D i s p v t a t t o Prima. 45

IWenshua Chymicis sont liquores corpora solventes, qualia^gsont: aqua communis solvens solia, aqua fortis solvens argen-tum, non item aurum, aqua regia aurum dissolvens, argentoparcens ; menstrua vero idcirco dicuntur teste Boerhaave T.

Cbem. de menslruis, quod applicati hi liquores mensis philosophici,id est 40. dierum spatio quorumlibet corporum dissolutionem-»perficere posse credebantur. His pro rudi quadam notitia ex-positis principia eorum videamus.

Statuunt Chymici communiter corporum principia quinque, 5^videlicet: Mercurium, sulphur,sedem, phlegma , & caput mortuum ,quod etiam terram damnatam, aut faces vocant, aliqui tamen triaduntaxat, nempe: solem, solphur, & mercurium, ahi cum La-beo alia assignant •' nempe: caput mortuum salibut incorporatum ,sou partem mixti crassam, nec calore in auras dissipabilem ,mercurium sulphuribus delibutum, seu partem mixti volatilem—*,actuosim, demum phlegma sulphuribus immixtum, sou partem mi-xti viscosam , quae volatiles partes figat, & cum crassis con-jungat*, quorum communis ratio est, quod res quaelibet ex illistanquam ex principiis componatur, in quae tanquam in partesultimas resolvitur; omnia autem per Chymiam in dicta prin-cipia rescivi contendunt.

Est vero primum principium mercurius, sive spiritus, non 6aargentum vivum, at ut Thomas Villis c.z.de ferment. eum de-scribit, substantia maxime subtilis, omnia penetrans, a qua mo-tus fere omnis, & vigor rerum proficiscitur, quae magna copiain plantis, majore in floribus odoris, maxima vero in sanguineanimalium repetitur: mercurius hic, dum partseulis heteroge-nes implicatur, & a motu, ac separatione impeditur , fixus dici-tur, at si calore quopiam adjutus agitatione sua se ab iis libe-ret, nisi retineatur , continuo avolat , unde putredo enascitur,cui ea corpora obnoxia sunt magis, in quibus majori copia spi-ritus hi reperiuntur.

Principium alterum est sulphur, seu oleum substantia, eodemVillisio attestante, post Ipiricum maxime activa, in operationeChymica eum sequi solita , visco/a, pinguis, facileque inflam-mabitis. Ab hoc repetitur colorum , odorum, saporum varie-tas, corporum pulchritudo, & deformitas; sulphur leniter com-motum maturitatem, dulcedinemque adfert , at concitatum in-tensius qualitatum excessus, impetuoso dissolutio, non raro flam.ma , foetorque consequitur.

Tertium est sal, substantia nempe rigida, sipida, quia aquam& mercurium figit, compactionis, soliditatisque corporum causo,qui, si copiosior sit, ut in fossilibus, firmitatem, pondusque etiampra-stat, putredini, corruptioni, inflammationique plurimum resi-stit, nimium tamen copiosum non levia detrimenta adfert; nam