peninselx,Isth- tnsuUn i, &. Promontoria. Infula est minor pars Terrx,a ?s’ n i n ful*.Continente sejuncta, & aquis circumfluis undique ißhmut ,cincta. Peninsula seu Chersonesus est pars Conti-nentis undique fere aquis claufa.cxiguaque tantumfui parte cum Continente cohxrens. Isthmus estillud angustum spatium Terrx, quo Peninsula cumContinente cobxret. Promontorium, sive Caput, p r omont 0 ‘est aut mons, aut longum atq;angustumTerrxfpa- r ium.tiuin in mare prominens. Singulorum exempla insequentibus dabimus.

Inter sex recensitas Terrx partes quidquid aqua -rum interfluit, uno nomine Mare aut Oceanus ap-pellatur; quod tamen Mare prout varias Mundi pla-gas, & terrx regiones allambit, varia sortitur nomi-na. Qex nomina ut recenseamus, A Mare in seaspartes divis nn breviter verbis depingamus jnecefla-rium est eadem opera varias prxdictarum fex par-tium regiones Mari contiguas adnumerare, quo-niam denominatorum notitia absque denominan-tium rudi saltem cognitionc-haberi non potest.

SECTIO I. §- "

Terraquei Globi totius, majorum-que ipiius partium descriptiogeneralis.

D Escrtbemus primo compendio , ac velut in gene-re , totumex terra & aquaeompofitumglobum,& ma jorum tpßus partium in quas dividitur : deindevero ad singularum partium dejcnpmneS particularesdescendemus. In varias igitur baue 'V .a/ R TE AdS E CVND A Ai dissecabimus Seil tones.

CAPUT I.

TotiusTerrae ac Maris compendia-ria descriptio.

Jf. I.

De Terra.

A Qux terreno globo circumfusae, intcrsefx-que, dispescunt ipsum, ut supra cap. 1. dixi-

De Man Oceano.

M Are igitur, sive Oceanus, qui universam

Terram ambit, atque etiam interfluit,' & in focari*magnos ac varios Sinus, variaque discinditur Freta, norn> n *'Primo quatuor generales sortitur appellationes, aquatuor Terrx veteris plagis cardinalibus. Namab Oriente supra Asiam dicitur Oceanus Eous siveOrientalis, ab Occidente infra Europam & Afri-cam Occiduus sive Occidentalis , ä Meridie circaeandem Africam Notius sive Australis, a Septen-trione cireaEuropam & Asiam Boreus sive Septen-trionalis. Item a Septentrione, quaalluitutramqueGermaniam, appellatur Germanicus; qua Sarma-tiam , Sarmaticus; qua Scythiam live Tat tari am ,

Scythicus sive Tartaricus. In toto etiam Septen-trione dicitur Mare Hyperboreum, agente oiim mlittoribus illis lita; Cromum live Saturnium, ob Sa-turni frigus influentis ibidem dominium; Concre-tum live Glaciale, Pigrum, & Mortuum, eadem decausa; & ab aliquibus Amalchium, & Morimarufa,quorum primum gentis illius lingua antiqua con-