5o

in amplissimo regni confessu a Beza exhibitaprobataque Gallicarum Ecclesiarum confes-sione , plerique sibi Papatus profligationemquali initantem pollicebantur. Tunc quo-tranc'iscvi que iuter exteros Fr ancisius Balduinus , E-hiUwmii ce y 0 i HS , 10 (j- ca p r0 pcer religionem ter mini-mum aut etiam quater mutatam cognomina -tus , a Cardinali subornatus, Sc Navarrcnomalis artibus conciliatus, libellum, sive a ie,live potius a Cassandro quodam editum, quise se pium & moderatum virum nuncupabat,inania venditabat, Interimiilico illo CadarisV. edicto eo & jam deteriorem, quod mode-rata: cuiusdam instauratio nis lpecie , omnesPapatus corruptelas tueretur. Hujus rei a Be-za commonefactus Calvinus, refutationemlibelli edidit, cui mox alia sunt adjuncta,qua- Balduini ingenium & institutum quibus-vis patefacerent. Hoc vero concoquere nonpouut rabula, neque magis alterum Bezx re-sponsum : nec ab eo tempore Calvinum &Bczam meretriciis convitiis impetere delinit,donec DEO hominibusque alterutrius Reli-gionis quos toties fefellerat,invisus, Lutetia;litem nclcio quam proiequens , live livoretabescens, quod alium libi prx latum videret,qui Hernicum III. in Polonix regnum profi-ciscentem comitaretur , vivere lunul ac ma-ledicere deliit.

An. i$6i. Anno sexagesimo fecundo non modo pacc,sed etiam libertate Gallicis Ecclesiis solenn!regio edicto certis conditionibus concessa,mox autemNavarreno Pontisiciis artibus siib-Vdsjiacen* ornata, cum Guifius edita illa immani FaJ-strages. st acena strage clallicum ceciniller, «St bellumillud civile his auspiciis ca-pillet, quo pollcamultos annos Gallia deflagravit: quotquan-taeque cnrx Calvinum confecerint > dici nonpotest, fic etiam ingravescentibus ejus mor-bis , ut jam tum illum div inare liceret ad me-liorem vitam citato gradu progredi. Nec ta-men consolari Lt hortari unumquemque,imbne condonari quidem , & Theologiam inschola profiteri destitit: emifitque eo annoConfessio - pulcerrimam fidei confessionem ad Status Im-tiem fiMperii Francofurti tunc congregatos nomines cn ^ ll ~ a l~ PrincipisCondenfisik piorum omnium,quodmine Con- p^ter belli ipsis injulhfiime illati injuriam m-denfis. dignissime etiam apud Germanos, tunc fal-sorum dogmatum nomine traductos auditumestet. Neque hic pigebit quicquam animad-versione non indignum commemorare. Jace-Calvini bat ex podagra Calvinus in lecto decimo no-simniunt. no Decembris: qui dies erat Sabbathi, «St Bo-reas jam totum biduum stabat quam vehe-mentissime. Tum Calvinus multis audienti-bus : Equidem , inquit > nejiio quid hoc rei fit,videbar mihi hac noble audire tympana belli-ca quam fortissime personantia , nec poterammihi persuadere , quin ita fit rei haberet.Precemur obsecro , nam omnino ma^ni ali-quid geritur. Atqui hoc ipso die accidit illeapud Druydas acerrimus conflictus: de quoaliquot postdiebusGenevx fuit renunciatuni.An. i§6z. Anno consequente jexagefimo tertio fic acer-

V I T A

bati sunt ejus morbi iique multiplices: ut pD"ne fit incredibile in corpusculo tam imbccil-lo, tot laboribus exhausto, tot denique mor-bis attrito, tam fortem ac generosum animumcontineri diutius potuisse. Siquidem ne tuncquidem adduci potuit; ut iibi parceret. Imoli quando (quod nunquam mu penitus invi-tus fecit) publico suo numere abstinebat, do-mi interea vel consulentibus respondebat,vdamanuenies dictando indetellus ipse fatiga-bat, atque ejus rei fidem faciunt, tum bm& ^

illic maxime leriiv ad Polonos admonitionesadverfiis blalphemos illos sacra: Triadis ho*^^.'stes : tum etiam quod fratribus ex synodoLugdunensi ad ie missis, abunde tum vocetum scriptis respondit: quod commentarios inquatuor Mvfis libros Latinos edidit; quodGallicos ex Latinis ipf osmet fecit; quod de-nique commentarium in librum 'fisii e , quifuit ultimus ipsius labor, jam tum inchoavit,quem tandem etiam moribundus ablolv it.

Annus autem sexagesimus quartus iupra/frsfiesquimillefimum ipsi quidemperpetuxfeli-citatis, piis autem longe maximijustilsimiquedoloris initium fuit. Siquidem sexto Februa-rii Asthmate vocem ejus prxpediente uiti-mam habuit concionem, & ab eo tempore,eo excepto; quod aliquoties ad congregatio- fi finis coctum deportatus (quod illi ultimo Mac- 6 'tii novifliimim accidit) paucula verba fecit, ..omni docendi munere abstinuit. Ipsius mor-bi incredibilibus animi corporisque labori- ^buscontracti, varii multiplicesquefuerunt,uti sua quadam ad Medicos Monlpclliilanosepistolii edita eos ipse percenset. Pnetcrqu.inienim quod corpore fuit natura imbecillo, rist>\.macilento, Sc ad tabem ultro inclinante; dor- ‘ <Jmiens pene vigilabat, magnam anni pariemcondonando, docendo, dictando consume-bat. Per decem minimum annos prandio ab-stinuit ; ut nullum omnino cibum extra fla-tam coenxhor.unsumeret: ut eum mirum sitPhthisin effugere tumdiu pomille. Fuit au-tem ei hemicraueafamiliaris, cui sola inediamedebatur, adeo ut nonnunqnam totas tri-gintafex horas cibo abstineret. Sed Sc partimex vocis contentione, partim quod fero nimisanimadversum est, ex immodico aloiis usu»primum in hxmorrhoidas , easque tandemulcerosas, deinde quinque ante mortem annisin sanguinis exicreationem aliquoties incidit.Quartanaverb ipsum deserente, succe fiduntin dextro erute podagra, colici subinde recur-rentes dolores, calculus denique, quem alio-qui nunquam nisi aliquotante mortem men-sibus senserat. Medici quxeunque remediapoterant,adhibebant,nec quisquam homi-num fuit, qui medicorum prxeepta accura-tius observaret: exteroquin quod ad animilabores attinet , valetudinis negligcntifsi-mus; adeo ut illum ne acerrimi quidemhemicranex dolores a condonando un-quam prohibuerint. Tot autem morbisoppreflum, nemo ne voculam quidemaudivit emittentem ; forti , nedum Chri-stiano