Buch 
Christophori Clavii ... in sphaeram Ioannis de Sacro Bosco commentarius
Entstehung
Seite
145
JPEG-Download
 

IO AN. DE SACRO BO SCO. 147

& omnes Aſtronomi, eſtque Irperientia quotidiana compertum, vt ſupra dixi

mus. Igitur tota ea terra, quæ interij citur inter centrum terræ& ſuperficiemeiuſdem, nullius eſt momenti reſpectu Firmamenti; quandoquidem duo radijviſuales(hoc eſt, line rectæ) inter ſe æquidiſtantes, quorũ vnus à centro mundi, ſiue terre, alter vero ex ſuperſicie terre conuexa vſque ad cœelum ex currit,nullam omnino quantitatem, quæ ſit alicuius momenti, in Firmamento intercipiant, ſed videantur brorſus in eodem puncto conuenire. Quod quidem nullaratione contingeret, ſi hæc portio terræ haberet molem aliquam notabilem collata cum magnitudine Eirmamenti Ex quo perſpicuum eſt totam terram eſſeveluti punctum, ſi cum Fitmamento comparctur. Vt autem planius fiat, quonâmodo duo illi radij viſuales inſenſibile quid ex Firmamento auforant, ddum breuiter erit, quantum ſit illud, quod inter duos illos radios in Rene ento intercipitur. quod hac ratione fiet. Quoniam ſecundum Alphraganum diſtantia à centro terræ vſque ad concauum Firmamenti continet ſemidiamettosterræ 22612.& ſemisʒ ita yt proportio ſemidiametri Firmamentiad ſemidiame-trum terræ eadem ſit, quæ 22612. ad te fit, vt ſi ſemidiameter Firmamenti tonatur ſinus totus partium 1ooooo. ſemidiameter terræ comprehendat ex dictisparticulis 4 · Cum ergo ſemidiameter terre ſit ſinus rectus illius arcus Firma,menti, qui inter illos duos radios intercipitur, vt conſtat ex proxima figura,&ex definitione ſinus recti; reſpondeat autem ſinui recto partium 4.& ſemis, ar-cus continens Grad. o. Min. o. Sec. 9.& paulo amplius; intercipictur in Fir-mamento inter illos duos radios arcus Grad. o. Min. o. Sec. 9.& p ꝛulo am-plius. Tantillum eſt illud quod ſemidiameter terræ ex concauo Firmamentiaufert: quod inſenſibile eſt reſpectu totius ambitus Firmamenti, cum totus am-bitus Eirmamenti complectatur 1296000. Secundaʒ ita yt arcus ille 9. Secun-dorũ li-4 88, totius ambitusz vel=- vnius Gradus. Atq; hic ar-cus Firmamꝭti aufertur à ſemidiametro terræ, ſi radius ab oculo egrediès æquidiſtans ponatur radio illi, qui à centro terræ ogreditur. Sed quonid radius ab oculo emiſſus non æquidiſtat illi alteri, ſed potius ei appropinquat magis, ac ma-gis, quò longius pro ducitur, cum ſuperficiem terræ tangat in alio puncto, quamin co, quod vertici capitis tupponiturz fit, vt multo minor arcus Eirmamenti in-tercipiatur inter duos illos radios. Immo hieri tortaſſe poteſt, vt oculus in mon-te edito conſtitutus plus aliquanto vidcat, quam medietatem cli propter il-lam inclinationem line rectæ ab oculo egredientis ad lincam à centro terræeductam.PLACE T hiſce duabus rationibus nonnullas alias ex Phenomerparentijsve depromptas adiungere, quibus cuidentiſsime concluditurhunc globum, qui ex terra,& aqua conficitur, ad vniuerſi cæli comſtar puncti obtinere. Prima eſt Ptolemæi Pict. 1. cap. 6. in hunc feCervimus quotidie extremas vmbras gnomonum in horologijscorporum ſiue in planis Horironti æquidiſtãtibus poſitorũ,.quibuſcunque, ita vnilormiter, atque regulariter incedei e, motuiq́; Solis con-formari, ac i in centro terræ extremitates gnomonum illorum ſiue corporũ eſſent collocatæ. Indicium igitur eſt certiſsimum, gnomonem leu ſt Au quemcunque in ſuperhcie terræ poſitum non diſcrepare à centro uch tensquandoquidem Sol& circa mundi centrum,& circa huiuſmodi ſtylum vnifor-mi motu incedit Hoc enim neutiquam fieri poſſet ſi notabiliter ſtylus à cen-tro mundi diſtaret. Nam impoſsibile eſt Solem circa duo centra inter ſe diſtin-K

nis, ap-v totumplexum in-re modum.3 aliorumqueue in ſuperſiciebus

dus fleat u, Fitmamèti in-te ceptusintet duosadios vi-ſuales æquidiſtantes,quotumvnus à cen-tro tettæg editur,altet vetoterram conU git.

Aliæ tatio-nes probante tertam

inſtar cen-tri elle xe-pectu fix-mamenti.

er;