%
Xromontö.
r ‘a.
'Trfos Sici.
Tars 11.
Adriatico seu Mari Supero continuatum; a Meri-die Mare Africum; ab Occidente Sardoum. Figu -ra est triangularis, (i ve trilatera, atque ad tres suosangulos tria ingentia exporrigit in mate promon-toria; unde Trinacria olim, & Triquetra est dicta.Promontoria sunt Peior m, hunc Capo dei Paro dictus;Pachynos , nunc Capo Tajfaro nuncupatus; Lily-bxum, nunc [apo Boeo. Pclorus respicit Italiam,Pachynus Grxeiam, Lilybaeum non Africam, sedOccasum xquinoctialcm. /Imbitm Sicilia; est mil-liar. Italicorum 59«), vel rotunde Coo. Nam aPcloro ad Lilybaeum numerantur milliaria 256, iI.ily bxo ad Pachynum ipo, a Pachyno ad Peiorum154. ItaCluverius, qui proprio pede circuivit uni-versam. Siculi tamen fere 700 milliarianumerantin circuitu, sed minora quam Cluverius.
IV. Urbes olim in Sicilia clara: erant multa:;nunc clariores sunt Panormus Palermo , MessanaMefftna, Catana Catania , Syra e use Siracufa , Dre-panum Trapani , Minusclarx.amplxtamen,popu-lose, opulente, ac splendid® sunt plurimx,cum in-numeris pxne oppidis ac pagis ignobilioribus. Pa-normus est regni caput, Lc Proregis sedes; homi-num multitudine ( 150000 numerant) xdisicio-rum superbia, platearum amplitudine, civium opu-lentia, nobilium frequentia, camporum ac virida-riorum amoenitate, aquarum saluberrimarum irri-gatione, fructuum copia, rerum denique omniumad hominum victum deliciasque pertinentium ab-undantia adeo insignis,ut merito ««»ra* dicatur Con-cha. Sita est in latere Infui® Septentrionali, pela-goque alluitur Tyrrheno, muris ac propugnaculissepta altistimis, cum arce seu castello ad mare con-structo.
V. Sunt in Sicilia A rchicpiscopatus trcs,Panor-^piscopatut m >tanus,Meifaneniis,& Montisregius. Panormi-
tano subjecti sunt Episcopatus Stlssraganei tres,A grigentcnsis,Mazarcnsis,Melitensis. Messanensiitidem tres, Cxphaludensis, Pactensis, Liparensis.Montisregio duo, Syracusanus, & Catanensis.Academi® sunt Catanensis,Meslanensis,Panormi-tana, Calatajeroncnsis. Montium celeberrimus,& continua ignium e supremo cratere inter nives,quibus suprema montis perpetuo tecta sunt, eru-ctatione, & frequenti e lateribus apertis eruptione 1formidabilis, est Asinia, vulgo ASongibello dictus.Reliqui sunt Eryx monte di Trapani , Ercta monte diS. Rofalia , Enna Caflrogiovamu Lee: Fluvij sunt Si-mxthus La laretta , Anapus Jlfeo , Geh fiume dilerra mova,Heliconjiume 0 //wno, 0 rethus Orcto.
•drehiepi-Popattu &
delita.
§. 11 ,
'De ^Melita , Cjaulo , Comino.
