)

3 °

V I

responsiones propugnat, quibus advertario-uun argumenta in hac dilputatione dilui io-lcnt. Postremo allerit justas , verasque in-terpretationes certorum locorum , quos expatribus Gardinerus cum suis pro le attulit.In universo autem opere quicquid de totaEuchaustia causa cum in sacris literis , tumin antiquorum patrum conciliorumque mo-numentis proditum est, tam copioie & dili-genter complexus eis, & lmgulatim accurate& subtiliter excullif, ut hoc opus etiam nonmediocriter doctis admirationi sit.

Secuta deinde est hanc contra GardinerumJtichardi defensionem alia Descnfio contra RtchardiSmytbai Smytbm Angli , olun Theologis proleiloris

de Oxonienlis libros duos de coelibata Sacer do-C-ORlihitt-14 /z • ' \T \/

ft:erJ fc tum £? votu mon&jhcis. Nam cum Martyr

-voti* «w-Oxonii priorem Epistolam ad Corinthiosin-Mafiicis. terpreuretur, tk in septuno capite, ubi Apo-stolus de virginitate atque matrimonio per-multa scribit, de votis quoque copioie dil-putallet , Smythaus , cui ipie jullu regis adprofitendas sacras literas iiuTogatus hierae,aderat assidue, &iea qua’ a Martyre diceban-tur , non tantum attente audiebat: sed etiamdiligenter literis consignabat, ac deinde Lo-vanmm profectus, duos ineptos , attamenvenenatos libellos, de coelibatuSacerdotumtk votis monasticis contra Martyrem edidit.\ huc in commentariis Epistola ad CorinthiosMartyr non potuit relpondere. Nam urgen-tibus amicis & flagitantibus ejus libri editio-nem , differre non licebat: attamen respon-sionem hanc in septimi capitis fine pollicitusest, ac brevi post otium nactusilli respondit;ied certis de caulis gravibus & magni mo-menti, demum post aliquot annos, cum Ti-guri eilet , hanc responsionem in publicumedidit. Refutat autem non tantum Smythairationes, sed omnia fere qua in hac causadici poliunt, diligenter & accurate excullit,quod testari poterunt omnes , qui hunc li-brum non obiter evolverint.

Argetina Praterea Argcntinar postquam eo ex An-ex Angha glia reversus fuillet, 'judicum librum inter-reverjus , pretatus est , & commentarium in eundemijuidexph- j Tigurinos ut notum, edidit, in quibust y r quafuoiies 1 heologicas non ubique obviasquam plurimas explicavit, ut librum vereaureum , quem tamen multi propter diffi-cultatem & obscuritatem singularem refu-giebant, allato interpretationis lumine, plu-Brentn /i-nmum illustravit. Postremum cum johan-nes Brentiw libellum edidiilet de personaliunione duarum naturarum in Chriflo , inquoillcadadierendam carnalem & corpora-lem atque realem praientiam corporis & san-guinis Christi in sacra Coena, novam & por-tentosam doctrinam de ubiquitate CorporisChrtfii defendendam iuscepic. Martyr roga-tus ab amicis dialogo edito libellum ejus con-futavit. Et quia agnoscebat Bremium aliisscriptis non omnino male de Ecclesia meri-tum eile, nomen ejus apponere, & eum no-jrunatun infamare & traducere noluit j pra>

itr.

j)eubfhile

T A

sertim cum hoc nihil ad causam faceret; sedargumenta ejus ne imperitis fucum facerent >copioie diluit; deinde id quod captu cauixerat , C.hrtfii humanitatem non esse ubilfefirmissimis lacta scriptura tk veuistiffinao-"'^,^rum Patrum testimoniis comprobavit. Ex-citatus hoc icripto Ervntim , edito libro ve-hementi ct aculeato , Martyrem simul NBullingerum uno impetu prosternere cona-tus est. Quem librum cum vidillet Martyr,homo alioqui natura placidissima, nonnihiltamen indignabatur, lkentium causam nonbonam hde etiam adeo non bona agere ; utnon dubitet, se $c nostros omnes accusare,quod impugnent gloriam <k MajestatemChristi •> negent DEI omnipotentiam ; cumtamen omnibus notum iit, ita ut ne Brcntiusquidem ignorare possit, his contraria nostrosdocere. Dolebat illi plurimum hominemalioqui magnum & qui Ecclesia possit eileutilis, tam pertinaciter tueri dogma, absur-dum , portentosum, & plane novum, quodnullis evidentibus scripturarum testimoniis,nulla Patrum ac veteris Ecclesia autnoritatenitatur, tk quod neque Papilla, qui multaconfinxerunt ad tuendam carnalem craisam-que praientiam corporis Christi ia Caenaiacra, unquam auli luerunt approbare. Nam,uti referebat, cum in Galliam, quando col-loquium habebatur,Brentiani quidam libelliallati fuillent, pracipui Pontificiorum Theo-logorum aperte dixere, hoc Brentii dogmanovum & inauditum tk plane hareticum eile-Quamobrem lese jamaccinxerat: ut crimi-nationibus Brentianis, qua multa & graveserant, atque argumentis ejus non ita mulusdiligenter & accurate responderet : veruininopinata morbi vi ereptus, quod statueratefficere non potuit. Sed Budmgerus Tiguri-na Eccleiia pastor , cum illo respondendilaborem partitus, luo studio & labore, Siprastanti praterea doctrina utriusque labo-rem fortiter sustinuit, prasertim cum argu-menta Martyris, qua ille plurima in luo dia-logo protulerat, stent adhuc firma , & hacimpressione Brentiana non labefactari, ne- ;dum prosterni potuerint. Illud dolendumest , non potuiiie Martyrem absolvere alia& prastanciora opera, qua magnam utilita- ^tem universa Eccleiia poterant aff erre. Jamenim ab annis aliquot interpretatus erat duosSamuclis libros , & tunc Regum primo libroabsoluto in fecundo versabatur. Pratereainchoata & imperfecta reliquit, Commen-taria in Genest n , Exodum , Leviticum , i**Prophetas minores , in j eremis lamentatio -nes : ut nihil dicamus de gravissimis maxi-marum rerum disputationibus,'de comme* 1 *tamis m Arifiotclem & aliis.

Antequam enim hac non dico recogno-scere pollet, verum etiam pene antequammandare pollet quid de his vellet fieri, gravistk inopinati morbi vi opprelliis & Eccleiia’ A

YJ. a Cillis IX . MfCf 1 *'

ereptus est. Nam cum Novembris mensis Jfatf'quinta die agrutare ccepillet > duodecima

ejusdem