Armarium Nonum
Piscium ovula in fo.dinis, quo modo af-ficiantur -
222
motu omnino pendere nemo non videt: nam quo motus iste vegetior est, eo etiam habitiora obser-vantur corpora , contra vero hoc languescente , ac denique deficiente, non modo ipsum animalxm-otat , atque extinguitur, verum etiam ipsius corpus imminuitur , contabescit , deniquecorrumpitur, & dissolvitur. Viventium quippe corporum nutritionem perenn[ fluidorum pertubulos motu perfici, nullus inficiabitur : Atqui quascunque motum hunc praepediunt , vitamipsam eodem tempore laedunt, nutritionemque atque augmentum interrumpunt.
Icitur ii piscium ovula in lapidum , aliorumque fossilium fodinas aliquo casu transferantur,nihil magis‘ r ationi consentaneum est , quam aut ä corrosivis mineralium salibus ipsa erodi, ac dissolvi, aut ametallica, vel lapidea materia circunfusa, opprimi ac veluti duris compedibus constringi ac coar-ctari, ita ut nedum incrementum capere,ac dilatari possint, sed potius angustentur ; aut a particu-lis metallicis vel lapideis per eorum porulos pervadentibus, omnino rigida ac dura evadere—».Qus omnia impedimento sunt, quo minus ovula h$c suos tubulos, aliaque organica vasa explicentac dilatent, quippe qua; rigent,- ac nutritium humorem suscipiant, obstructis undequaque mea-tibus -
Multo etiam minus probabile est testas, dentes atque ossa , reliqua substantia animalis corrupta , utvult Cl. Lanrius , separarim , ex ovuli parte tantum germinare, ac adolescere . Hac siquidem-»
Etenim
rius demonstra-■ confirmari pot-
1 est : Quis enim avium plumas scorfim ab ipsis , quis leonum jubas , aut elephanti proboscidem,
vel boum palearia, vel aprorum dentes, ab ipsis animalibus separatas gigni aut fructus,semina,cor-tices , vel folia ab ipsis plantis remota crescere observavit ?
Membra ä corpore Hujusmodi enim animalium partes praeterquam quod sine vitali motu succum nutritium quaquaversusseparata nutriri non impellente crescere nequeunt , aptum etiam , ac peculiare alimentum requirunt : quod quidemossint . in ore primum comminutum, exinde in ventriculo digestum,in duodeno atque aliis intestinis a bile,
” 1 * aliisque fermentis immutatum , per venas lacteas trajectum ac in sanguinent infusum,jugi sermen-
tatione atque agitatione subactum,per tot glandulas percolatum expurgatumque , aliisque infinitispene modis, tum ab innumeris diversisque humoribus, tum immenso pene organicarum partium-»
apparatu, affectum
atque elaboratum , in partes congruas transmittitur , in quarum augmen-QuT quidem a terra cum variis fossilibus permista prsstari nullo modo
tum cedere debetpossunt -
Accedit etiam quod testa: conchyliorum, aliorumque testaceorum non solum contexuntur ex liquo*Animantis motus ad re viscido peculiari ex externis vasculorum orificiis uti superius dictum est prodeunte, fibrilla-testa:, formationem rum, aut filorum specie ; sed etiam , tum ab ipsius animalis carnea mole, ac figura, tum ab ejusdemnecessarius. motu varie disponuntur,ac in peculiarem formam componuntur .
Igitur ex his demonstrativ neque testas , neque alias partes gigni posse sejunctas ab animali, alimen-tum ac motum impertiente.
Fabulosa de carne-» Hinc etiam facile intelligitur , ea qua? de carne fossili, de cornibus animalium intra terram crescen-
fossiii
Objecta diluuntur.
Marina corpora quaratione ad loca me-diterranea accesse-rint .
tibus , aliisque similibus ä nonnullis narrantur,ad fabulas prorsus esse rejicienda : Saepius enunaccidit, ut apud naturalium rerum Scriptores , ut plurimum veritas, nonnunquam etiam fidesdesideretur : ii enim aut aliorum dictis temere credentes, aut in suis observationibus non fatis ocu-lati ad falsa scribenda plerunque adducuntur •
His expositis , quae , lapides vera esse animalium , plantarumque corpora, quorum
figuras prxscferunt , fac luculenter demonstrant , nunc quae ad haec nobis objiciunt dilue-mus .
Horum autem illud summa & caput est, nulla ratione fieri potuisse , ut marina ista corpora in locamediterranea transferrentur : quod quidem fatis se demonstrasse credunt, si probent, ex diluviiuniversalis aquis ea relinqui non potuisse : Ideoque in eo paene toti sunt, ut evincant communi illaalluvione universam terraru superficiem demersam non suille,sed tantum eam ipsius partem ab horni*nibus habitatam; neque si id evenisset, testacea ac pisces in tanta undarum agitatione atque coi*lisione , integra servari potuisse ; inultaque praeterea afferunt, qn-e LI. VVodvardi,aliornmque—'sententiam evertant, qui opinantur ex diluvio universali terram universam ita dissolutam suisse—',ut omnes ipsius particula una cum aquis permistae fluitarent : exinde vero aquis imminutis , terraeparticulas paulatim subscdisle , atque piscium, testaceorum, diversarumque plantarum corporaobruisse qua; nunc in lapidem conversa effodiuntur . Verum hisce,similibusque rationibus nihil saneconficiunt. Licet enim ultro quis fateatur, hujusmodi animalia ex universali diluvio reliqua fierinon potuisse (quod quidem modo expendere minime vacat) non exinde colligitur , omnino repu-gnare alia etiam ratione nobis vel nota vel ignota, hujusmodi corpora e patriis sedibus pulsa , > nalienas ablegata fuisse -
Quod enim ad Insulas aliaque loca a mari non multum distantia attinet, in quibus praßdicti lapidesreperiuntur, veluti in Sicilia, & Melite, hisce rebus ditissimis, verisimile admodum est, ea quon-dam sub marinis aquis penitus latuisse , ut de >Egypto, deque Rhodo , Delo, aliisque insulis Scri-ptores gravissimi testantur, vel saltem aliqua peculiari alluvione , olim fuisse demersa.
Quod quidem multis circunstantiis comprobatur : nanque in iis locis in quibus lapides isti effodiun-tur , cernere licet innumera testacea,pisces, plantas atque alia,quae non nisi in mari gignuntur, io 1 'mo & ipsius maris fundi limosarn materiam , echinorum nimirum diversa genera , conchylia,chleaSjostrea &c. corallia,madreporas, &c. qua? quidem inter se variis modis permista comperiuntur,partim integra.partim in fragmenta comminuta,ita ut facile cognitu sit, ex quibus pr^dict 3fragmenta sint divulsa ; nam passim reperiuntur cancrorum chela:, echinorum diffractorum mo-dioli,aliaqjhujusmodi non longe a cancris,atque echinis,quorum sunt partes, jacentia.QuamobreNinihil probabilius esse videtur , quam omnem hujusmodi rerum congeriem a marinarum aquarumvario motu agitatam atque invicem confusam, ac terris impactam quondam fuisse.
Ad plagas autem longo,intervallo ä mari dissitas, ac supra ipsius libellam extantes,hac ratione mariustransisse probabile est.Cömunis fert sententia marinas aquas, non modo externam globi terraq uelsuperficiem occupare, verum per internos quoque terra? meatus ferri, ac undequaque etiam adinorissima ac mediterranea loca subterlabi^quod & ii,qui semina piscium una cum vaporibus effer' 1 »atque ab aura plastica affectos in lapides idiomorphos crescere asserunt, concedant necelfe est • H* 1