$i!tß

istd'

s.

T"?'f ^, 4 ‘

Torf

■Ist!

in

St**pul*

fQ.

£ f> (0lftnf

C»*,

rVift^ ’

r0? tyf.

sxr

w*

\

M*

it*

ruf

#+

I l'i‘

r*

H"'

vr

/

t*

>n.

V

%

,

,v

K

>X

VITA BUG

clefix Trcptovienlis, cüm Bugenhagium re-ctorem Ichnlx, Lc collegas illius convictoresa lerct; Librum de captivitate Babylonica, re~CCns ab amico Ltpßa milium , aci incnlam at-tulit, a c Bngenhagio , cujus prx exteris inge-nium & judicium doctrinaque m lectionibus& concionibus probabatur,perlegendum tra-didit. Hic mox paginis alicpiot inter coman-dum perlustratis, prxeipitata sententia : mul-tos a pajso Chnflo Salvatore h&retieos Ecclesiammfcflajse ac dar tter exercuisse , /ednu/lumejuslibri a utor e pefl.lentiorem unquam exßttijfe »pronunciat: commemorans , qua adveriusrecapta Ecclelix dogmata ab eoadlerercntur.Postaliquotdics, libro attentius lecto ac rele-cto, lingulisque accuratius penlitatis, rever-sus ad collegii lodales , &palmodiam canens:Quidcgovobis, inquit, multa dicam i Fniver-jus mundus c ac ut it , er tn Cimmerns tenebrisversatur , hic vir unus & John verum videt.Ac lingulis libri illius capitibus diligenter di-sputatis & deieniis, plerosque in suam addu-xit lententium: adeo ut collega 1 palloris loan-nes Kyrtchius & loann. Lonchitis (qui ad ex-tremam (enecta Ecclesia illi deinceps servivit)cum diacono, qui vicini coenobii Iklbugcn-lis frater vel monachus erat, Chnfltano Kct-telhut,nec non Abbas iple loannes Baldevvi-nus, publice Papatusprastigias detegere , &a (uperstitionibus atque abtiiibus traditionumhumanarum, ad unicum Christi meritum au-ditores traducere magno zelo instituerent. Le-gt ergo attentius scripta Lutheri Bugenha-gius , tk vidit ibi perspicuum dilcrimen Legis& Evangelii, vidit justitiamfidei melius expo-ni, quam ab Ongenc vel a Thomd'. vidit con-gruere yhtguflini & Lutheri sententias , acenarrationem ejus probavit, haneque conso-lationem populo copiolius declaravit, delira-mentis monachorum liberius rebitatis.

Sed artificio quorundam hypocritarum ,Principis animus hictus est abeo alienior, &B p i 1 c o p u s C a m i n e n h s Erafmts M a n duu el, c ui\n Pomerama orientali laetorum cura incum-bebat , persecutionem in multos Treptoa sa-cerdotes, cives, (Sdcbolasticos, propter sacri-ficulos in publico lalos, & statuas de nocte exsede Spiritusfanth ablatas,movit,atque m vin-cula conjecit. Ibi aliis alio diffugientibus, &ipse demigratione ex patria deliberavit,idqueeo impenlius, quod Lntherum coram audire,& conferre cum i pio dilcuperet. invitaba-tur etiam literis Pctn Suavemi , eruditi excel-lenter viri: qui multum ei proluturam Luthe-ri consuetudinem judicabat. Venit ergo'Wittembergam, anno milleßmo,quingenteßmo,vicefimo primo, atatis sua trigesimo sexto, pau-lo ante iter Lutheri ad comitia W ormatiam-dicta, cum quo contulit,& Psalterium priva-tim legendo icholx innotuit

Interea ablente Luthero ux-orem duxit pri-mus Bartholomaus Bernhardus Eeidkirchmspastor Kembergenss. Hic jussus caulas ex-ponere , cur nec Pontificia lege , nec votoimpediantur conjugia divinitus probata, occa-honem magnis dilputationibus praebuit: an

E N H A G11.

Manet inofficio.

tantum Pontiscia lege conjusum sacerdotibusademptum fi, an accedat votum: an votum mo-nachorum st majus vtnculum ? Luther us con-sultus mox proposttonesdevotis, öJibuunquiexstat, mittit: in quo, ut xilexander Gordiumnodum, ita laqueos legum & impiorum vo-torum una machaera dilcidit- Erant convi-ctores tunc Lc Bu- j •

genhagius, cumque ad Melanchthonem illaepropolitiones (uper c cenam allata: dient, le- „ et & vo .git eas attente Bugenhagim, ac cum aliquam- tis.diu tacitus magnitudinem rei conliderasset,tandem , Haeres, inquit, mutationem publicifiatm adferet : doilrina , ante has propositionestradita, non mutaset publicum flatum.

Motum est etiam a Carolofladto tunc cer- Carolosta-tamen, de legibus Moss in forum recipiendis , dti certa-&fiatuis e templis exturbandis. Hic cum aliis mtn ' ,Bugenhagius le oppoluit : flatuarum everfio- ^ugenhnes seditiosas improbavit , & Chrtfiinianorum p, t i>„ß orpolitias non oportere transformari m ludatcam, Ecelefi*erudite ostendit. lLcverlo ex Pathmo L u- 'Wittemb-thero , suffragiis & Academici & oppidanisenatus luffectus est in locum Simonis * B en- * VelHein.elsi: ac Pastor Ecclcfnc Witte ml ergenlis de- fu.de qu*lignatus: quam Deo juvante pic Si feliciter , ante *‘in magna temporum varietate annos fex & tri-ginta gubernavit..

Ab ista sua statione difeestit nunquam velp opter luem vel bella, & cum ad magnas o-pes, ac Epilcopi splendorem in Daniam &Pomerantam , & quidem ab optimo rege acPrincipe vocaretur, nunquam voluit tenuemillum Wittemberoa structum nidulum relin-quere. Ac lapc dixit ; fe intelligere , »,quantum onus lit quilibet Academia: ,, DiUumied tamen le ab Academia non discessu- ,, ejus derum, nec amare tyrannidem , kd aequa- ,, Academiitbilem Aristocratiain : prafertim in qua „postit fieri collatio judiciorum cum bonis „

& doctis viris. „ Nec tamen interca defuitaliis gentibus.

Nam anno Christi millefimo , quingentesi-mo, vicesimo fecundo , Wittemberga evocatus,formam doctrina 1 & rituum , 6c vocationisministrorum Ecclelix Hamburgenss deleri- Constituitpsit, scholam itidem in coenobio 'D. Joannis Ea usamconstituit, qua 1 hactenus lloruit, &reip. (a- Hamburg,lutaris fuit. Deinde anno tricefimo lupramlllesmum, quingentesimum, Lubecam urbem bt(tSaxonia emporio celebrem, accerlirus, ordi-nem concionum ac rituum in templis Icnptocomplexus est, fuitque senatui auctor, com-munis Icholx in coenobio D.Cathariiawpz-riunda: cujus primus recto 'Hermannus Bu-fcoducenss , co n rector Erafmus Sai cerius, Bo-flochio vocatus fuit.

Anno tricefimo septimo , a Chrifliano Da- Evocaturtus rege, Ducc Hollatix, evocatus est ad piam i»Damamdoctrina religionis, rituum Ecclehafticoium,

& icholarum constitutionem, quo tempore t i e ß m ß ic ssordinationem Ecclesaßtcam libello Latino conscribit.complexus est , quem optant multi ut pluri-bus eilet notus : ut qualem Ecclesiarum &totius administratioms Ecddiastica formam

Lutherus