Buch 
Petri van Musschenbroek ... physicae experimentales, et geometricae de magnete, tuborum capillarium vitreorumque speculorum attractione, magnitudine terrae, cohaerentia corporum firmorum dissertationes: ut et ephemerides meteorologicae ultraiectinae
Seite
540
JPEG-Download
 

INTRODUCTIO ad COHiERENTIAM

j? 4 o

parallelopipedum ex ligno tenero quercico, mediocriter duro & sic-co construxerat, latum 5 lineas, altum 6 lineas, longum yj polli-ces, id foramini immistum horizontaliter a libris 23 extremo ap-pensis fractum fuit: deinde aliud parallelopipedum praeparavit, as-que longum, latum & altum ac prius, sed ex Ligno quercico du-riori, id antequam rumpebatur , sustinuit libras 52.. ab extremo:Aliud parallelopipedum quercicum durum siccumque, 3 j lineascrassum, 13! lineas latum, 6; pollices longum , planitiei imposi-tum, lustinuit ante rupturam libras 38z extremitati appensas : per-petuas est observationis ramorum Lignum este flexibilius, sed infir-mius; truncorum rigidius & fortius: crelcunt autem arbores certotempore. deinde stant, postea decrescunt; solet meditullium primocorrumpi, cortex diutissime perstare: hinc meditullium trunci nonsemper est firmissimum, quemadmodum nostra Experimenta evi-cerant, imo aliquando rami erunt fortissimi truncus debilissimusomnium partium.

Sunt haec pauca Tentamina fundamenta vera doctrinte de Cohas-rentia solidorum; utinam Philosophi reliqua corpora , quae in Terradantur, secundum hanc fimilemve methodum explorarent! absqueExperimentis enimhasc doctrina promoveri non poterit, mortaliumenim nemo a priori determinabit, quanta erit corporis dati, & inpraecedentibus nondum explorati firmitas absoluta, aut respectiva:imo ex data respectiva non fluit magnitudo absolutae, uti nec exabsoluta respectiva cognoscitur : nam ignoramus quanta sit indato corpore resistentia tensarum fibrarum in qualibet productione,hoc Experientia tantum detegit: propterea orandi sunt homines ,ut animos submittant, scientiam solidam quterant, tentamina cumcorporibus instituant, relinquantque inanem Philosophiam , inqua de causis tantum disputatur, Hypotheses finguntur, quas disci-pulis pro demonstrationibus venduntur , quorum animi vana im-plentur doctrina, tempus pessime eripitur , crumenae turpiter eva-cuantur.

Ordo exigeret, ut Metallorum Cohasrentiam respectivam quoquetraderem, eorum enim maximus per rotam vitam est usus: 1 ed haecadeo flexilia sunt; ut horizontaliter foramini immissa, a pondereextremitatibus appenso, ad angulum rectum inflectantur, nec fran-

gan-