Buch 
Collegium experimantale sive curiosum : In quo ... inventa & experimenta physico-mathematica, ... phænomena & effecta, ... ad causas suas naturales demonstrativa methodo reduxit, ... locupletatum / secunda vice publicum adspicere voluit Johannes Christophorus Sturmius
Seite
25
JPEG-Download
 

_ -AA-(o):ZrO' _ 3f

Non possum igitur satis mirari, quoties in haec verba Aristoce'i- incido ,etiamnum hodie reperiri qui, Arislotelicam Philosophiam professi, hfctamenin faciem Magistro contradicant, & vel aerem gravem esse penitus inficientur(qui tamen pauci sunt) vel (altem in proprio loco gravitare aut gravitatem suam actu exercere negent, conträ experimentum oculare ab iplo 1racceptoresuggestum Sc inculcatum. Quä enim quaeso, specie dici potest aerem levemesse non gravem, cum, quo plus aeris utri aut vesicae insufflatur ,tant6 magisdeseendac, tantoHue pius habeat ponderis ? Et cut non potius tantö redditurlevior,quo plus aeris infarcitur, si is naturi fug levis est ? Non dicam Jam ( quodpenitus obstupefaceret obstinatiorum Peripateticorum animos) ignis quoqueflammaeq; ponderanda: tandem inventos este modos non unos, pr mtosq; acfaciles, ut inde concludam, tantö facilius credi posse, quod dicimus tot testibusoculatis stipati, aeris pondus nos ad libram expendisse; sed hoc unum saltimaddam; idem post Aristotelem alios multos Ingeniosissimos Viros experimen-tis similibus jam pridem confirmässe, Riccivium putk, Merse»num , Mug»*-num , Guerickium, Robert um Bojle, Scbottum deniq; qui illotum omnium te-stimonia ac modos experiundi colligit Lib. iV.Phys. CuriofeCap. IV. quo eo-dem loco frivolas Deusingii aliorumcjue exceptiones eruditd & prolixi con-vellit. Non est autem ex omnibus variorum Aurhorum aeris ponderandimodis indubius magis Sc qui viam omnibus exceptionibus arctius praecludateo, quo usus est ingeniosissimus, quem modö laudavimus, Boylius. Is nem-pe bullam vitream ovali figurk 8t ovi gallinacei magnitudine ad flammam lam-padis conflatam &, postquam aere ordinario per angustum orificium imple-ta edet, hermetice sigillatam alteri lanci justissimae bilancis appendit & simulcum'Plumbi pondere e regione aequilibrium faciente, Recipienti Antiae suaePneumaticae immisit, viditquequö magis exerceretur antlia & aer recipientisexhauriretur, tantö magis bullamcum(uoaereprxponderare& ab aequilibriodiscedere: cumque alterä vice rem eandem tentaret, addico prius ponderiplumbeo trium quartarum unius grani superpondio, post crebras antliae agita-tiones bullam cum (iio aere cum adverso pondere, quöd antek praevaluerat,adaequilibrium reduxit; prout haec omnia fusius diducta videre licet Experim.Nov.Physico-Mech.XXXVL p.m. ;;8.

AD PHiEN. XVI.

Paulö apertius hic dicendum est de bullis nostris vitreis, quibus hoc ex-perimentum peractum fuit, Primö non nisi lagenulam vitream ampli ven-tris & angustioris colli, quales vulgö Spiritibus Se aquis destillatis adservandisparantur adhibuimus, ekque supra prunas candentes fatis calefactä, ejus ori-ficium fubitö cerä & vesicä suilla occlusimus contra externi aeris ingresium.Deinde onustam ad fundum plumbo, & ex alterobilancis extremo ita fufpen-

d satn