Buch 
P. Gasparis Schotti ... Cursus mathematicus, sive absoluta omnium mathematicarum disciplinarum Encyclopaedia, in libros XXVIII digesta ... : ; accesserunt in fine theoreses mechanicae novae
Seite
371
JPEG-Download
 

M *pp*Geo-

& r *phic*.

Tars

Volve globum ab Oru ntc versus Occidentem, do-nec locus, cujus horam quxris, fit sub Meridianoxnco : index horarius monstrabit horam. Si visscire horam in locis occidentalibus, volve globumab occidente versus orientem Sic: Si globum ver-tu donec index horarius percurrat unam horam,omnia loca qua tunc sub Alert dtano Aneo sunt , nume-rant unam horam mtnus, aut plus, quam tuus heus-,

I Ixc sufficiant. Plura vide apud alios qui de usuGloborum scribunt.

CAPVT III.

IV. 371

Novum similiter instar crassioris lineae divisae induos aut quatuor quadrantes, initijs factis ab vE-qnatorc versus utrumque polum. Reliqui Meri-diani denis gradibus inter se distantes ducuntur apolo atctico ad antarctic um, & in rotundis Mappisconveniunt omnes in polis, in quadrilatcris mini-me. 7 r optet &.T olar es circuli lineis latioribus albisaut rubellis sunt notati Paralleli vero denis inter segraflibus distantes, lineis nige!lis;omncfque ab oc-casu in ortum tendunt. Ecliptica ab ortu in occa-sum oblique describitur, ubi describitur; ostendit-que loca quibus Sol est aliquando verticalis.

De explicatione Mapparum Geogra-phicarum.

Jf. I I l

De numeris d Mapparum universalium.

M Appx seu Charta: Geographica: sunt, quxTcrraqux descriptionem in plano exhibent.Sicut vero TcrraquX descriptio alia est universalis,continens totius Terraqnci globi imaginem seupicturam, & proprie Geographia appellatur ; aliaparticularis alicujus regionis,utEuropx,Hispania:,Germaniae, Alsatix &c: &c dicitur Chorographia-,alia denique particularissima alicujus territorij,op-pidipagi , arcis, & vocatur Topographia i ita etiamChartarum seu Mapparum Geographicarum alixsunt universales, alix particulares, alix particularis-sima. Dc omnibus agemus, tradcmufque illarumexplicationem, compositionem, &ulum, hoc&seqq. capitibus.

§.

De forma Mapparum universalium.

I N multis chartis Geographicis universalibus rc-periuntur quatuor aut quinque genera numero-rum. Horum alij ostendunt gradus longitudinum,cujufmodi sunt qui Aquatori sunt adlcripti: alijgradus latitudinum, cujustnodi sunt qui adlcriptisunt Primo Meridiano: alij intra quotum ClimaVeterum sint regiones & loca, & quot horarum sitdies maximus sub quolibet Climate, ab -Equatoreusque ad Circulum polarem, aut quanto temporeduret dies aut nox continua a Polari usque ad po-lum ; 8 c hi numeri adseripti finit Mapparum margi-nibus lateralibus : alij denique indicant quot mil-liaria valeant singuli gradus Parallelorum quibus eregione adlcripti sunt. Inaliquibus etiam reperi-untur numeri indicantes quanta sit umbra styli 60partium squalium horizonti perpendicularis indata quacunque altitudine poli; & alij quanta sitUmbra meridiana ejusdem styli in die xquinoctij.

A Liqui totumT erraqueum globum una circu-lari figura plana exponere consueverunt.Commodius tamen est, duos adhibere circulos semutuo contingentes, quorum unus unum hemi-fphxrium, alter alterum reprxfentet. sive oculusfingatur constitutus in axe Mundi, (ivein plano JE-quatoris ( hxc quid significent, ex dicendis inrcl li-getur )hac enim ratione majorem nanciscitur Map-pa convenientiam cum Globo Tcrrnqueo, N te -prxscntat globum vclut in duas dissectum partes.Ab alijs etiam tabulxGeographicx univerlales fi-gura cordis humani exprimuntur, ab alijs formaexpansi paliij,ob alijs aliter, a nonnullis ctiamfor-tna quadrangulari. Aptior tamen est forma quamdiximus.

§. I I.

Ds circulis Mapparum universalium.

I N Mappis universalibus describi solent ijdemcirculi, qui in Globo Geographico describun-tur , excepto Horizonte, & excepta in aliquibusEclipticaicu Zodiaco. Zhquator, Tropici,& Cir-culi polares plerumque adferipta habent nomina.vyilquator transit per medium ab occasir in ortuminstar lines crassioris divisx in 360 gradus, initiofacto a Primo Meridiano; distinguitque totam inbemifphxrium septentrionale & meridionale. Ineo numerantur longitudines regionum ac lororu.*-SW.ertdianus 'Primus ambit utrnmquc bemifplix-rium, si Mappa duo continet; vel per medium i Se-ptentrione in Austrum inter Mundum Veterem ac

§- 'V.

jQuidprctcipuc in Mappis umversaltbuSconßderandum fit.

I N Mapparum aspectu facies convertenda est adpolum arcticüm, dextera ad Mundum Veterem,sinistra ad Novum. In ijs autem considcrandx suntprimo quatuor Mundi plagx, Sc videndum qux-nain regiones sint cis Aquatorem versus polum ar-cticum, & borcalcs; qux ultra versus antarcticum»Si australes; qux ad dexteram Primi Meridiani, &qux ad sinistram. Item qux respectu nostrx aut al -tetius cujufv is regionis aut loci sint orientales, oc-cidentales, septentrionales, australes. Deinde subqua Zona sit quxlibct regio, aut locus;fub quo Cli-mate Veterum aut Rxcentiorum} quam habeat la-titudinem borealcm aut australem, quam longitu-dinem. Prxterea quando habeat xstatcrn,hycmem;quantum diem ac noctem quovis anni tempore;quando Solem supra verticem &c: Item quot regioaliqua contineat milliaria in longitudine, latitudi-ne, & circuitu; quantum duo aut plura loca inter scdistent. Item qui sint antoeci, pcriceci, antipodes,afeij, ampbilcij, heterofeij, pcrifcij,aliaquc similia.

§ v.

De Mappis Geographicis particularibus.

I N omnibus tabulis scu mappis particularibus po-nuntur iEquator & Primus Meridianus, uterqueH h 4 in suos