/

Pars 111.

tizontali S: Verticali descriptis supra cap. i. & 2. di-stantias K F, ex A in K hujus radij; F 1 seu R. I cx Ain L; is b, ls w,R a, is e, Is r, ex A in 1, 0, n, m, p,du~ctis ex K rectis KE, K *, K 0, K n, K m, Kp, secan-tibus ipsam A H in cj, r, s, t, u, x. Praeterea ducatusrecta K W, parallela recta; A B, & beneficio arcus<p jw transferantur distantia; <p «1, « 6 , cx 6 in A & /* >ductis rectis K A, KjU,

Hisfactis, transferantur ex radio distantiae X <j»>Kr, K)yKr,K«,K.xctc: ex K horologij in lineas•horarias respondentes, & curvjtiined conjungan-

403

tur puncta in dictis lineis inventa; erktjue arcus di-urnus 18 horarum descriptus.

Nota jam puncta, in quibifs hic arcus interfecitur a lineis horarijs &icmihorarijs ex centro horo-logij horizontalisductis, & ex his punctisper pun-cta horaria Aiquinoctialis duc lineas, ut sequitur, Sehabebis horologium Antiquum. Flora 6 est ea-dem cum ja aitronomica: hora5 ducitur pertequatoris & ivx arcus 18 horarum : hora 4 per10 am xquatorisarcus 18 horarum Lee:

Areus 18 horarum,

Areus t2 horarum

Hone antiqu.r.

1 i

12

10 «

11

9

7 ■ .

6

4 x

5

i0

9

'8

7

6

4

'?

z

1

ir

-.,, 1

I ix sunthorx anremcvidianxjquanim distantis abhora 6 li transferantur ad alteram partem horolo-gij, habentur etiampomeridianx.

Floe est horologium horizontale. Idem peromnia servatur iuV erticali,scd bone permutantur,& ubi in'horizontali est 5, in Verticali est 7 ubiin illo est 4, in hoc est 8 Lee:

Propositio III.

Antiquas horas rdiquis horologijs inscribere.

S imili prorsus modo horx antiquxi nscribunturhorologijsMeridianis.Polaribus, Declinanti-bus ikc: Dege Clavium m Gnomonicis, & Kirt,Ite-rum lib. 4. De Lum. &Umb.par. 2. cap. 2.

PARS III.

De horologi js planis Arith-

metice describendis.

N j Egari non potest , geometricam horo-logiorum dcjcnptionem , ob tot linea-

Hotolo*

8>otum

descriptio . ^ _ . - - „

at >tlim e d- rum & circulorum fiu arcuum mter-

Ca per tan- fie Bione s , cjje (Jr tadio plenam , dr errandi pe-5 c &tes. riculo expositam. Qua de causa aliqniprase-

runt arithmeticam descriptionem , per nume-ros videlicet in ta bulas ordinatos. Modisuntplurimi . Ex omnibus eligo unum quiper tan-gentes fit, quoniam drfacilis esi, & universa-lis , pro pinnis filtern , prafirtim regularibushorologijs , cujufinodi sunt horizon talia , ver-ticalia, meridiana, drpolaria. JE quinoffia -lia quoniam fiunt per circuli in 24 aqualespar-tes divisionem,proptereaqtiefacillimasunt,utsupra vidimus cap. 5, non est quod quidquamde illis addatur.

Propositio t

Horologium Afironomicum Horizonta-le, Verticale, Meridianum, dr Polare,pert angentes defiribere.

P Rx omnibus modis per numeros describendihorologia, lnine propono, quiafacilis &uni-versalis est.

Fiat quadrans A B C,in coque aut ex C in E nu-meretur altitudo ./Equatoris in illo loco, pro quoconstruitur horologium,aut ex B in idem E altitu-do poli, & ducatur recta A F; ex qua abscindanturlo.partes xquales cujuscunquc magnitudinis usquejj|lniiXm ( inF,quarum unaquaeque lubdiviia intclligaturin

*****»*».

’fiticidt-

s l P“onis

ho ^lo &lo .

Ieo-

alias 10; atque per F ad A PducaturpcrpcndicularisGH;&AF transferatur aliquoties in lineam A P,nimii um ab F m D, in I, in R,inELcc: Exhoetri-angulo gnomonico A FIG per rectam A F diviso ,vehit ex fundamento (simili illi quod supra in Ap-pendice dedimur) & ex sequenti tabula, construeshorologia proposita cum horis integris (aedimi-dijs, imo & quadrantibus horarum, (1 vis j in hunctnodum.

Horizontale.

D llctis perpendicularibus A B, C C, fe mutuoin E secantibus, transfer cx praecedenti funda-mento distantiam A H cx E horologii futuri in A,ducta per A linea horx 6* parallela ipsi C C. Proreliquis horis, ac primo pro 11 &i, accipe ex lineaA F fundamenti partes 2 fö , eafque ck E horologijtransfer utrimque in H : pro 10 & 2 accipe partes5 * 5) eafque cx E utrimque ili G transfer: pro 9 & 5accipe partes 1 o, id est, totam A F: pro 4 & 8 acci-pe partes 17 ’ 5 , id est, pone unum circini pedenri inD fundamentalis linex, & alterum extende ultraseptimam particulam linei’ A F Lee. His factis, ha-bebis omnia puncta horaria in linea zEquinoctialiC C; per qua', & centrum A, si ducantur linex ho-rarix, & terminentur ut dictum supra cap. 1. habe-bis horologium Horizontale astronomicum. Proindice transfer distantiam A G fundamenti cx Ehorologij in O, ducta recta A O; ad quam fi cx Eduxeris perpendicularem E K, & e K ad A E aliamperpendicularem K F, erit 1K styli perpendiculari*ter in puncto I erigendi longitudo. Linex horaria*ultra centrum A productx dant horas ante 6matu-tinam, & post G vespertinam. Eodem modo in*scribes horas dimidias, & quadrantes.

Verticale.

E Odcm modo describitur Verticale, nisi quodpro A H accipitur ex fundamento A G, & con-tra; & numeri horarij permutantur.

Meridianum

H Abetur, si juxta dicta liipra cap.;. erigatur 8D ad elevationem -Equatoris requisitam, &cx puncto F in ea electo transferantur utrimqueliunvcri cx sequenti tabula, horis appositis pro Me-ridiano respondentes, & stylus erigatur perpendi-culariter ex puncto F xqualis distantix inter F &horam r vel 9, aut siat fulcrum modo ibidem dicto.

Polare

H Abetur, si juxta dicta cap. 4. transferantur inC Dex E ijdem numeri quos tabula indicat,&horologij planu erigatur prout poli elevatio requi-rit,& stylus seu fulcrum erigatur modo ibide dicto.

Ll r Tabu-

VidcIco*nilnu XIlI,Fig.386»