Caf. i.

Text. 5.

Text. 57 .

Triplex sententia_ide figuratorum lapi-dum generatione .

[a] De purpurei .

[b] In Prodromo desolido intra solidum .

[c] l.a vaneJpecu-lazione distngannatadal senso -

[d] Recherches > Ö*observationi naturel-le s .

[e] Piscium querela.[ f ] Lib. 1.

Dictos lapides nihilaliud esse quam va-ria aniinalid ac plan«tarum corpora in—*lapidem conversa.

220 Armarium Nonum

bis videri non debet, qui motrices orbium coelestium Intelligentes designa-mus : & pulchre in primo de partibus animalium conditionem coelestium cor-porum potiorem ducit Aristoteles inferiorum conditione, quX caduca suntatque mortalia: illa vero ratum, certumque statum obtinere putat, in quibusnihil formn« , nihil temeritatis deprehendit. Quo circa form« non confundiformis, ut aliqui de monstris affirmarunt, & figura; iJupotycov suarum, forma-rum propria; videntur . Astronom! autem, qui diversis coeli orbibus privatasoperas ascribunt, octavum orbem siderum fixorum luminibus illustrem terra:destinant . Quare in quo figurarum multitudo, & varietas excellit, exeoomnigena: species depromantur, atque inde suas sibi habeant qua-

lefcunque etiam, quL videntur artem imitari. Totum deinde processum sin-gularum inquirere, & qua: sint, ac quomodo se habeant form« pro

diversitate figurarum, quanquam curiosi,fapientis tamen non est in tanta men-tis human« caligine . Quin nulla substanti« forma percipitur : non solum in-quam sensu ; sed in intellectu coruscant species tantum ex differentiis acci-dentium concept«, ut docetur in octavo Methaphysices. Illud vero monen-dum, solem eorum , qu« supra fe geruntur , veluti procuratorem tonstitui ,quem & auctorem generationis, corruptionifque in fecundo ejus operis Phi-losophus agnoscit. Relinquitur demum in siguris observandum Natur« con-silium : ipsa imperfectorum species integras f«pius exhibuit , perfectorumpartes attigit solas, nisi forte ad pictur« modum delineaverit, eas tum liberiusprosecuta . Hoc enim sculptoria dignior arte pingendi videtur , quod longi-tudinem , & latitudinem h«c tantum curet, illa tertiam insuper dimensionemexequatur.

N 0 T J£.

De hujusmodi lapidum, qui iho/oio^oe appellantur, generatione ingens est apud Auctores contro-versia. Alii enim contendunt illos veros lapides,esse casterorumque fossilium instar in propriis fodi-nis gigni, atque adolescere . Alii ex animalium testaceorum seminibus, auraque plastica,ut vocant,seminali, in locis , in quibus inveniuntur , ortos fuisse , atque ä succo minerali nitroso nutritos,auctosque arbitrantur. Alii demum existimant adventitios eos esse,atque e mari advectos a liquorelapidescente, ex testaceis in lapides fuisse conversos. Quorum profecto sententia longe rationiconsentanea videtur , atque multis gravissimisque argumentis comprobari. Ex quibus ea tantum-modo hic summatim afferemus , quas prascipua visa sunt , tum ad memoratam sententiam confir-mandam , tum ad aliorum opinionem refellendam: cum castera videre liceat fusius exposita , apudFabium Columnam [«], Stenonem [£],Augustinum Scillam [t],Paulum Boccone [d], Clar.Scheu-zerum [r] , aliosque .

Primum enim , si sensus consulamus , sine quorum suffragio nihil , nisi temere, de corporum natur*ratione decerni potest, lapides hi nihil penitus , tum externas superficiei, tum internae structuriforma, atque substantia, ab echinorum, cancrorum , conchyliorum, aliorumque hujusmodi testis,yel dentibus , ossibus aliisque partibus differunt, & plerunque integros pisces praeseferunt, ali*"que marina, veluti corallia, madreporas, corallia articulata, &c. Quid igitur prohibet assererelapides hosce vera esse animalium, aut marinarum plantarum corpora, vel eorundem partes? H ocsane argumentum , licet facile elusisse existiment, qui aliter sentiunt , nihilominus, si altius H"lud repetere , atque enucleare velimus, firmissimum esse comperiemus , atque hujusmodi , ut ren*evidenter , ac tantum non geometrice demonstret. Etenim nihil magis exploratum,certumque^habetur apud Physicos , quam omnia, quas natura fiunt,immutabilibus ejusdem legibus,atque or-dine perpetuo gigni : quod perbelle expressit his versibus Lucretius. [/]

Denique jam quoniam generatim reddita finisCrescendi rebus constat , vitamque tuendi :

Et quid quaque queant per foedera naturai;fistuid porrb nequeant sancitum quandoquidem extat .

Nec commutatur quidquam quin omnia constant , &c.

Cuncta siquidem admirabili summi opificis sapientia ita condita, disposita, distinctaque videmus , «*quaelibet in propria genera , ac species distribuantur, corporum forma , veluti quadam peculi* rlnota ac charactere insignita ab invicem perpetuo discernantur, suisque causis, locis, temporibusaliisque circunstantiis , quaslibet producantur . Ut enim exemplis res fiat clarior, quis unqu*«*in mari aut avem iis quas in aere degunt omnino similem ortam observavit, aut animal forma« 1 -'quadrupedis veluti equi, leonis , &c. adamussim referens , aut quis volantes in aere pisces con-spexit , aut absolutam perfectamque avem, quadrupedem, seu piscem, ex stirpibus germinares ,animadvertit ? Si haec itaque atque similia , evenire posse, absque eo quod immutabilis naturae or-do perturbetur , credere, absurdum prorsus, ac ridiculum foret, quanto magis absonum erst ,contendere ex intimis terras visceribus gigni lapideos pisces, conchylia,echinosjlamizjCarchar'*'aliorumque dentes, oniniaque pene aquatilium genera, adeo veris animalibus,eorumquepartib« f

simi-