Italia .

LIBER n CAP. IX SECTIO I 531

lib. xxvii cap. xlix, & alibi, Gallos Cifalpinos a Liguribus diftinxir,quae verba fupra protulimus; & clarius lib. xxxix czp.u Pacatis Liguri-bus, in agrum Gallicum exercitum duxit: idem vero Claftidium dixit in Gal-/meffelib. xxix cap. xi extremo. Aedem Virtutis M. Marcellusdedicauitfeptimo decimo anno pojl, quam a patre eius vota in Gallia ad Clajlidium fue-rat. Et iplb libro xxxii, quo Ligurum efledixerat.poftpaullocap.xxxtvidetur, etiam Sigonii iuaicio, Gallorum solo tribuere, vbi inceniume Ise scribit; & a Liguria separare. Plutarchus quoque Claftidium di fer-te vocat VxKxmliv nupti*, Gallicum vicum, Vita Marcelli pag. 300. Quaeomnia eius modi sunt, vt non fine caufla Carolus Sigonius de Liuii loco,quo Ligurum dixit efie oppidum, dubitauerit, fufpicatus, forte Carijlumaut aliud scriptum a Liuiofuifle. D eLitubio, quod cum Claftidio Liuiusmemorauit, isquefolus; aeque dubia res eft: quia, quem locum adfignatCluuerius, a loco ClaftidiiLiguftini pendet, qui fi certus eft, aut leftio fu-ipetta, non certior fedes eri tLitubii, quod nunc Ritorbio dici exiftimat,idque nomen cum velis Ritouinis, in vicino Padi& Ticini fa£fis, quae Pliniuslaudat lib. xix cap. 1, componit, qua fi Ritobium &ipfe Liuius scripserit.Incertiores sunt ciuitates nue populi Ligurum Celelates & Cerdiciates, lib.xxxii cap.xxix; & lluates, ibidem, & lib. xxxi cap. x: nec iis fic sedesadfignari poflunt vt Ingaunis , Intemeliis, aut aliis iuxta mare: aut iis quiin Alpibus habitabant,

GALLIA CISPADANA.

I.XVI.

A Liguribus ad eos populos accedimus, quos Gallos Romani adpella-bant, regum Romanorum temporibus transgreftos Alpes in Italiam. Hosautem secabat Padus fluuius, cuiquipropiores ytrimque colebant, Circum-padani dicebantur. Liuius lib. xxi cap. xxxv de Hannibale: Italiam0-Jlentat, fubieSosque Alpinis montibus Circumpadanos campos : & Plinius lib,xiv cap. xx mufia Circumpadana. Hi ad vtramque ripam, & amplius. Al-terutrimque etiam Padus denominabat Gallos specialius, hinc Cispada-nos ; quos vel (impliciter Gallos,ye 1 G«//oj proprie Togatos poftea dixerunt,quia citius in leges Romanas, quam qui trans Padum erant, conceflerunt;illincTranspadanos.quilopgius in Illyricum vfqueprotendebantur. Mul-ta Transpadanorum mentio apud Ciceronem/ Tacitum, Suetonium, & inantiquis inscriptionibus: cx cuius vocabuli analogia citeriores Cispadanos,eorumque regionem Cispadanam Galliam adpellamus (nec enim facileexemplum inueneris; saltem non ita frequenter, vt verbi alterius:) dyqua nunc proxime agendum eft,

lxvh.

Supra diximus, ambiguum sub Pado terminum Liguria; & CispadanaeGalliae efle, quem Cluuerius ad Tidonem amnem, qui propinquus eftTre,-bite, promouendum censet: nos autem oftendimus, vitra Iriam, nihil cer-

Xxx 2 tum