LIBER II CAP. III
Belgica.
20f
far Heluetios & Sequanos Celtica? parti,qusepofteaLugdunenfis di&afuit,attribuit. Ait enim lib. i de Bello Gall. cap. i, Gallos, (i\c Celtas vocat) abJlquitama Garumna flumen; a Belgis Matrona & Sequana diuidit. Horumomnium fortiffimi funt Belgce, propterea quod a cultu atque humanitate Pro-vincies longijfvnc ab funt, minimeque ad eos mercatores fcepe commeant, atque eaquee ad effeminandos animos pertinent, important. Proximi funt Germani,qui trans Rhenum incolunt, q ilibus cum continenter bellum gerunt, qua de cauffaHeluetii quoque reliquos Gallos virtute prcscedmi, quod fere quotidianis prae-liis cum,Germanis contendunt, quum autfuis finibus eos prohibent, aut ipfi ineorum finibus bellum gerunt. Eorum una pars, quam Gallos obtinere dictume/l, initium capit a flumine Rhodano: continetur Garumna flumine, Oceano,finibus Belgarum; attingit etiam a Sequanis & Heluetiis flumen Rhenum: ver-git adPeptemtriones. Belgce ab extremis Gallice finibus oriuntur: pertinent adinferiorem partem fluminis Rheni: fpettant in feptemtriones & orientem folem.Ex quibus manifeftum eft, Sequanos Casfari Heluetiofque a Belgis fepa-rari, tamquam adferiptos parti Celtarum, quae media eft inter Belgi-cam & Aquitaniam.
Vt Auguftus Ccefar autem nonam partitionem prouinciarum vbiquefere in futuit, qua etiam Aquitaniam ampliauit quatuordecim populis,Cel-ticae parti, cuius fuerant, detractis; ita etiam, vt aequalitas prouinciarumeflet, Sequanos Heluetiofque, qui Celticae adhuc contributi fuerant, adBelgicam transfcripfit, cuius mutationis fatis fidos teftes Plinium & Pto-lemaeum habemus, qui vtrumque populum, Sequanos & Heluetios, inBelgis enumerarunt, quod vtique ex Augufti diuihone necefte efthabuifle.Vide Plinium lib. iv cap.xvn, vbi in Belgarum recenftone vltimos ponitMediomatricos, Sequanos, Rauricos, Heluetios. Ptolemaeo quoque lib. ii cap.ix poftremi in Belgica funt atque poftremi, inquam, quia
ab altero limite Scaldi & Toxandris Plinius; Morinis Batauifque Ptolemte-vs initium enarrationis populorum inftituerunt.
III.
Maior controuerfia de Rheno inferiore eft poft diuomum eius flu-minis. Quia enim in plures alueos diuifus in Oceanum exoneratur, quae-ftio eruditorum, aut dubitatio potius enata eft, quifnam exiliis alueis fit li-mes inter Belgicam Germaniamque. Quod vt plenius intelligatur, de flu-minibus Belgicae aliquid praefari nos oportet, praesertim quum inftituti ra-tio, in fuperioribus feruata, ita exigat,vt de fluminibus agamus ante,quamprouincias exponamus, quia ha? per illa tam inter fe & partes fuas,quam abaliis prouinciis plerumque diftinguuntur. Explicationi autem alneorumperquam commode de limite difeeptatio adiungipotefi,& facilius etiamintelligi.
IV.
Rhenus notiffimus fluuiorum, ortus in Alpibus Lepontiorum, pri-mum Rhsetos Vindelicofque ab Heluetiis, deinde Germanos a ceteris
Cc z Gallis