38 VI

sane jucundissimum erat spectaculum, tresillos taiuos in Ecclesia DEI viros usque adeoin opere divino consentientes, eosque diver-sis donis florentes cernere & audire. Exccl-lartllivir- lebat quadam animi magnitudine Far e Ilus ,m . nen . Cll j us ve | audire absque tremore tonitrua, velardentillimas preces percipere nemo pollet,quin in ipium pene cadum subveheretur.Vireti. far e ttu facundia: lvavitate sic excellebat; ut

auditores ab ipsius ore neeeilario penderent.Calvini. Calvinus quot sonabat verba, totgravillimissententiis auditoris mentem explebat: ut fapeBezx in mentem venerit, perlectum quo-dammodo videri polle pallorem, qui ex tri-bus illis eilet conflatus.

Calvini u t ad Calvinum redeam; non his modocelebritas. cur j Sj f e d domesticis aliisque externis multisexercebatur. Sic enim Dominus benedice-bat ejus minillerio ; ut ex omnibus orbisChrilliani partibus, partim ejus consilium incauia religionis efflagitarent', partim ad eumVaria Ec- audiendum concurrerent', adeo ut Italicam ,ckjta (re r yi M gl lcam } Hijpanicam denique Ecclefiamnevx. Gcncvenfes viderint, neque tot capiendishospitibus sufficere polle una civitas vifa.Domiveroetlia bonis colebatur, ab impro-bis metuebatur, & optime res erant constitu-ti ; non deerant tamen , qui strenue illumCertamina exerc erent. Qua: certamina sigillatim expli-Calvmt. nabimus, ut habeant posteri singulare forti-tudinis exemplum, quod pro viribus imiten-tur. IgitW' ut ad historiam redeamus, iimu-latque mürbem rediit, memor illius senten-Matti. 6 tla , ; Querendum ejfe primum regnum Dei ,V ^ ut catera adjiciantur, nihil habuit antiquius,

quam ut Ecclesiastica: leges, verbo DEI con-sentanea* , senatus confenlu perscriberentur:a quibus postea dilcedcre neque MinistrisDifficul- jpfis, neque civibus liceret. Id vero adeota / ante probatum , nonnullis sensim ex vulgof/litia /e. atque ex primariis civibus, qui Papam qui-bas f e . dem exuerant, Christum vero nomine tenusren,iis. induerant, odiosum luit. Nonnulli quoque

ex iis Ministris, qui bonis illis ejectis in urbemanserant(quorum tamen pracipui postea,flagitiorum rei, turpiter stationem delenie-rant ) etsi testimonio conscientia’ convicti re-pugnare non audebant: clanculum tamenobsistebant, seque in ordinem cogi non faci-le patiebantur. Neque vero deerat, quodhuic sin improbitati prxtexerent, aliarumvidelicet Ecclesiarum exemplum, in quibusnullus eilet excommunicationi locus. Nondeerant denique qui Papisticam tyrannidemsic revocari clamitarent. Sed has difficultatesvicit Calvini constantia, cum insigni mode-ratione conjuncta : qui quum ex lactis literisnon doctrina: modo, verum etiam admim-strationis Ecclesiastica: petendam este ratio-nem demonstrallet, St doctissimorum ejussectili hominum , velud Oecelampadti ,Zvvinglii , Zuichti , Philippi , Buceri ; Capi-tonis , Mjconii sententiam ex ipsorum scri-ptis ostendilset, nec propterea damnari Ec-clesias ipsas tanquam non Christianas, qua:

T A

eo usque nondum promovillent, vel eos pa-stores, qui siios greges eo irino non indigereexistimarent; denique demonstrallet, quan-tum inter Papisticam tyrannidem & jugumDomini interellet, obtinuit facile; ut Eccle-siastica’ politia’ leges, quibus etiamnum uti-tur Geneveniis Ecclesia, summo confenluconscripta’, perlecta’, populique suffragiisprobata’, vicehmoNovembris reciperentur.Ha*c etsi faciliter erant empta; tamen cümnon sine difficultate re ipla usurpari polleconsideraret Calvinus ; totus m eo erat, ut& fatretum , quem ad tempus duntaxat ali-quod concellerant Bernenies , St P are Ilum }quem Neocomenies ejectum exceperant,collegas perpetuo haberet : led hoc frustra ^tentavit, fair et e mox Laujannam reverso >Farello vero T^eocomi permanente, ut resti-tu M istius Ecclesia laudem pene solus repor- cX p;b'tarit. , fiiJ J

Anno sequente quadragesimo secundo faufa/Calvinum non pauca exercuerunt. Ut enim rwqua* domi urgebant prateream , instabattum foris etiam inflammatus hostium Evan-gelii furor, multos ex Gallia, & Italia in vi-cinam St celebris jam nominis urbem extru-dens : quibus consolandis omnisque officiigenere residendis, mirum quanto studio felejam tum impenderit; ut cos omittam, quo«in ipsis leonum faucibus versantes, undiqua-que miliis literis solabatur. Accessit eo annoduplex aliud malum , annona videlicet chd- iritatis St pestts plerumque illius comes. -Erat autem hic jam tum Geneva: consuetu-/^,do ; ut peste laborantes suum extra urbem "Nosocomium haberent: sibi quum pastorisconstantis Si seduli opera requireretur, ple-risque contagionis periculum detrectantibus, p

tres lese obtulerunt, Calvinus videlicet, Se-hafiiantts CafteUio ( de quo postea plura di- ^cturisumus) St Petrus quidam Blanchetttstinter quos sortitione facta, cum Caflellto >cui sors obtigerat, mutata nihilominus len-tentia , subire hoc onus impudenter detrecta-ret ; Calvinum invitum Senatus, iplequeadeo Blancbetus hoc onus in ie recipiens, 's*amplius sortiri prohibuerunt. tllS .

T um quoque alia gravia inciderunt. Nam ,

St Petrum 71 jf an um Monsbe gar densem Pa-florem exercebat controversia de ccena Do-mini , St Bafilea quoque non deerant quiEcclesiastica: dilciplim vix jacta fundamen-ta, frustra in contrarium laborante My conio,subruerent: qui duo consilia cum Calvinocontulerunt. Apud Mediomatricos autemsiveMetenses, etsi Parellus eo evocatus feli-citer laborabat : opus camen Domini partimaperta vi, partim, per Apostatam P. Caroli»cujus antea meminimus, valde impediebatur.

Quibus in rebus quantum scribendo , mo-nendo , hortando, modis omnibus deniquelaborarit Calvinus , partim ex ejus editis li-teris intelligi potest , partim vero qui tuiiOfuere superstites, lunt teilisicati. Sed St auda- pßk 1 *'ciorquam unquam antea Sorbo »a, P. Ltjett

tum