Tars IV

*

Corollarium.

£ X dictis hactenus patet,quomodo ex una Map-pa jam dclincata possit fieri alia aut aequalis, autmajor, minorve in quacunque proportione,maxi-me Ii rectis tantum lineis constet. Si enim extre-mos Meridianos & Parallelos Mappae novae futura:dividas aequaliter, aut proportionalitcr, ut divisistint Meridiani & Paralleli extremi Mappg antiqu^,& puncta divisionis corrcspondentia conjungas li-neis rectis, similiterque puncta divisionis Mappaeantiqua: lineis rectis conjungas; ostendent punctainterfectionum loca dclincata in una, delineandainaltent. Idem & commodissime fieri potest Pa-rallelogrammo Proportionali P. Scheinen, de quoalibi.

CAPYT VI.

De uju Mapparum (geographicarum.

Q Ux in Mappis Geographicis praecipue consi-deranda sint, patet ex dictis supra. Usus ea-rum consistit fet e in sequentibus.

^ g PP*rnm

i > 0 zr«pbi-

I. Longitudinem ac latitudinem locorum invenire.In tabulis universalibus hemisphaericis Parallelusper locum ductus ostendit latitudinem; Meridia-nus vet o longitudinem. Si ducti non siint per lo-cum, ducantur lineis caecis ope circini. In Mappisrectilineis, tam universalibus,quam particularibus,extendatur ab extremo Meridiano dextero ad ex-tremum sinistrum regula aut silum , quod per lo-cum transeat,& parallelum sitiitrique Parallclo;nu-merus in margine indicabit loci latitudinem. Siper eundemlocum, & per extremos Parallelos ex -tendas regulam aut filum illis perpendicularem>monstrabunt numeri adseripti longitudinem.

11 . Difiantiam locorum invenire in gradibusmitlianjs. In tabulis paruarum Provinciarum, qua:lineis rectis ac parallelis constant, distantiam interduo loca interceptam circino transfer inParallelumdivisum in gradus, & habebis distantiam :hancconverte in milliariaper multiplicationem aut divi-sionem modo supra dicto, aut applica scalas millia-rium, si ea Mappa: apposita cst;& habebis milliaria.lnalijs chartis qux constant lineis rectis & curvis,aut rectis quidem, sed vel non parallelis, vel non x-quales distantias habentibus,hxc praxis fallit,ideo-que proccdedum per resolutionem trianguli sphx-vici, de quo supra.

III. Invenirefitum loci refl/eftu Climatum , pla-garum Mundtikc: Procedatur modo dicto in pro-cedentibus Par. 5.

IV. Altitudinem poli cujuslibet loci invenire.Quasre latitudinem loci per dicta num.i.hxccnimaequali? est elevationi poli.

V. Quantitatem seu amplitudinem regionis inve-nire. Subtrahelongitudincm minimam a maxima,residuum dabit totam longitudinem in gradibus;stui in milliaria convertuntur modo supra dicto.Subtrahe etiam minimam latitudinem a maxima,residuum dabit totam latitudinem in gradibus con-vertendam in milliaria. Atque hxc sufficiant deGeographia.

375

APPENDIX

De Latitudine ac Longitudine^pmcipuarum Ciyitatum OrbisTerrarum.

dinunt pro,.

cipuarum

urinum,

Q lloniam in Geographia nostra cataUgm

nullibi apposuimus civitatum latitudines latitudiniqf longitudines, cum earum tamen cogni- ac lon Z uutio tam in ipsa Geographia, quam in Hydrogra-phia, & Horographia ( qux sequuntur) non modoutilis, sed sxpc etiam necessaria sit; operxpretiumduxi me facturum, si prxeipuarum saltem Catalo-gum , ex probato aliquo Auctore desumptum, hicapponerem. Tres insigniores reperi: unum apudChrtßophorum Qavtum in commcnt. ad cap. 2.

Sphxrx; cum quo in plerisquc consentit BernardusVaremus in sua Geographia Generali lib. 3. cap. 31.in sine: alterum apud loannem Keplerum in TabulisRudolphinis par. 1. in fine; quem exscripsit PetrusJicrtgonus to. 4. Cursus Mathem. tract. de sphxraMundi, circa si nem: tertium copiosissimum apudRobertum Idues in sine tract. de usu globorum. Cla-vius concinnavit luum ut plurimum cxGcographiaPtolemxi, a quo in paucis admodum civitatibus;quarum latitudines ac longitudines ipsi ex aliorumAstronomorum observationibus nota: erant, di-screpat. Keplcrus suum contexuit ex side observa-torum & observationum cxlestium, ubi haberi po-tuerunt; aut ex intervallis itincrarijs, ChartisqueGeographicis rcccntissimis. Huesex Globis Geo-graphicis, quorum usum declarat,suum desumpsit,le videtur, uti insinuat initio Catalogi. Monentplcriquecitatorum Auctorum, neque suis, nequealiorum Tabulis longitudinum ac latitudinum fi-dem omni ex parte habendam, cum sepe uno autaltero gradu alij ab alijs discrepent. Unde expedi-ret ( ut bene monet Clavius ) ut quilibet in eo lo-co, in quo est, investigaret longitudinem ac latitu-dinem modis lib. 9. prxseriptis, antequam ad Ho-rologiorum constructionem, aut cxlestium phx-nomenotum observationes se conferat.

Longitudinum inccrtitudincm ponit ob oculos i on gitudi -Lectoris Keplcrus unico exemplo, ex media Euro- neskcorumpa petito. Inter Romam, inquit,&Norimbergam valdein.RegiomontanixtatecensebanturMimitajtf'. teste certt ’<Regiomontano in Primo Mobili Probi. 45, Wcr-ncrus habet Minuta 32'. Ex principio tamen Ecli-psis 3111111497, diciBJanuarij, utrobique observa-to, Romx quidem ab ipso Wernero Hora 5. 24',Norimbergx a nescio quo Hora 4,52', colligun-tur Minuta 28'. Apianus in Astrolabio inter Re-giomontanum & Wernerum ccnsuit sibi eligen-dum medium 34'. Mxstlinus tamen, & Euerhar-dus, & Origanus Wernerum propius tenent, sta-tuentes 33'. At Stostlcrus inCalendario,nonatten-ta Werneri observatione, statuit 18': quem videtursecutus Apianus posterius in Cxsarco.statuens 19'.

Et Maginus medium elegit inter Apianipriorem,

& Stostlcritraditionem, statuens 26'. Sebonerusin Resolutis habet tantum 12'; quod observantMercator&Hondiusin Mappis. StadiusinEphe- >

meridibus habet 13. Jansonius in Mappa univer- '

sali, ad 10' descendisse videtur. Ipse Keplcrus, ob-servationibus Eclipsium Lunx duabus, Romx ha-