D i s p u t a t t o Secunda.
Dicendum: Terram vcrnsimilitei ese corpus e particulis varisfigura asseris, iisque crassioribus, atque ad motum ineptis com-positum. Assertum sc prrbo: non melius, ac particulis bis ter-ras attributis omnes ejus affectiones explicantur, verosimilirer igi-tur his constare dicitur. Et affectiones quidem terreae hne re-censentur : ariditas, quod a se nullum humorem habeat, fri~j ius, quia ad motum apta est minus, gravitas, quia infimum c re-liquis locum occupat, fixitas, cum nulla ignis vi in auras subla-ta dispergatur, canfistentia, dum ipsa volatilia figit, densitas deni-que. cum opaca lucem plerumque ipsam excludat; quae omnia,modo particulae ita inter se invicem cohaereant, implicenturque,nt interstitia, porulosque quam maxime excludant (ad quod di-versa figura, magnitudineque partes deserviunt plurimum, quan-do locum, .e quo una extruditur, explet alia v & diversae diversiscohaerent potius) haud difficile exponentur. Nam e densitatehumore excludente ariditas; ex eadem ignem, & locem non-»transmittente frigus, opacitas, & fixitas, tum aetheris impulsi-bus magis exposita gravitas: denique implexioni juncta consi-stentia , & soliditas manifeste consequitur; & haec quidem deterra, si prout elementum est purum consideretur.
At terra vulgaris oleosis, aqueisque particulis, ut in maffam 2sensibilem solidam concrescat, misceatur oportet, quin salinisetiam configatur cuspidibus quando apud Chymicos quotidianumest, extractis quantum licet heterogeneis particulis, caput mor-tuum, seu terram remanentem cineris instar diflolutis constarepulvisculis, quin si quando in quampiam concreverit moleculam,hanc ipsam friabilem esse. Quodsi autem his permixta sit, inmolem majorem concrescit, praesertim ubi igniscalore abaqueis,Mercurii, & silis volatilis particulis expurgata, copioso fixo saleconfigitur; tum enim corpora a corruptione paene immuniared-dit , quod in metallis, sixisque docemur : quorum illa prae hisipsis diuturniora sunt, cum in illis salia, terreae in his particulaesint potiores ; utrisque lateres, & vasi fictilia corruptioni suntobnoxia magis, quae tamen ipsi, quia unius minuti spatio, co-ram Parilina Academia in vitrum fusi sunt, sile non exiguo in-dubium est solidari. Verum quemadmodum terra cum sale ne-xu juncta arctissimo, corpora a corruptione tutatur, ita contraaquae permixta non male compacta modo, sed & solubilia facileetficit, cum copiosae aquae, & salia solvantur facite,& his solutisnec spiritus, nec sulphur, ut deberent, retineantur, ob potos la-xiores »que, ac numerosiores. Aeque hinc est, qucdChymicisaqua, & terra duo sint principia corruptionis.
Porro eandem specie elfe terram in animalibus, vegetabili- 5busque, ex eadem arte chymica patescit, qaae ex omnibus cor-poribus, spiritibus adeo, sile, & sulphure, per iesoJiut«>nem_*P^tfviadij Phjf,Put.P,U- 1- . CjuS-