Buch 
Christophori Clavii ... in sphaeram Ioannis de Sacro Bosco commentarius
Entstehung
Seite
284
JPEG-Download
 

284 CO ENT. IN II. C Ar. SPH AE RAEkorson MANIFES T 50Oele pus a 8* pundta ortus,& occaſus omnium ſyderum,& quan-Aa ortus& tum eotum ortus, occaſus que diſtet a vero,& æqumoctiali ortu, cuius rei ratio-occaſus ſi- nem maximam habent Aſtronomi, præcipue in quantitatibus vmbrarum præni-3 niendis. Appellatur ortus verus ſiue aequinoctialis, punctũ illud, in quo A cqua-rum ortus tor Horieontem ſecat ex parte orientis; occaſus autem verus, æquinoctialiſue-&. occalus dicitur illud punctum, in quo Aequator eundem Horizontem interſecat ex patab gqumo- te occidentis. Quando igitur Aſtrũ oritur, aut occidit in tali puncto, dicitut1 ab Aſtronomis habere latitudinem ortiuam, vel occiduamʒ Ita vt Latitudo, ſeuMet ſeu amplitudo ortiua, occiduave cniuſcunque aſtri, ſit arcus Horizontis intefOrtus vel ceptus inter punctum ortus, vel occaſus dicti aſtri,& punctum veri ortus 195occalus ve. Occaſus. Eſt autem in omni climate amplitudo ſeu latitudo ortiua cuiuſlibetrus, æqul- aſtri æqualis amplitud ini, ſeu latitudini occiduæ eiuſdem aſtri. Item duo aſtis1 æqualiter ab Aequatore remota, vnum quidem in Boream, alterum vero in8 Auſtrum, vel etiam vtrumquè in Borcam, vel in Auſtrum, habent æquales an-ordua vel plitudines ortiuas,& occiduas. Vt facile ex elementis ſphæricis Theodoſij;&occidua ſiel Maenelai poteſt deduci. Ex quo fit, amplitudines ortiuas,& oceiduas puncto-le quid. rum vnius Quadrantis Eclipticæ, æquales eſſe omnibus amplitudinibus ortiuis& occiduis punctorum omnium, quę in alijs Quadrantibus reperiuntur, ita vtſemper exiſfant quaterna puncta Ecliptie, quorum æquales ſint amplitudinesortiuæ, atque occiduæ, quemadmodum ſupra de declinationibus punctoruma Eclipticæ diximus.

e INVENIE TVR amplitudo ortiua ſiue occidua cuiuſuis puncti Ecli-adus 408 pticæ, vel etiam ſteller cuiuſlibet, ex doctrina ſinuum hac ratione. Multiplicetutmodo per linus declinationis ſtellæ punctiue Eclipticæ propoſiti in ſinum totumprodu-ſinus ſup. ctus que numerus per ſinum complementi latitudinis loci; in quo amplitudinemrutetur. inquiris,(Appellamus complemétum alicuius arcus, id quod illi deeſt ad Qua-

drantem complendum. Vt complementum zo. graduum erit arcus 60. grad.ſic de reliquis arcubus.) diuidatur. Exibit enim linus, cuius arcus ex tabula fi-nuum inuentus dabit amplitudinem quæſitam. Nam vt demonſtrant Geber ib2.& loan. Regiom. lib. 2. Epitomes propoſ. a.& vt à nobis demonſtratũ eſt lib ·1. Gnomonices propoſ. 34. Sicut ſe habet ſinus complementi altitudinis poll?ſeu latitudinis cuiuſcunque loci, ad ſinum declinationis ſtelle, ſeu puncti Echtic, ita ſe ſe habet ſinus totus ad ſinum amplitudinis ortiuæ, occiduæve pio

poſitæ ſtelle, vel puncti Eclipticæ. EX EMPL VM. Sole exiſtente in Erincipio S, Multiplico ſinum declinationis, quæ eſt grad. 23. min. 30. 1198

3987 4. in ſinum totum, vt in ooo.& productum numerum, videli fz 8 οοοοõm diuido per 74314. nempe per ſinum complementi latitudiq?Rome, quam nunc ponimus grad. 42. vt vitemus Minuta, exitque ſinus amp atudinis quæſitæ 5 3656. cui in tabula ſinuum reſpondet arcus grad. 32. min.,Iantaigitur eſt amplitudo ortiua, ſeu occidua, Sole exiſtente in principio.vbi polus eleuatur grad. 42. quemadmodum ſere Romæ contingit. Bademq; eratio de cæteris punctis.

Hot ron in VI. 415

ceacEradd DEM ON ST RAT gradum Eclipticæ, cum quo quælibet ſtella 1

1 tur,& occidat. Poſita namq; ſtella in Horizonte ex parte orlentis, notetun 5. 100

dub qus Eclipticæ, qui tune Horizontem contingit. Nam cum eo ſtella illa ori

ſtella quæ li 8 7a rr 1 5 0 1 ruebot oltur, citur. Poſita rurſus eadem ſtella in Horizonte ex parte occidentis, 9 tur