VI. A ParteMeridionali Sicilix est Melita,nunc?
jL\. jaulos,nunc(y02,o Siculis,
dtfch incolis. Melita fuit semper toto Orbe Chri-stiano celebris propter naufragium & prxdicatio-nem S. Pauli Apostoli ibi faciam; nunc Orbi etiamreliquo notissima est reddita propter Equites for-tissimos D. joannis > Christiani Orbis propugna-tores contra Turearum excursionem acerrimos,qui ab Anno iszo ex Caroli V.Cxsaris concessione5 psam inhabitant. Jacet in umbilico Maris Medi-terranei, respicitquc a Septentrione Siciliam interPachinum promontorium , & Camerinum e re-gione littoris Siclcnsis; a Meridie Africani, regnu-
Sectio 1 4
que e jus T ripolitaniun;ab Oriente Cretamjab Oc-casu Gaulum. Alluitur a Septentrione Mari Sicu-lo, ab OrienteJonio, a Meridie Africo, ab Occi-dente Sardoo. Distat a Sicilia, ubi minimum, pas-sibus 60000 versus littus Siclensc. Ambitus ejuscstmilliar: Italic. 60, latitudo maxima 12, longitu-do 20. Gaudet portubus optimis. Prxeipuus re-fpicitOrientem Solstitialem xstivum,divisusCher-foneso longius prominente in Mare instar lingux,cui impositum fuit An. 155-2 castrum S.Erasini,vul-go dt Sant Elmo; & Urbs Vallctta, quam incolx LaCtttanuova appellant, xdificata An. 1^66, propu-gnaculum totius Orbis munitissimum. E regionelateris orientalis hujus Chersonesi prominent ali®dux minores, quarum uni imposita est civitas dictaVictoria, cum castro S. Angeli; alteri Civitas Sen-glea cum munimento S. Michaelis. Intcrutram-quchanc urbem interfluit Sinus ponte ligneo stra-tus, & ferrea catena clausus, in quo stationem ha-bent triremes Melitenses. In medio totius Insulxsita est Melita urbs antiquissima in edito colle,
VII. Inter Melitam & Africam, versus Occa-sum Solstitialem xstivum,jacet Insula Gaulos, bra-vissimo transitu a Melita, latitudine intercurrentisfreti quinque millium non amplius pastuum; parvaquidem, vix ^oooopafluum in circuitu: sed fer-tilis. Insulx Princeps est Magnus MelitensiumEquitum Magister, qui tamen in Melita Infula re-sidet.
VIII. Inter Mei i tam &Gaulon parvula Infulaest, vulgo Comino dicta. Continet in circuitujooopalluum.
Jf. III.
De Liparenfibm Infulis,
IX.OEptcntrionali Sicilix lateri complures ob-vjjectx sunt Insulx, A.olix,*6c Liparxorumseu Liparensium dictx. Exdem Grxeis dicunturEph viti ades, Latinis Vulcanix. Circa numerum,& nomina singularum, est controversia. Interplc-rosquc tamen de septenario numero convenit,licetrevera decem sint, quarum nomina hxc sunt: Lipa-ra, Vulcania, Vulcancllus, Lifcablanca, Basiluzus,Thennisia , Strongyla , Dydima , Pbxnicusa, &Erit usa. Alij aliter appellant.
X. Lipara ( Ltpari vulgo) est omnium maxi-ma, habens in circuitu pastuum 18060. Distat aSicilia 20 miliiaribus Italicis. Ignem ex pluribuscrateribus olim evomebat; nunc ardere desijt Ur-bem habet ejusdem nominis, edito colli imposita,& Episcopatu insignitam. Insula hxc cum reliquissubeft Regis Hispaniarum imperio. Vulcania di-cebatur olim I hera, quia Vulcano sacra; perpetuoarsit, & adhuc ardet, ut frequenter iplemet vidi.Strongyla olim dicebatur ssiolia, quia Äoli domici-lium erat. Hxc etiam, uti & Vulcalicllus, ac Dydi-ma, subinde flammas evomunt. Circa reliquas ni-hil memorabile contingit atque occurrit.
jf. IV.
De alijs circa Siciliam Insults.
XI.Q'Exaginta miliiaribus a Sicilia versus Aqui-L^loncm j acet Ustica,ambitu 12000 passuum.Habuit olim ejusdem nominis oppidum, cum Cx-
nobso
Gaulos.
Cominus,
Liparenfit
Infula.
Liparit.
Vulcania.
Strongyla.
Vstica,