pROBLEMA OC TAVVN
Quenam planctariæ, ſiue inæqua⸗-les,& quæ ſunt horæ Iudeorum.
Hen planetarias in Horoſcopio propoſito lineis diſſectis ſiue punctulis paruis con-ſignaui, vt ſic facilius à cæteris horaꝶ generibus internoſci queant. Adiunxi eis etiãob diſcrimen maius numeros vulgares, quos indocti etiam cognoſcant. Neq; verò earumplures ſunt ꝗ. eò ꝙ à linea meridiana horarum ingreſſus( illa aũt horam 6. ſignificat)iterum numeretur ſurſum verſus ad 12. vſq, quoniam iſtaꝶ horaꝶ& plures 12. nõ ſunt,ſexta ſemper nobis duodecima eſt. Appeſlantur etiam horæ temporales,& interdum natu-turales,& erraticæ, frequentiſsime tamen e e quomodo etiam id ipſum plane ſuntquod dicuntur, ſiquide prima& 12. in quibuſdam tũ regionib tum temporibus bis tantoſunt longæ vt ſexta vel ſeptima. Viciſsim quòq; in diebus quibuſdam hæ illas longitudinetantundẽ ſuperant, Et hoe modo horæ iſtæ inter ſe ſemper ſunt inæquales vel. n. creſcunt
diuturnitate ſua ab ortu Solis in meridiem vſq;,& ab hoc rurſus decreſeunt. Prima namq;
ab ortu hora longiſsima eſt, vnde cæteræ oẽs v ſq; ad meridiem decreſcunt,& ſic ſingulis
illis naturali proporciõe deficientibus, ſexta tandè breuiſsima elicitur, Atq; deinceps poſtmeridiem rurſus creſcunt vſq; ad Solis occaſum, quæ finis eſt duodecimæ, quã prima de-
inde noctis hora ſtatim longitudine ſuperat, hocq; omni modo augmenta& decrementahorarium in iuſta& continua proportione conſiſtunt, quoniã ſi ſexta meridiana ſit breuiſ-
ſima ſexta altera noctis mediæ longiſsima erit, ſi quidem nox itidem horas habet& 12. vtdies, viciſsim quõq; vbi ſexta meridiei longiſsima fuerit, ſexta noctis neceſſario fuiura eritbreuiſsima. Atq; hoc illo naturali ſucceſsionis ordine mutuo inter ſe Planetæ regunt, ſicutdeinceps in ſecunda parte huius libri diſſeremus,& qui ex multis hoc Planetaꝶ regimineyſi ſunt, fuerunt Babylonii, quos ſequutꝰ eſt Bethen, qua de te ſi voles lege Hermetè Triſ-megiſtum, Nicephorum, Meſfahalla, Hermannũ contractum. Quamuis in hoc noſtro ſæ-culo a plæriſq; pro hiſce horis inæ qualibus ſiue planetariis vſurpari videmus horas lude-
orum, male id tamẽ fit, ſiquidem hæ ſemper ſunt æquales inter ſe& in quacũq; etiam dieĩ
noctiſq; longitudine ſeu breuitate Judei ſemper diem ab ortu ſolis ad occaſum eiuſdem in12. æquales partes diuidunt, incipientes horam primam ab ortu numerare ſic per vices&ſucceſsionem vſq; ad 12. quæ eſt tempore occaſus, vnde rurſus primam noctis numerareincipiunt,& ſie deinceps ad ortum ſo lis vſq;, namq; ſicuti diem ita noctem quoq; in æquas12. diuidunt, quaꝶ tres vigiliam ſubinde vnam conficiunt, nocte qualibet in vigilias qua-mor diuiſa, Quò pertinet iſtud Lucani in g. Pharſal. Tartia in vigilias exiuerat hora, Se-cundos, Memmit earundem Chriſtus apud Lucam in Euangelio c. 12. Et ſi venerit in ſe-cunda vigilia& ſi in tertia vigilia venerit ⁊c᷑. Eſt earum quoq; frequentiſsima apud Liuiũ& oẽs Hiſtoricos mentio. Fuiſie aũt huiuſmodi horis apud ludeos in vſu,& non has quibus adhue Nũrenbergenſes vti videmus, quod quidem perperàm arbitrantur ex ſacrisliteris habundeè ſatis patet, vt apud Ioan. c. i l. quum dicerent diſcipul Chriſto, Rabbi nõne querebant te Iudei lapidare,& iterum vadis illuc: Reſpondit leſus, Nõne ia. ſunt horædiei? Teſtatur idem neq; paulo lucidius parabola Euangelica apud Vattheum ca. 20. depatrefamilias ſumo mane,& deinde circa 3. G.& O. horas egrello vt conduceret operariosin vineam ſuam, Hora verò ii. vocauit adhue nõnullos, quos dum primis illis in denariodiurno æquales faceret, murmurauerunt iſti dicentes Hi nouiſsimi vna hora fecerunt,&ares illos nobis feciſti. Vnde luce meridiana clarius liquet diem apud illos in horas 12.diuiſum fuiſſe,& quidem æquales ſemper, quum tamen apud Nürnbergenſes dies nunc 8.nunc viciſsim 16 lit horarum. Probatum itaq; ſit hoc modo illas non eſſe horas Nürnbet-genſes, reliquum eſt iam confirmare ipſas quoq; non noſtras eſſe horas quibus à meridietere in Germania vtimur, numerantes vſq; ad noctis medium& inde viciſsim rurſus inmeria
V,