Buch 
Elementa philosophiae naturalis / conscripta ab Antonio Reviczky...
Entstehung
Seite
173
JPEG-Download
 

Disputatio Tertia.

star incendii perduravit, sed & in singula pene minuta molem,colorem, figuramque mutavit, ut jam nubem igneam, jam unam,jam plures columnas resecret, dum penitus tandem evanuit.

De his disserentes authores hic pricipue notarunt: primo 49in Suecia, Britannia, Regionibus scptemtrioni subjectis aurorahic frequentissima est, rarior in Germania, Hungaria, Gallia,rarissima in Italia, & Hispania, & sere nonnisi hyberno, aut huicaccedente proxime tempore, ado. ad Boream spectatur scmper.

3d occasum, vel ortum inclinans; unde & luxfeptemtrionalisv o-cator : an a polo quoque australi, in inferiori Himisphirio ful-geat, ut Mairani celebris Parisim Societatis membri sententiamamplexi volunt, non constat; in Muscovia attamen, & Lappo-nia non modo scptemtrionali, at meridionali etiam coeli plagadiffusam testatur Malapertius, in Ftg.tel/. jtio. fit, ut uno locoaspectabilis, alteri non adeo procul dissito, non appareat; ut ma-nifestum est ex Musschenbroeck complures Lugduni Batavo-rum, non item Ultrajecti apparuisse ; in Holandia alias visas esse,quas Gallii ne vicinissimi quidem partes conspexere: alias au-tem late per Europam spectatas, $to. & durationis, & extensio-nis est diversi; quidam aurori teste Musschenbroeck in Lfl.P!<ys §SJ2- paucorum sunt minutorum, alii 4, aut 5. horasdurant, alii a vespertino crepusculo ad matutinum permanse-re; arcus ejus extensio horizontalis, interdum 20. graduum, in-terdum 60, quin 120. graduum est observata ; at verticalis, seualtitudo assurgit quidem & ipsa varie, summum tamen septem-trionalibus populis fit verticalis, sto. lucis hujus nubes ad ho-rizontem potissimum tenebricosa, limbo tamen lucido cincta,quoddam quasi fundamentum, & substaculum est, qui non ra-ro compluribus arcubus jam separatis, jam in unum coeuntibuscoronatur. Sto. ex parte nubis obscuriore erumpunt interdumnubeculi lucentes, interdum cirulei, fulgetra, radii lucidi, seuvirgi, per quos uti, & arcus stelli non raro transparent; in-terdum etiam una, pluresve columni jam rubei, jam albi; quiperpendiculares aliquando verticibus coeunt, ut tentorium for-mare visae fuerint, referente id Cl. Martini Inftit. Phil. Nat. I. j.t- 4- imo. denique in columnis colores varii, in arcu etiam iri-dis interdum sunt observati.

Tanta rerum diversitas in diversissimas sedulos naturi scru- fotatores partes distraxit; nam ut eos praeteream, qui excellentishujus phinomeni causam in haleces in mari germanico capi so-litos rejecerunt, alii auroram Borealem inter emphatica, aliiinter ignea reposuere, in ipse iterum exponendi ratione maximediscordes; plerasque-hic opiniones in tres classes haud difficilerevocaveris. Quidmi ad reflexiones , reffactionesque lucis so-laris, Orionis, aut alius Syderis confugere, ut his eadem sit hu-

V | jus.