2zo Physica Generalis
Y-. Ad itum. Quamvis, si cetera sint paria, leviores liquo-res altius attollantur, quoniam tamen quorumdam lubricitas ni-mia, ut olei rapparum, aliorum cohssio autem exigua, ut spiri-tus vini subtilissimi, hinc est, ut scabris non adhaereant vitri pa-rietibus , e quibus aut lubricant, aut sicut molis, ita gravitatismajoris adhaerere non possunt. 7« um. Ratio ex ipsa mercurii co-haesione partium nimia, & earundem conformatione repetitur ,utpote, qui etiam effusus non ut aqua corpori subjecto adhaeret,sed in globulis volvitor. Hujus ergo particulae vitri texturae noncorrespondentes in ejus porulis adhaerere, & sustentari nequeunt,quae tamen in sebo, aut cera molli, dum his tubulus perungitur,sustentantur: & sustentandum altius existimo, si tubulus ex auro,cui se facillime jungit, formaretur. Depressionem vero mercuriiinfra libellam externi fieri omnino observatum est, sed & id ,quod in tubulo ad latera vitri depressus in medio convexos sit;cujus causa fortasse est, quod adhaerere lateribus, & sic assurgerealtius nequeat, dum interim externus suis ipsius moleculis la-teralibus aliquantum sustentatur, & vi premente assurgit; quodinde collige, quod mercurius in ipso etiam tubo in medio pro-tuberet. Ad gvum. Lulln aeren fluido in tubulo capillari inter,positae cum elasticitatc sua eo premant, ubi minor resistentia,& minor sit versus superius fluidum, quod ipsum sursum attolli-tur , istud illae etiam protrudunt. hinc altius ascendit; atquehoc artificio plantis, & arboribus naturae author DEUS prospe-xisse videtur. Ad gnum. Guttula haec dum ad imum pervenit,ipsis vitri poruiis, & moleculis adhuc adhaerens a fluido latera-liter premente versus tubuli orificium protruditur, ubi aether visua in superiora enixus illam sursum attollit. Ad t ornum. Quodfluidum, si tubulus longior foret, ultra progressurum ab clBuxuimpedit, est partim ad ipsa latera vitri adhaesio, partim ipsi pro-pria viscositas, denique fluidi ab extra resistentis aliqua pressio,quae vim interne prementem elidit. Quod vero gutta supremotubi ori imposita hunc non subeat, vis aetheris sursum, eadem-que, quae prius, adhaesio partium efficit.
Phaenomenon nmum. Sit tubulus siphonis instar inaequa-lium crurium, crus unum fluido immergatur, si alterum longi-tudine sua superficiem fluidi in vase, cui immersum crus alte-rum, non attingat, liquor non effluit, guttatim vero exstillat, silongius. / imum. Sit flexus in arcum tubulus, sed cujus altitudominor, quam liquoris in tubo recto altitudo, guttula uni arcusextremitati immissa ascendet, dein in aliam , nec tamen extraeam, delabetur. litium. Si tubulus, in quo fluidum suspensumest, horizontalster jaceat, liquor se ad medium ab extremitati-bus colligit.