SubiectumAſtrono-miæ,& huislib. quod,

9

Quid in ſingulis capitibus huiuslib. conti-Acatur.

12 COMMENT. INI. CAP. SPH AE RAE

rialem declaret nobis conſtitutionem„& ſiguram totius mundi, doccatque,quomo do cæleſtia corpora moueantur, qua ratione ſtellæ& ſigna oriantur, oc-cidantqͥue, quid denique ex hoc ortu conſequatur, quantum ad dies& noctesin varijs climatibus ʒ Ita yt iſte tractatus ſit fere compendium yniuerſæ Aſtro-nomiæ. Quare non incongrue idem huius libelli ſtatuemus ſubiectum quodtotius Aſtronomiæ, nempè Corpus cœleſte mobile circa medium Nam iuxtaplacita philoſophorum ſubiectum alicuius libri tres debet habere conditiones;primo, vt partes ſubiectæ, ac paſsiones eius, quod ſubiectum dicitur, in illo lib.declarentur: Secundo, vt omnia, quę in eo tractatu dicuntur, ad ipſum ſubie-tum referantur: Tertio, vt id, quod ſubiectum illius libri conſtituitur„ diſtin-guat librum, ſeu ſcientiam illam ab omnibus alijs; Quæ quidem omnes condi-tiones corpori cœleſti mobili circa medium reſpectu iſtius libelli conueniunt.Inueſtigantur enim in eo corporis cœleſtis mobilis partes ſubiectæ, videlicet cœli particulares, quotnam ſint numero,& pasſiones eius diligentisſume explican-ture vt motus, ſitus, figura, quãtitas,& huiuſmodi alia. Deinde omnia, quæ hictractantur, per attributionem ad corpus cæleſte mobile circa medium conſide-rantur, vt quod terta& aqua rotundum corpus officiãt, quod terra ſit in mediomundi ſita immobilis& punctum exiſtat reſpectu ſirmamenti,& id genus aliaʒneque enim ratio eorum, quæ apparent in corporibus cæleſtibus, aſſignari poſ-ſet ſine his: Atque hæc fuit cauſa, cur Ptolemæus in Almageſto,& auctor no-ſter, Alphraganus,& cæteri omnes Aſtronomi multa dixerint de quatuor ele-mentis, præcipue vero de terra, yt nimirum facilius poſſent motus cæleſtes, quicirca terram tanquam centrum fiunt, declarare. Poſtremo per corpus cæleſtemobile circa medium diſtinguitur hic ibellus ab omufbus alijs ſciẽtijs. Quam-uis enim Ariſtoteles quoque de cælo agat in libede cælo, tamen alia id rationefacit„quàm Aſtrologus. Philoſophus ſiquidem præcipue naturam, ac ſubſtan-tiam cœli conatur inueſtigare,& ſi quid de motu cœli in particulari aſſerit, id to-tum ab Aſtrologis emendicat: Aſtrologus vero de eodem corpore cæleſti agirhac præciſa ratione, qua circa mediũ Vniuerſi eſt mobile, vt videlicet aſsignetperiodos,& varietates omnium motuum, intelligendo ſomper motum tantum-modo localem. Nam cæleſtia corpora alios motus, vt alterationem, ſaltem cor-rumpentem, augmentationem, diminutionem, generationem& corruptionemnon admittunt.

IN HOC IGI TVR Proœmio declarat nobis auctor ſuam intentio-nem, proponitque modum procodendi, diuidens totum tractatum in quatuorcapita. In 19 880 primo ait ſe declaraturum partes ſphærœ,& quæ ſit ſor mamundi, quoe quidem eſt digniſsimum ſcitu. Quomodo enim non erit iucun-diſsimum ſimul ac vtilifsimum, noſſe, quonam pacto huius mundi machina, quategimurs continemur,& in qua aſsidue vitam degimus, conſtructa ſit atque di-ſpolita? In ſecundo pollicetur ſe dicturum de circulis ſphærœ. In tertio& quarto aſſerit ſe diſputaturum de motibus aſtrorum, hoc eſt, de ortu& occaſu ſignorum, ſtellarumque. Verum quoniam duplex poteſt eſſe de motibus cœleſtibustractatio; A ltera, quæ inquirit, ac explicat primum motum, qui proprius eſt,&peculiaris primo mobili ab ortu in occaſum, rapitque omnes alios orbes ſecumpatio vigintiquatuor horarum: Altera vero conſiderat,& declarat ſecundummotum, qui peculiaris eſt& proprius alijs cælis infra primum mobile, litque abOccaſu in ortum Contranituntur enim quodammodo ſinguli orbes inferioresſingulis etiam, ac proprijs motibus primo illi motui, à quo trahuntur ab ortu

in