Buch 
Elementa philosophiae naturalis / conscripta ab Antonio Reviczky...
Entstehung
Seite
117
JPEG-Download
 

Disputatio Secunda. ii^

Stöcklein T.i.P.;. ex Epistola P.Samnelis Fritz S.y. per ostia 84 .horarum intervallo lata in mare se efundit; fluvios ArgenteusParaqoay teste P. Steigmiller latitudine sua Danubii infra Co-maromium fluentis latitudinem quater superat, ibidem X r P.

14. ostia vero ad 60. milliaria dilatare eum apud eundem T. 3.

P. 1 7 in Epi. P. Zephyrit reperies, alios vero ut flumen 8. Mag-dalenae, Parano, Urogajus, Beni, Postazam, Mamore &c. Da-nubio nostro majores in eodem leges authore, ut adeo data aRicciolo proportio haud multam deerret.

Novi equidem alios ad subterraneos ex aliis orbis partibus du- 9^ctos meatus recurrere, sed quos in aliis damnant; alios ad eva-porationes maris multo ac alibi copiosiores , contra quos ipseHallejus fatetur , partem vaporum maximam in mare iterumrelabi in forma roris . aut pluviae , priusquam ad aridam pertin-gat ; alios relatione U. P. Ladislai Orosi se tueri, qui in Para-quariae Provincia Mistionarius post obitam magnam Americaenujus partem, dixisse fertur, tantas hic eise pluvias, ut his di-midia pars anni cedat, altera dimidia siccitati. Verum, ut hancadmittam, an non Cl.Pluche Speci. Nat. T. 3 Dis. 2/. testa-tur , largissimos in Africa etiam per plures menses imbres de-fluere, quae tamen, licet peninsula, ut America meridionalisfit, licet aeque ferme ac illa aequatori subjecta, ventis aeque pa-teat, licet ut America montibus Cordilliers seu Andes 1500.milliaria procurrentibus effertur, ita haec montibus Lupata di-ctis, item Atlanticis, denique copiosissimis Abissinis elevetur,quae tamen inquam raris admodum , neque diffusis adeo flumini-bus humectatur. Profecto neque nostra in Europa montes de-sunt in Moseovia, Poloniaque, in quibus vel nives dimidio etiamanno amplius altissimae congestae haereant, quin tamen fluminibusante allatis paribus prsbeanc originem. Et vero frustra hic adAfricae arenosis, ineptafque hydrophilaciis terras confugias, nametsi id non paucis , planisque in regionibus concessero , at quan-do montes hujus & silvosos , & solidos esse constat, eo fonti-bus videntur aptiores, quo sopersicies eorum, si arenosi est,recipiendis, & transmittendis aqueis pluviis magis est idonea.

Quod si jam in meatus illos , per quos in hydrophilacia aquae 98delabi deberent, inquiras : eos neque in terra culta, neque in in-culca , ut quae illa densior & compactior est, reperies; quan-do iterato Cl.Kiihnii experimento detectum est, post longissi-mas pluvias seu in montibus, seu in plano terram ultra 2. pe-des madidam vix deprehensim. Et quaeso, eccur stagna in mon-tibus , eccur in plano similes per canaliculos in infimiora terraeaquas suas non diffundunt ? sed neque plus in fissuris montiumpatrocinii, licet Cl. Vallisnerius Annat. - fein crypta qua-dam fontis Magrae fluminis stillicidium ad fissuram fornicis re-

P ; p«-