Buch 
Elementa philosophiae naturalis / conscripta ab Antonio Reviczky...
Entstehung
Seite
109
JPEG-Download
 

DrspuTATio Secunda.

109

qne ei magneticam communicabit. Ad 5 tum. Ea disparitasest,quod cum magnes in ferro meatus effermet, illi meatibusipsius proportionati erunt, vortexque facillime peragetur ; con-tra meatus unius magnetis alteri non semper congruunt , utita radii hujus in alterius partes non permeabiles impingant , im-pactuque majori cohaefioni officiant.

Sextum denique experimentum sane pulchrum in magneticae 84virtutis propagationem refundo, quae, ut experientia constat ,ad majorem distantiam, quam torrens ejus ordinarie est . ex-tendi potest; & experimentum armatum requirere, utpote po~tentiorem, videtur magnetem, cui fi annulum , aut etiam ali-ud ferri frustum applices, irrumpente profluo meatus in eo si-bi vortex parabit, permeanfque ultra porrigetur , fi huic igituralium rursiim annulum apponas, in hoc quoque meatus efficiet,

& sic porro i neque tamen indefinite, quia vi, & impulsu sem-per minore; unde & catena, quam T.j.ftg.p. exhibet, nonnisiexiguae molis frustilla attrahet. Atque haec ad alia properan-tibus sufficiant, e quibus non incongrua fortasse aliorum etiamratio reddi possit phaenomenorum : quae si communi experien-tiae contraria adducantur, suspecta merito esse possunt, nisi ex-traordinarium effectum exraordinariae quoque circumstantiae ,quae taceri non raro solent, efficiant.

Articulus Undecimus.

De terra motu.

P Riusquam a terrae ad elementorum aliorum expositionem-» g jtranseamus, restat, ut in causam terrificae ejus succussionis,seu motus inquiramus; cujus non una est species: alius tremor,quod plaga quaedam contremiscat, dicitur: alius , quod repe-titis ictibus quasi assurgat, & deprimatur, succußio: alius a ve-hementiori libratione inclinatio vocatur; quod si terra pandaturetiam, ruptor compellatur. De hujus cauta non eandem apudomnes reperies sententiam : alii a prolapsu subterranei forni-cis aquis subluti , alii a ventis irrumpentibus, aut intus vehe-mentissime concitatis repetiere, quibus a causis etsi interdummotum proficisci non negem , potissimam attamen horum cau-sam in ignem jam aquam, jam vapores, jam ipsum aerem con-citantem , expandentemque refundendam existimo, a vapori-bus sulphureis, id temporis sentiri solitis, confirmatus.

Cujus ut analogiam quam proximam tibi efformes , cuni- g6culos , sub obsessae urbis moenia duci solitos , accuratius expen-de. Quemadmodum enim in his jam potentior, jam minusfortis essicitur impulsus, atque interdum cavitate quapiam oc.

O 3 cur-