LIBER II CAP. III SECTIO IX
Belgica.
Moribus German. cap. xxvm Vbii tranfgrejft olim, & experimento fdei fu-per ipfam Rheni ripam collocati, vt arcerent, non ut cuf odirentur. Quuitiolimdicit, ad longinqua tempora refpicit: quum transgressos, coadtamtradudlionem excludit. Solus Strabo rem obfcuram potefl illuftrare, quilib. ivpag. > 34, quum de Tr eu eris, Rhenum accolentibus egiflet, addit,
Tticxv Se ukow; Ouftici kxtx t£Vov tov tsVo ►. iff /xiry'yxytv hyf>faitxi tKOnxi th Ttjv irrottS Trans funium ad ifia loca habitabant Vbii, quos non inuitos Agrippa
intra Rhenum tranfduxit. Iam vero duas expeditiones Gallicas AgrippaeIcimus, vtramque a Dione Caffio defcriptam, primam primo eius con-fulatu fadtam, lib. xlviii ; alteram odlauo decimo poft priorem anno,C. Sentio & Lucretio coss. lib. liv. Quarum quod prior illuftriorfuit, Sc operolior etiam, & diuturnior, vt videtur; vtique illam Vbio-rum tranfduclioni damus, quia Rhenum in ea ponte Agrippa iunxit, perquem tunc Vbii haud dubie a dextra in finiflram Rheni ripam tranfierunt.Dio Caffiuslib. xlviii pag. 387 de his ita refert : rii r<*A*T<*? «utov tsIs- vtant ^ l -
t rxvrxi ore xx! tcv Pfvov Siuretes Se tuv Pwuxtav \it\ irohi/Mti SdjBif,
/UlTdTl/UXpXTCl. U 7 TXTSJI Se JUtTX AOVKIX n*AAs. Id eft, Contra Gallos
quoque rebellantes [Agrippam] bellum gerentem, cuius cauffa fecundus Roma-norum Rhenum tranfiuit, quum is conful ejfet cum L. Gallo, euocauit O clama-ntis, fcilicet ad clalfem fabricandam, & militem naualem exercendum,aduerfus Sextum Pompeium, Pompeii Magni filium. Confulatus is M.Vipfanii Agrippa? & L. Caninii Galli incicut in odtauum annum a neceIulii Caefaris. Altera expeditio defcripta a Dione eft lib. liv, nec, quiabreuior fuit, illuflre aliquod monimentum habet.
CXI.
Tranfdudti oppidum in ripa condiderunt: etiam Aram, haud dubiein honorem Caefaris Augufti,vtpluresprouinciales fecerunt. Illius qualenomen prius fuerit, ante acceptam coloniam, non puto vfquam reperiri.Tacitus annali 1 cap.xxxvi limpliciter oppidum Vbiorum vocat, praecipu-vm videlicet, & maius ceteris, (i plura condiderunt. In id coloniam Agrip-pina, Germanici filia, Claudii augufli coniux, tamquam in patriam fuamdeduci curauit. Tacitus lib. xn cap. xxvn Agrippina, quo vim fuam fociisquoque nationibus ofientaret, in oppidum Vbiorum, in quo genita erat, veteranoscoloniamque deduci impetrat, cui nomen inditum efi ex vocabulo ipfus. Didiaquippe fuit Agrippinenfis colonia. Plinius lib. iv cap.xvii extremo: HincVbii, Colonia Agrippinenfis, Guberni, Bataui. Tacitus Hifl. lib. 1 cap. lviiFabius Valens die poft ero coloniam Agrippinenfem cum equitibus legionis auxi-liariorumque ingreffus. Ptolemaeus quoque in Germania Inferiore, Bel-gicae Galliae parte, poft Batauodurum & Vetera, Ayciv/m^ek, pofeaAgrippinenfis, fuppreffo colonice vocabulo. Atque ita fere veteres: recen-tiores etiam Agrippinam dixerunt. Audior Itinerarii fub Antonini nomi-ne, tribus itineribus, a Tauruno Pannonice per ripam; a Lugduno capiteGermaniarum; Sc a Colonia Traiana, Coloniam Agrippinam vocat: alioa Treueris itinere, Agrippinam duitatem: Tabulae Theodofianae au-dior