10 .
[b] IJb. 37. caf.t 1.
Causa sonitui in—>in aetite quae.
Lapides IAIOMOP0OI.
«on absque auctoribus, quL cüm sidem non sustineant, ex industria pra?tereo ,
ne vitium eorum videar imitari, qui rei per se satis mirabili nova semper men-tiendo miracula adjungunt.
N O T JE»
(1) Aetitcs nomen invenit ab a#ilt aquila •
(2) Cittites in vulgatis habetur ciffites ; alii ejus etymon tractum putant a xaosu? concipere : de-»ea enim sic Plinius [a] Ciffites circa Copton nascitur candida, < 3 ? videtur intus habere partum, ut sin- [a] Lib. 37. captiatur etiam flrepitu . Alii Cyssites, vel Cyites potius legendum existimant Ä- rS kuhv , uterumgerere. Alterius gemmae meminit Plinius [ssj ejusdem nominis: quae ä praedicta diversa est; no-men enim accepit , a tuwif hedera cujus similitudinem habet, de qua inferius -
0 ) Aetitem hanc inter gemmas recenset Plinius: atque ab Aetite lapide aliam este dictum est cap.3.hujus Armarii.
(st) Helvii ecbites ab sonus . '
(5) Geodes & Graece ^&c/k a yh terra •
(6) , idest praegnans, ayjjrcxj&. dyjj; celer & ro«©- partus, quod partum acceleret.
(7) Callimus ita fortasse appellatus ob pulchritudinem. enim Graecis pulcherrimus dicitur»
C) Cyamea a xitt/tQ. faba, de hac agit Plinius libro, in quo de gemmis . -
\ 9 ) Nimis multus est Mercatus in Aetitarum sonitu explicando, quem quidem consuetudine illorumtemporum adductus Philosophiae,qme tum vigebat,ambagibus rem apertissimam,atq;obviam mirumin modum involuit,ac implicuit: adeo etiam illustriora ingenia communibus erroribus quandoquesunt obnoxia. Hac igitur ratione Aetites sonum edere consentaneum est. Lapillus qui in ipsius ca-vitate includitur agitatione impulsus, lapidis circumambientis latera concutit, quae concussa non—«lolum internum aerem quatiunt sed etiam externum : omnia enim corpora quae percussa fragoremeuunt, moveri neeesse est, licet nonnunquam motus hic aciem fugiat ob tenuitatem: manifeste verotactu ipso ac visu percipitur in corporibus admodum firmis ac solidis,sed sonoris, ut in sere campa«no : quL quidem quo magis sonora sunt, eo vehementius, ac diutius post ictum quatiuntur,agitan-turque, tinnitumque propterea producunt. Externus itaque aer, tum ab Aetite,tum etiam fortassenonnihil ab interno aere per lapidis poros, actus atque commotus aurium nervos concutit, ipsi au-tem nervuli veluti quidam funiculi spirituum afstuxu tensi ad cerebrum usque undarim quodammo-do moventur : ita vero a natura comparatum est,ut ad hunc nervorum motum in cerebro occulta-»adhuc ratione sonitus species ab anima percipiatur.
Qii?d autem lapis integer magis resonet, quam fractus eo fit, quia in fracto motus imbecillior est obpartium sejunctionem : quo enim earum conjunctio major est, major ex percussione fit motus , hincplumbum nullum fere sonum edit, quod ejus particulae laxe admodum inter se cohaereant,eademquede causa xs catnpanum ex minima quaque rima, raucum ac sere surdum evadit.
11 x dictis patet soni, coloris, aliorumque sensuum species in ipsa mente gigni, non autem in rebusaut in aere, aut etiam in ipsisinet sensuum organis inhaerere, ut plerique falso opinantur, quorumetiam errore deceptus fuit Mercatus noster sonitus speciem in aere constituens.
LAPIDES C/ETERI E' NIDIS AVIUM,
Afpilates , Cirrites , Coracia.
CAP. XXIII.
I H v e n 1 r. 1 lapides in gruum nidis Albertus auctor est , quod a se obser-vatum ait in Colonis Agrippinensis quodam horto , ubi foetus annis ali-S u °t continuis procreassent. Eorum speciem non posse certam depingi,quod Lapides quem usumJ Psis surreptis alios absque delectu substituere viderentur . Nulla in hoc igitur p^stent gruibus.^ ls Natura?, qua? ad lapides referatur, suspicienda est. Quippe grues aliqua, a pidis facultas benigna posteritati sua? non movet, solo ponderis commodo111 magna vita? solertia utentes. Dicuntur enim nocturnas gregis fui excubiasa § e re, lapillum altero pede substinentes, cujus retinendi cura soporem coer-Ce ant. Volantes etiam lapillos ferre, ut iis libratis cognoscant quid itineris^°nfectum sit, atque ubi subsidendum. Certum esse scribit Plinius transvolan- Lib. *0. cap. 23.Pontum cum medium transmiserint lapillos abjicere . Quos itaque ad
smiles usus paratos habent, in nidis depositos inveniri, nihil admirandum-»
^nti •
„ P e mocritus apudPlinium gemmam coloris ignei tradit in nido Arabicarumqua?rendam nomina ( 1 ) Aspilaten, nisi melius Asplenites dicatur, quama meli pilo spleneticis alligari oportet . Qua? sint Arabica? alites, dubium.»
L1 num
Lib. 37. cap. 10.