Lsg Physica Generams

§ '•

De natura Soni Primitivi.

49 COnus In corpore sonoro, est minimarum corporis elastici par-iJ tium motus tremulus : quod prob. Experimur co.pora nonmfi elastica< & ea quidem nonnisi tremulo motu concepto 10-nos diffundere; sonum igitur primitivum in minimarum, rigida-rumque corporis partium motu consistere probabilissimum est.Profecto non affictum hunc tremulum motum, vibrationesquecorporis sonori reciprocas, sed observatum ista ostendunt; quodchordx instrumentorum musicorum, nisi in tremorem plectroconcitentur, sonum non edant, & quidem, nisi tremor hic mi-nimarum molecularum particularis, non totius chordae totalisfuerit; sic enim ubi plectro sebo inuncto eas percusseris, tremo-rem quidem, non tamen sonum experieris: at resina, aut Co-lophonio plectrum asperius redde, illico resonabunt. Motum_»hunc minimarum molecularum in aere campano tactu ipso ex-plorare poteris, dum percussae malleo campane manum admo-vens . reciprocas, & iteratas vibrationes senties, sed quia atta-ctu tremorem earum impedis, etiam sonum sistes; quod idemfiet, si panno, aut molli quopiam sonora contegas. Hinc quaetemperate rigidis particulis constant corpora, quia ad tremulummotum, utpote elastica, aptiora sunt, magis etiam sonora no-tantur : sic argentum prse auro, stannum prae plumbo magis so-norum, & commixta e stanno, & cupro massa campanis idoneamaxime habetur, quae omnia Cl. Perault, Carree, de la Hrreut in memor. Acad. ad annum /709. fjtS. detexere.

JO Dum corpora sonora dicimus , nolim, dura duntaxat & so-lida intelligi; siquidem in fluidis etiam ea partium habitudo,& conformatio invenitur, ut seu inter se, seu cum solidis collisittremore, & reciprocis vibrationibus sonitum ciere possint; do-cent hoc ventorum murmura , undarum fremitus, tonitruorumfragores, liquorum effervescentium stridor, ut ita aerem nonmodo sonoris accenseamus, sed sonora inter, praecipuum existi-memus. Instrumenta certe musica, quae flatilia dicimus, tibias,tubas, cornua ab hoc uno sonora reddi contendunt permulti, eapotissimum de caula, quod reliqua, ut: campana, timpana, in qui-bus sonum primitivum agnoseimus, per contactum sonum suumimmutent, immo amittant etiam, musica vero haec instrumentanon item. Sed enim Cl. Scheuchzeri hic sententiam ita sequimalim, ut existimem exteriores quidem partes motu aeris, ut-pote mollioris, tremulo & reciproco in tubis non agitari, ve-rum interiores solas,duplici ad id ratione impulsus; prima, quode diversis constructa materiis haec instrumenta diversum sonarepercipiamus, lic fistulas buxinas eburneae, tubas aereas argenteae

amae-