Buch 
Samuelis Dalei, M.L. Pharmacologiae, seu manuductio ad materiam medicam : in qua medicamenta officinalia simplicia hoc est mineralia, vegetabilia, animalia eorumque partes in medicinae officinis usitata, in methodum naturalem digesta succincte & accurate describuntur. Cum notis generum characteristicis, specierum synonymis, differentiis & viribus
Entstehung
Seite
364
JPEG-Download
 

364 P HARM A

minorque ä Babylone aut sinu Persico. Verum,ut videtur, recentior aetas circa Byzantium inventiscontenta est, unde Blatta Officinalis hodierna cog-nomen obtinuit. Blattae nomen huic operculo (utconjicio) inditum est a colore, ut quae Blatta pißri-naria Londini frequentissime colorem obscure ca-pillaceum referat; pardm etiam quod Blatta htecScarabaei genus sit latum, & tenue operculi istius in-star.

Fatendum equidem est, eundem Diofioridem Un-guem dictum operculum fuisse (ttco/j-ci x.cyyjjkia') af-firmare Purpurae piscis operculo simile ; suo tem-pore usitatum intelligit, quando (ut videtur) Un-guis Odoratus deperditus fuit, saltem in Europamnon illatus. Verum ex eodem Dioscoridt appare-bit Unguem verum operculum minime fuisse, undeAt operae pretium erit errorem hunc detegere, &consequenter ostendere quantum delirarunt moderni,Turbinis marini operculum pro vero Ungue odo-rato substituendo.

Unguis historiam, prout eam tradit Diofiorides,accipe: In lacubus, inquit, nardiferis India repe-ritur j quapropter, & Conchyliis Nardum depaßen-tihus , aromaticus evadit (seu odoramenta redolet)colligitur vero poßquarn aßivis caloribus lacus inaru-erint. Concludit Conchylium ipsum ustum seucalcinatum eadem quae Purpuram & Buccinum ef-ficere. Et in capite de Nardo, Indicam Nardumprope ßuvium Gangem nafii ßribit , hoc est, in la-cubus quibusdam, quos fluminis istius inundatio ef-ficit. Hinc apparet (x.) Unguem odoratum aqua-rum dulcium Conchylii partem fuisse, (z.) Si inlacubus Nardiferis ad fluvium Gangem colligeretur,qui fit, ut idem a mari Rubro aut Babylone adfer-retur ? Deinde, cur testa ipsa, inutilis sarcina, tamlongo itinere a Gange fluvio ad Graciam usque de-portaretur, st solius operculi (quod decimam partemipsius testae pondere raro excedit) usus esset. Quodsi adferri & venundari non soleret, quorsum viresejus adjicerentur, aut quomodo earum experimen-tum fieri posset ? Hinc conjicio Unguem odoratumverum nonnihil similem suille dimidia; testa; Pe-ctunculi istius fluviatilis in fluvio Thamefi frequen-tiffimi, pollicaris unguis magnitudine & craffitie,'idque ob sequentes rationes.

X. Quod Unguis odoratus pisciculus Bivalvis,/eu Mytulus, aquarum dulcium alumnus este vide-tur, cum lacuum ad fluvium Gangem exsiccationemexpectarent antequam eos colligerent. Jam veroBivalvia arena & limo reconduntur, nec unquamm summas aquas emergunt, iisque innatant & flui-tant, ut Turbinata solent fquibus solis operculum

COLOGIA.

proprium est) ideoque quovis tempore facile capi-untur. 2. Animalculum hoc Conchylium vocat,& generali illo nomine ab aliis omnibus speciebus,de quibus variis capitibus agit, distinguit; quodquamvis utrique Generi tam turbinato quam bi-valvi commune sit, peculiariter tamen & maximeproprie Concham seu Bivalve denotat. 3. Onyxdisertis verbis a Plinio inter Bivalvia recensetur.Siquidem (/. 32. c. 11.) synonyma illi sunt Solen ,Aulos, Donax, Onyx, Dactylus. Et expressius ad-huc (üb. 9. cap. 61.) Concharum genera sunt Da-ctyli ab humanorum unguium similitudine appel-lati. Unde verisimillimum est Onychem odora-tum a lacubus aquae dulcis, qui ad Gangem Indiaeflumen sunt, olim advectum non absimilem fuistevulgari Onychi maris Mediterranei, qui e Solenumgenere fuit. Haec omnia Lißerus. Ex quibus Virille doctissimus recte infert, & concludit BlattamByzantinam Officinarum Unguem Odoratum Ve-terum (quocum confunditur) non fuiste; quem obdifficilem ex India in Europam transitum olim de-perditum, & oblivioni traditum este magna probabi-litatis specie conjectatur. Illud certe nobis constat,operculo illi quod in Officinis nostris Blattae By-zantinae nomine venditur e notis characteristicisUnguis odorati Veterum nullam convenire, quemmedicamentum probum & efficax fuiste credibile estab odore quem obtinuit aromatico, qui in pulve-ribus nostris testaceis desideratur.

VIII. De Buccino.

A.TJUccinum, Offic. Buccinum album, laeve,^ maximum, septem minimum spirarum,Liß. Hiß. A. A. 155. Buccinum rostratum majuscrassum orbibus paululum pulvinatis, Ejufd. Hiß.Conch. iv. Sect. xiv. n. 4. SZl)C TMHelK. Inalto mari ea piscantur. Nomen est genericum subse plurimas species complectens, ut in Cochlea a-quatica ostendimus. Usu. Testa. Cionia, Offic. estmedia pars circa quam testa volumen claviculatimintorquet. Vires. Cremata simili modo PurpurisBuccinisque facultatem urendi consequuntur. Te-sta cum Ostrea $c reliquis testis viribus convenit

IX. De Purpura.

A, DUrpura, Offic. Purpura nostras violacea, Coi.

dePurp. 1. Purpura violacea Fab. Colum-na;, Liß. Hiß. Conch !v. Sect. XV. n. I. ex Ta-rentino sinu allata, Bonan. 150. n. 172. SDljCDUIple JFtflj- In mari Mediterraneo frequens.

Usu.