Buch 
Elementa philosophiae naturalis / conscripta ab Antonio Reviczky...
Entstehung
Seite
309
JPEG-Download
 

Disputatio Qti inta. 309

inseritur embolus B, e coriaceis annulis, aut subere densio con-stms, deprimendus ope stapedis C, attollendus vero ma nubrioD, cylindro per cochleam conjungitur tubus E. cujus supremampartem patina metallica F cingit, vitreis Recipientibus G susten-tandis apta. Porro communicatio cylindri A cum recipiente Gper epistomium I, tubulo E infertum, imped'ri potest, quod,dsmembolus detrahitur, apertum est, ut ex recipiente in cylindrumaer abeat, clauditur vero, ut embolo attracto aer non in reci.pientem, sed per epistomii canaliculum L foras abeat: atque sicsuccelsive totus aer e recipiente in cylindrum exhauriatur. Per-specta jam aliquatenus machina, ejus phaenomena explicemus,quae alia gravitatem, elasticitatem alia, denique pressionem quae-piam spectant.

imum, ipsius Gverickii est, magdeburgicum experimentum di- 21ctum; hemisphaeria nempe cava aere extracto adeo sibi cohae-rent, ut, quod Difp.id1 Art. 2. js. 2. jam retulimus, fi diame-ter }. palmorum fit, octo equis in diversi junctis non distrahan-tur, imo si ista trium, & amplius pollicum, vix 140. libris ap-pensis separentur. Hujus ratio non alia, atque quod aer exterioromni ex parce hemilph<eriis imminens, ea ad se invicem pre-mat, neque intra ea alter sit, qui resistat: hinc ut hemispheriaseparari poflint, tota columnarum aerearum vis separari deberet,quod vires equorum dictorum excedit. Veritas hujus inde li-quet, quod immisto in hemisphaeria per epistomium aere, ipsidissolvantur, quia intra haec, qui pressioni externi resistat, aerjam erit. 2 dum. Mercurius in barometro recipienti imposito,ubi aer extrahitur, ruit, attollendus, si aer iterum immittatur;quia recipiente aere vacuo, cujus pressione sustentetur, non ha-bet. jtiutn. Cylindro cavo vitreus circulus superponatur, & ceraterebinthina agglutinetur, extracto e cylindro aere.ob pressionemexterni rumpetur; uti & lagena vitrea, si ex ea aerem exsugas.Unde vitra recipientia formam coni, & fornicis quidem superioriparte referunt, ut partes aeris ambientis sese mutuo in fornicismodum sustineant, neque pressione illa disrumpant. jtum. Ve-sica madida, & bene clausa recipienti imposita exantlato aereadeo ob elasticitatem aeris conclusi, se extendentis, dilatabitur,ut ;o. etiam librarum pondus levet. %twn. Si lagena vitrea pro-be obturata recipienti imponatur, eadem aeris interni elastici-tate diffringetur: huc refertur, quod ovi vitellum, & albumen

f ier foramellum extrudatur, pomum rugosum recens appareat,iquores in bullas abeant.

(tum. Aves recipienti inclusae exsucto aere intereant; quia,qui intra eas continetur, externi pressione liberatus, non secus,ac in vesica vidimus, se extendit, atque sic venulas, partesquealias rumpit, alias nimium constringit; denique, qui respiretur,

Q,st i est