Gallia.

LIBER II CAP. II

141

longiflime exporre&o. Nam & Caefar a Lingonibus eos montes ducitlib. iv cap. x, Mofa, inquit, profluit ex monte Vogefo, qui ejl in Jinibus Lin-gonum. Lucanus lib. 1 verf. 397 veram nos pronuntiationem docet, fi,vt editum eft, antiqua le&ione firmatur, cui fane non defiunt manu ex-arati libri. Ait vero

Deferuere cauo tentoria fixa Lemano,

Cajlraque, quce Vogefi cumam fuper ardua rupemPugnaces pictis cohibebant Lingonas armis.

Medio acuo transpofitis litteris non Vogefus, fied Vofagus dixerunt. Venan-tius Fortunatus lib. vii carm. iv

Ardenna an Vofagus cerui, caprce, ilicis, vrfCee de fagittifera filua fragore tonat.

qua? metri ratio, quamlibet traieclis vocabuli elementis, receptam Lucanile&ionem non mediocriter confirmat. Vofacum fluam etiam appellaue-runt. Turonenfis Gregonus lib. x cap. x dum ipfe Guntheramnus rex per Vo-facum fluam venationem exerceret. Quam vocabuli formam metaphraftesCaelaris haud dubie refpexit, bcAx-s vertendo, vtfiiur aetatis genio fieruiret,& quod omnes nominabant, exprimeret. Supra enim adlata de Mofa ver-ba Ita reddidit: 'o Se Mea^y norupcis cctto piv ts Bo cinis, ojKf A lyyovixijf,

KXTCtfpll.

XXV.

Expolitis fic & fluminibus Gallorum, & qui praecipui illorum fiunt,montibus, ad ipfiam diuifionem, partiumque limites explicandos accedi-mus. C.IulioCtefareGalliaeprade&o ex confulatu,primumRomanis,quamlongepateat, & quibus terminis contineatur,innotuit. Armis tum & viclo-riis compertum fuit, in quam finuofos traftus Armorici recedant, & qui-nam fretum Britannicum accolant,& quot gentes Rheni ripaafiontibus adoftia vfique praetendantur. Primus itaque Iulius Caefiar eft, qui populos tamdiuerfios, tam late habitantes in certas nationes deferiptos, vtianteafue-rant, Romanis patefecit. Quorum prouincia excepta, quae ab ItaliaNarbo-nem & ad Pyrenaeos patebat, reliquam omnem Galliam in trespartes de-fcripfit, Aquitaniam,& Galliam propriam fiue Celtarum regionem,& tan-dem Galliam Belgicam. Singulis partibus quos terminos conftituerit, ipfi-vs verbis ita breuiter declaramus. Gallia omnis, inquit, diuifa ef in tres par-. tes: quarum vnam incolunt Belgce, aliam Aquitani, tertiam, qui ipforum linguaCeltce, nofira Galli appellantur. Exemtam igitur voluit prouinciam Roma-nam, vtpote qui de illa Gallia, quam ipfie armis fubegerat, non quamdeui-ciflent maiores, feribere quod res erat,apud animum conftituerat: prouin-ciae autem rationes, pnefiertim tam propinquae, fiatis exploratae perfipeft.e-que erant. De terminis partium lingularum ita tradit: Gallos ab AquitaniaGarumna flumen ; a Belgis Matrona & Sequana diuidit. gallos, inquam,quos proprie tales appellauerat, ipforum lingua Celtas, diuifos a Belgis &Aquitanis, qui etiam Galli erant, fied laxiore vocis fignificatione. Addit in-terieris paucis pro Celtica parte illuftranda: Vnapars, quam Gallos obti-

S 3 nere