Buch 
Christophori Clavii ... in sphaeram Ioannis de Sacro Bosco commentarius
Entstehung
Seite
16
JPEG-Download
 

16 COM NE N. IN J. Ab. S AER A

Doubllals VE RVM dicet aliqtſis, Cum cireunferentia ſemicirculi ſit linea quædam8 al curua omnis latitudinis expero ex ductu autem, ſeu motu cuiuſuis lincæ jmagi-nitlont au- nario, omnium Mathematicorum conſenſu, non efficiatur niſi ſuperficies, quictoris. fieri poteſt, vt S phæra, quæ eſt ſolidum quippiam, vt& auctor ipſe in declara-tione ſuæ definitionis aſſeruit,& mox ite rum ex Theodoſio ſubiun getur, gignatur ex ductu, ſeu reuoluiione, circumactioneve circunferentiæ ſemicireuliꝭ namSolutio du ex tall eircunductu ſola ſuperticies extima ſphæræ procreatur. Cui occurrendũbitarionis eſt, definitionem hane Euelidis non eſſè ſideliter ab auctore recitatam. Eucli-beh nit des enim in lib. Ui. defin. td. non dixit, Sphæram effici ex conuerſione circun-8 ferentiœ ſemicirculi circa diametrum, ſed ex ductu ac reuolutione totius ſemi-a ceirculi, quem quidem conſtat eſſe ſuperficiem. Quamobrem ſicut ex reuolutione lineæ rectæ finitæ circa alteĩ̃um extremum fixum deſeribitui circulus ita vtipſa linca ſuperficiem efficiat, punctum vero alcerum extremum ci cunferen-tiam deſignet; ſie quoqueę ex circumactione quidein ſuperficici ſemicirculi pro-creabitur foliditas Iphærœ, ex reuolutione vero ſeinicircunferentiæ(uperficies

extima rotundaʒ atque hae ratione perſectum corpus ſphæricum naſcltur.

dees SPH AE RAA etiam d T heodoſio ſic deſtribitur: Sphœæra ef fol-dad à dum quoddam vna ſuptyficie content um, in cuius medio punctus et, d

eolao. uo omnes lineæ duct ad circunferentiam ſunt æquales.

COMMENT ARIVS.

beplca H AEC eſt ſecunda ſphæræ definitio deſumpta ex Theodoſſo de ſphæri-definitionis 0 0 1 p. 1 1cis elementisz in qua quiĩdem tres particulæ continentur. Prima oſt ſolidum

hætæ 4 08 id eſt corpus, poniturque ad differentiam figurarum planarum, cuiuſmodi eſtdix. circulus, quadratum,& c. Sccunda, f na ſußer ficie contentum] apponitur ad ex-5 eludendum figuras ſolidas pluribus ſuperficiebus comprehenſas, qualis eſt totacurrus, lapis molaris, pyramis, cubus,&c. Sed quoniam duplex 15 ſuperficies,

vna plana, quæ ex omni parte linea recta adæquate poteſt commenſurari, vt eſt

ſuperſicies alicuius muri bene complanati, vel tabulæ, vel papyri bene extenſæ:

Altera curua, quæ vndique linea rècta menſurati nequitz Atque hoc vel eſt con

taua, vt eſt intèrior ſupetſicies alicuius hydricz vel conuexa, cuiuſmodi eſt ex-

terior ſuperficies hydriæ, vel pilæ: Sphæra ſuporficie curua, caque conuexa&

vnica cõtinetur. Tertia denique particula eſt un cui medio, ce. Jadiungiturq́ʒ

ad differentiam plurimorum ſolidorum vna quidem ſuperficie contentorum, in

quibus tamen 25 punctum aſsignari minime poteſtz quale eſt corpus ouale, lenticulare,& alia huiuſmodi.

a oO f hanc definitionem cum priore conferamus, reperiemus illam fa

l bricandæ ſphæræ modum, induſtriamque nobis præebere: Hac vero ſphæræ jam

au inter ſe. fabricatæ ſubſtantiam explicare, ob idque illa potius deſcriptio, hæc vero de-

finitio dicenda exit. Quam quidem definitionem Theodoſij deſumptam ox

Tymæo Platonis ddeganter expreſsit Cicero in lib. de Vniuerſitate his verbis

de mundo loquens. Ergo globoſus eſt ſabricatus, quod o ε/,ræci vocant,

euius omnis ext reit as paribus à medio vadis attingitur. Conuenit enim hæc etid

deſinitio vniuerſo mundo; Mundus ſiquidem eſt ſpheæra ſolida cum nihilin

ipſo vacuum exiſtat, ſed omnia corporibus ſint repleta à mundi conuexitate

5 f vſque