Pars

plaga Ortus vel Occasus,tam respectu loci B,quamomnium interjectorum G,F,E, & aliorum quot-cunquc in eodem Aquatore jacentium. Quo-niam enim situm seu plagam loci D respectu loco-rum B,G,F,E,&c: indicat Verticalis al> his locisad D ductus,seu angulus quem Verticalis dictorumlocorum constituit cum Meridianis eorundem, per‘l > ropofit.i. hic autem Verticalis est unus Lc idem,nempe ./Equator, constituens cum omnibus Me-ridianis angulum rectum; constat propositum.

Propositio I V.

Si duo loca nec ßnt m eodem Meridiano xnec m JEquatore ,• fecundus non esi meadem plaga cum primo,&omni -bus intermediis .

Vide Icq T)Rimus locus sit M, alter R,quorum primus sit

•usniivm * Olylsipo in Lusitania, fecundus Pcrnambuc-* cumjloca vero intcrmcdiasiiit4,c&c:Dico,locumR,&loca<r,e&c: nori este in eodem plaga respe-ctu loci M, sed in diversis. Patet,si dicta loca M &R cum intermediis designes in Globo geographi-co, & primo locum M statuas in vertice Globi,elevando polum Globi juxta exigentiam Olyffi-ponis, & alhxum Quadrantem dirigas verius Per-nambuccum; deinde catcra loca statuas similiterin vertice,& affixum Quadrantem dirigas similiterversus Pcrnambuccum: videbis enim,omnium lo-corum Verticales (quos Quadrans repraesentat)efficere cum Meridianis non eundem, fcd diversosangulos, & diversos arcus in Horizonte inter di-ctos Verticales & Meridianos intercipi, ac proin-ge & diversas ostendi plagas, Propofit.i.

Corollarium.

S lex uno loco in alium dirigenda fit navis per viambrevtjjimam , idefl,hoc patio, ut nunquam rcccda-tur ab artu Verticalis mterjeElo inter utrum f locum ; filoca ambo sita fint m eodem Meridiano, aut ambo me y£quatore , nunquam mutatur plaga,fedin uno casufemper navigatur in plaga Cardinali Septentrionis auttsfustri . in altero femper m plaga Cardinali Ortus autOccasus: isit fi loca non sunt ambo in uno Meridiano ,aut moy£cjuatore\tn tahitmcre singulis momentis mu-tanda ejfet plaga, cfi navis versus altam atq 3 altam di-rigenda. Sequitur expracedentibuf Propositionibus,

CAPUT II.

\Devia feu linearer quam navisab uno loco in alium diri-genda ,: efl,

1 *dtn & - ^ utcrc I uc so cils ( a quo nimirum navis di-

&mdn eji‘' "Exsccdit,& ad quem tendit) est in eodem Mcri-diano,aut uterque in /Equatore,aut non. Pro sin-gulis casibus singulas Regulas tradcmus.Sedpriusnotanda sunt sequentia.

E Plaga: in Globis Geographicis & Hydro-graphicis exprimuntur lineis curvis; in Mappis &Chartis nauticis, uti & in Rosa Ventorum pyxidis

11 385

nautica: (quae Horizontem cujuscunque loci re-prascntat)lineis rectis; qua nihil aliud sont quamcommunes sectiones V erticalium planorum cumplano Horizontis; vel si mavis, sont Verticaliumfemidiametri aut diametri in planum Horizontisprojecta:,

II. Linea qux plagas exprimunt, seu curva inGlobis,seu recta in Mappis LcRosis pradictis,vo-cantur Rhumbi. Tot ergo sont R humbi, quot pla-ga,videlicet infiniti; pracipui autem,& qpipecu-liaria sortiti sont nomina,sont 32, quorum quatuorsont principales leti cardinales,reliqui laterales ieuintermedii. Itaque in singulis Ipatiis intei Meri-dianum & Parallelum cujusque loci, sont septemrhumbi,qui angulum illum in octo aquales partesdispescunt. Nomina eadem habent Rhombi cumplagis & ventis,

III. Via navis (seu linea quam navis carina

curso suo describit in mari, appella-

tur, ä malo navis,utsopradixnvms)estvcli ecta,velobliqua. Rectam vocant o^o^^optlav, obliquamRoj-otyo/alav. 'Reila est, quando navigatur fecun-dum ductum magnetis sob eodem femper rhum-bo,ut a Septentrione in Austrum, aut contra, sobeodem femper Meridiano; vel ab Occaso in Or-tum,aut contra, femper lub /Equatore,aut sob eo-dem Parallelo sou latitudinis circulo. Obliqua est,quando navigatur fecundum ductum magnetis ex-tra Meridianum,/Equatorem, & Pftrallelum. Sedhoc melius intclligctur ex dicendis. Recta via estbrcviffima,quia fit in circumferentia ejusdem cir-culi ab initio usque ad finem: at non femper estcommodissima, quia non femper ad destinatumlocum perducit, ut patebit. Obliqua non est bre-vissima, quia linea quam in ea navis carina descri-bit,est curva, &c helicis formam aemulatur,ut dice-mus postea.

I V. Via navis aut simplex est, aut composita.Aut enim in eodem tramite a principio ad finemusque decurritur,aut diversis inter se permixtis. Siin eodem, ut in eodem Meridiano a Septentrionein Austrum,aut contriqaut in/Equatore,vel in eo-dem Parallelo ab Occaso in Ortum,& contra; autdenique fecundum unum cundcmquc qucmcunq;rhumbum; tunc via seu cursos est simplex. Si vero(ut fere femper sit)a principio ad finem,aut ab unacursos emendatione ad alteram, plurcs ac diversipermiscentur rhumbi,seu in plurcs ac diversas ten-ditufplagas,antequam ad finem perveniatur, autantequam nova fecundum observata, instituaturobscrvatiojtunc via seu cursus est compositus. Pri-ma facilior est quam secunda,sed non femper com-moda,ut patebit ex dicendis.

Propositio I,

Si duo loca fnt in uno Meridiano^aut inMquatoreffi navis dirigenda fit ex uno

in alium per viam brevifiimam,hoc e FI, ita utnunquam recedatur ab arcu CMcndiam, auteAiquatoris inter je filo,in tali via ma-net eadem femper itinerisplaga ,

Atct cx dictis capite praccdente,quia fecun-dus locus a primo,& ab omnibus intermediis,litys est in eadem plaga.

Pro-

Rhumbiquot fint.

Via navitvelrtBaefiivel obliqua.

Via navitfimfiexcompofita,